Chứng khoán
Tiêu thụ điện và tác động với cổ phiếu ngành điện
Mức tăng đối với dự báo nhu cầu điện, và sự quay lại sớm hơn của El Nino đang tác động lên bức tranh sản xuất, cung ứng của ngành điện. Cổ phiếu điện sẽ ra sao trong bối cảnh này?
Mạch giảm của cổ phiếu ngành điện
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trong giai đoạn rung lắc mạnh, với bối cảnh chung đang có nhiều lo ngại từ xung đột Trung Đông leo thang. Cùng với đó, dòng tiền vào thị trường ngày càng thu hẹp quy mô và những cổ phiếu dẫn dắt đang chịu áp lực điều chỉnh.
Trong bối cảnh như vậy, nhóm cổ phiếu ngành điện khó có thể tự mình "thắp sáng". Cổ phiếu CTCP Cơ điện lạnh REE (HOSE: REE) nối dài chuỗi 4 phiên giảm điểm liên tiếp, đưa thị giá về quanh 50.000 đồng/cp. CTCP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (HOSE: NT2) với định giá tương đối thấp cũng có mạch giảm 3 phiên cùng 1 phiên đứng giá.
Trong phiên 2/6, hầu hết nhóm điện và năng lượng như GAS, POW, REE, PGV, VSH... đều giảm điểm, hòa vào sắc đỏ tràn ngập với số mã giảm gấp 3 lần số mã tăng trên thị trường.
Nhóm cổ phiếu ngành điện nói chung, theo dự báo của Vietcap, cũng đang đứng trước những rủi ro nhất định.
Nhu cầu tiêu thụ tăng trưởng cao hơn kỳ vọng
Hiện tượng El Nino xuất hiện trong bối cảnh lượng tiêu thụ điện tăng mạnh trong giai đoạn 5 tháng đầu năm 2026. Cục Điện lực Việt Nam gần đây đã dự báo lượng tiêu thụ điện sẽ tăng mạnh ở mức +8,7% YoY trong giai đoạn 5 tháng đầu năm 2026, cao hơn đáng kể so với mức +6,5% YoY ghi nhận trong quý I, do nhu cầu từ khu vực công nghiệp và hộ gia đình tăng lên trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài.
Theo đó, Vietcap điều chỉnh tăng nhẹ dự báo tăng trưởng nhu cầu điện từ mức 7,5% YoY trước đây lên 8% YoY trong năm 2026, qua đó phản ánh nhu cầu 5 tháng cao hơn kỳ vọng và khả năng El Nino sẽ quay trở lại trong thời gian tới.
Các nhà phân tích cho rằng xác suất xảy ra El Nino trong giai đoạn tháng 5 đến tháng 9/2026 hiện đã tăng mạnh lên 82-98%, cao hơn đáng kể so với dự báo đồng thuận hồi tháng 2/2026 khi xác suất này chỉ ở mức 7%-59%. Điều kiện El Nino ở mức trung bình có thể mang lại tác động tích cực nhẹ đối với nhiệt điện bao gồm điện khí và điện than, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực nhẹ đến thủy điện.
"Các chuyên gia trong ngành kỳ vọng vẫn sẽ có đủ nguồn cung điện trong vài tháng tới, và nếu có xảy ra tình trạng thiếu điện thì cũng sẽ chỉ ở quy mô tương đối nhỏ" Vietcap nhận định. Điều này cũng cho thấy rằng mức độ "nhạy" của nhóm doanh nghiệp liên quan đến thời tiết, nhu cầu tiêu thụ và sản lượng cung cấp không hoàn toàn được lý giải theo một chiều duy nhất là doanh nghiệp hưởng lợi.
Đối với yếu tố giá, theo Vietcap, giá điện trên thị trường phát điện cạnh tranh (CGM) bình quân trong 4 tháng đầu năm 2026 đạt 1.401 đồng/kWh, tăng 9% YoY, nhờ được hỗ trợ bởi mức tăng của nhu cầu tiêu thụ điện và mức tăng của chi phí đầu vào như khí và than. Mức giá này tương đương 120% dự báo năm 2026 trước đây của các nhà phân tích.
Do đó, dự báo giá CGM năm 2026 được nâng lên mức 1.235 đồng/kWh, tăng 38% YoY, chủ yếu nhờ mức điều chỉnh tăng 23% đối với dự báo giá than năm 2026 so với mức tăng đối với dự báo nhu cầu điện, và sự quay lại sớm hơn của El Nino, trái với giả định thời tiết trung tính trước đây. Điều này phản ảnh giả định rằng El Nino sẽ quay lại sớm hơn từ nửa cuối năm 2026 và sau đó được tiếp nối bởi sự xuất hiện trở lại của La Nina.
Tác động cụ thể tới nhóm cổ phiếu điện
Hiện Vietcap cho biết, có đánh giá tích cực đối với POW và REE do việc mở rộng mạnh công suất điện gió sẽ bù đắp cho kết quả lợi nhuận thấp hơn của thủy điện.
"Chúng tôi nhận thấy khả năng điều chỉnh tăng đối với POW với khuyến nghị "Mua", nhờ mức sản lượng hợp đồng không huy động cao hơn kỳ vọng tại Nhơn Trạch 3&4 và mức chi phí khấu hao thấp hơn kỳ vọng, cùng với sự gia tăng của giả bản trung bình, dù vẫn cần thêm đánh giá chi tiết", theo Phòng Phân tích Vietcap.
Với REE, nhu cầu tiêu thụ điện, hiện tương El Nino được đánh giá là tương đối trung lập, do tác động của El Nino lên sản lượng thủy điện đã được phản ánh với dự báo lợi nhuận sau thuế sẽ giảm 8% YoY. Nếu sản lượng thủy điện tiếp tục thấp hơn kỳ vọng, tác động tiêu cực này có thể sẽ được bù đắp một phần bởi mức tăng đối với giá CGM.
Đối với NT2, có rủi ro điều chỉnh giảm đối với dự báo lợi nhuận sau thuế cốt lõi năm 2026 là 997 tỷ đồng do chênh lệch giá thấp hơn kỳ vọng và chi phí nhân công cao hơn.
Đối với QTP, rủi ro điều chỉnh giảm đối với dự báo lợi nhuận năm 2026 do sản lượng quý 4 có khả năng giảm khi nhà máy tạm dừng hoạt động theo kế hoạch nhằm triển khai dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải.
Đối với PPC, có rủi ro điều chỉnh giảm đối với dự báo lợi nhuận năm 2026 do công ty có kế hoạch kinh doanh thận trọng hơn kỳ vọng và ghi nhận kết quả kinh doanh quý 1 thấp hơn dự kiến.
Vietcap tuy vậy, kỳ vọng POW với giá mục tiêu 16.700 đồng/cổ phiếu, REE với giá 66.900 đồng, NT2 với giá 30.300 đồng và QTP với giá 14.600 đồng, đồng thời giữ nguyên khuyến nghị "Khả quan" đối với PPC với giá mục tiêu 11.000 đồng/cổ phiếu.
Lưu ý trong bức tranh chung, nhóm thủy điện cũng chịu tác động tiêu cực nhẹ đối với REE và HDG do sản lượng thấp, cùng rủi ro giảm nhẹ đối với doanh thu thủy điện của PC1. Trong trường hợp El Nino diễn ra nghiêm trọng, có rủi ro thiếu điện, mang lại lợi ích cho nhiệt điện (POW, NT2, QTP, PPC) và tác động tiêu cực hơn cho thủy điện (REE, HDG, PPC1).