Đổi mới hoạt động của Hội đồng Nhân dân để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội

Phát biểu khai mạc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới tổ chức và hoạt động của HĐND theo hướng nâng cao hiệu lực, hiệu quả, bám sát thực tiễn phát triển của đất nước và từng địa phương.

Theo đó, nhiệm kỳ 2021-2026 là một nhiệm kỳ đặc biệt trong lịch sử hoạt động của HĐND các cấp, đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có: đại dịch Covid-19, thiên tai, biến đổi khí hậu gây hậu quả nặng nề; tình hình thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường.

Đồng thời, Đảng, Nhà nước ban hành, triển khai nhiều quyết sách chiến lược về đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số quốc gia, cải cách tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và sắp xếp đơn vị hành chính.

Trong bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; hướng dẫn của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; phối hợp chặt chẽ của Chính phủ, MTTQ Việt Nam và các cấp ủy địa phương, HĐND các cấp đã nỗ lực vượt qua khó khăn, tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình triển khai mô hình chính quyền hai cấp còn nhiều khó khăn, thách thức: địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn, yêu cầu cao hơn; năng lực cán bộ ở một số nơi còn hạn chế, đôi khi còn lúng túng trong xử lý công việc; cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm, tập trung tháo gỡ.

Do đó, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội mong muốn được nghe những ý kiến, chia sẻ những kinh nghiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 2021-2026, đề xuất nhiệm vụ, giải pháp, quyết tâm mới, tư duy mới, cách làm làm mới trong nhiệm kỳ 2026-2031. Đặc biệt, cần tìm hiểu kỹ lưỡng cách thức tiến hành chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động công tác của thành phố Hà Nội để có thể vận dụng, thực hiện tại địa phương.

Theo báo cáo tại hội nghị, thời gian qua HĐND các địa phương đã ban hành nhiều nghị quyết liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp và triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia.

Đánh giá chung, các cấp đã phát huy tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật, thể hiện được vai trò là cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí nguyện vọng của cử tri và Nhân dân địa phương.

Hoạt động của HĐND các cấp ngày càng dân chủ, thực chất, chất lượng và hiệu quả, có nhiều đổi mới cả trong tư duy và thực tiễn hành động. Qua đó, tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương trong hệ thống chính trị.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị lần này là yêu cầu tăng cường vai trò của HĐND trong giám sát việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực công, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Hội nghị cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của HĐND theo tinh thần “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Đây được xem là định hướng quan trọng nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo của các địa phương trong hoạch định chính sách phát triển, khai thác tiềm năng, lợi thế vùng miền và nâng cao khả năng thích ứng trước các biến động kinh tế trong nước và quốc tế.

Theo các tài liệu được công bố trước hội nghị, nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng ban hành nghị quyết của HĐND, nhất là các nghị quyết liên quan đến quy hoạch phát triển, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy liên kết vùng.