Kinh tế địa phương

Trong khuôn khổ Chương trình kết nối Hưng Yên - Nhật Bản, lãnh đạo tỉnh Hưng Yên đã đối thoại trực tiếp với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản, ghi nhận nhiều vướng mắc về lao động, đầu tư, thuế, hải quan, phòng cháy chữa cháy và cam kết giải quyết theo tinh thần đồng hành.

Thiếu hụt lao động tại các khu công nghiệp

Ông Kenta Kawanabe, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long II cho biết, riêng Khu công nghiệp Thăng Long II hiện có 97 doanh nghiệp đang hoạt động với hơn 30.000 lao động, song vẫn thiếu khoảng 2.000 lao động, kéo dài từ năm 2025 đến nay. Doanh nghiệp đề nghị tỉnh có giải pháp ngắn hạn và chiến lược dài hạn để bảo đảm nguồn nhân lực, nhất là trong bối cảnh các nhà máy mở rộng sản xuất, thúc đẩy tự động hóa, chuyển đổi số.

Trả lời nội dung này, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền cho biết, cạnh tranh lao động giữa các địa phương hiện nay rất khốc liệt, Hưng Yên xác định phải có giải pháp căn cơ, đồng bộ để bảo đảm nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh, Hưng Yên sẽ tập trung vào hai nguồn lao động chính. Trước hết là nguồn lao động tại chỗ. Đây là lực lượng cần được khơi dậy và phát huy tốt hơn, nhất là trong bối cảnh nhiều lao động của tỉnh đang làm việc ở nước ngoài hoặc tại các địa phương khác. Tỉnh sẽ nghiên cứu giải pháp kết nối, mời gọi lực lượng này trở về, đóng góp cho sự phát triển của quê hương. Cùng với đó, các cơ sở đào tạo nghề cần bám sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đào tạo đúng ngành nghề, đúng kỹ năng, bảo đảm người lao động sau đào tạo có thể đáp ứng ngay yêu cầu sản xuất.

Nguồn thứ hai là lao động từ các tỉnh miền núi, nơi có lực lượng lao động dồi dào nhưng trình độ tay nghề còn hạn chế. Hưng Yên sẽ có cơ chế phối hợp, hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng để từng bước hình thành nguồn lao động ổn định, phù hợp với nhu cầu của các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Ông Đào Hồng Vận, Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, tỉnh xác định phát triển lực lượng lao động chất lượng cao là khâu đột phá chiến lược. Tỉnh định hướng mở rộng quy mô đào tạo nghề từ 55.000 - 60.000 lao động mỗi năm; triển khai mô hình “đào tạo kép”, “đào tạo theo đơn đặt hàng”; thu hút 5.000 - 6.000 lao động ngoài tỉnh mỗi năm thông qua chính sách nhà ở xã hội, đơn giản hóa thủ tục tạm trú, tăng khả năng tiếp cận y tế, giáo dục, an sinh xã hội.

Thiếu nhà ở xã hội để thu hút lao động

Cũng theo ông Kenta Kawanabe, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Khu công nghiệp Thăng Long II, tình trạng thiếu nhà ở xã hội, nhà ở công nhân đang là một trong những nguyên nhân khiến Hưng Yên gặp khó trong thu hút lao động từ các địa phương khác. Đại diện doanh nghiệp kiến nghị tỉnh tiếp tục quan tâm, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội cho công nhân trong thời gian tới, coi đây là yếu tố quan trọng để giữ chân người lao động và bảo đảm nguồn nhân lực ổn định cho các khu công nghiệp.

Trả lời kiến nghị này, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định, năm 2026 tỉnh phấn đấu có khoảng 9.000 căn nhà ở xã hội dành cho người lao động thu nhập thấp. Đặc biệt, tỉnh sẽ ưu tiên phát triển mô hình nhà ở cho thuê gắn với các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, qua đó tạo điều kiện để người lao động có nơi ở ổn định, thuận tiện đi lại và yên tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng nhấn mạnh, Hưng Yên khuyến khích các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp mạnh dạn tham gia phát triển nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê. “Vấn đề là các chủ đầu tư có dám làm, có mạnh dạn đầu tư hay không. Về phía tỉnh, nếu doanh nghiệp làm, tỉnh sẵn sàng cho phép, ủng hộ và tạo điều kiện”, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định.

Trung tâm dịch vụ việc làm chưa phát huy tốt vai trò cầu nối

Một số doanh nghiệp Nhật Bản phản ánh, dù đã đề nghị Trung tâm Đào tạo nghề, Trung tâm Dịch vụ việc làm hỗ trợ tuyển dụng lao động từ các địa phương xa, song hiệu quả kết nối còn hạn chế. Doanh nghiệp mong muốn các đơn vị này thực sự trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và người lao động.

Giám đốc Sở Nội vụ cho biết đã chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm chủ động phối hợp với doanh nghiệp để kết nối, cung ứng lao động. Năm 2025 và 5 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã tổ chức 3 hội nghị kết nối đào tạo, cung - cầu lao động; 2 ngày hội tư vấn, giới thiệu việc làm, thu hút hàng trăm doanh nghiệp và hàng nghìn lao động, học sinh, sinh viên tham gia. Tỉnh cũng đã ký kết hợp tác cung ứng lao động với Sở Nội vụ các tỉnh Phú Thọ, Lào Cai, Lai Châu để đưa lao động đến làm việc tại Hưng Yên. Cơ quan quản lý đề nghị doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng lao động hằng năm, cụ thể hóa nhu cầu tuyển dụng, phối hợp thường xuyên với Trung tâm Dịch vụ việc làm và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Doanh nghiệp phản ánh thời gian cấp giấy chứng nhận đầu tư kéo dài

Một số doanh nghiệp trong khu công nghiệp Thăng Long II phản ánh thời gian thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư còn kéo dài, ảnh hưởng đến kế hoạch triển khai dự án, mở rộng sản xuất và bố trí nguồn lực đầu tư.

Ông Nguyễn Đức Tải, Giám đốc Sở Tài chính cho biết: trình tự, thủ tục và thời gian giải quyết thủ tục hành chính về đầu tư tại Hưng Yên được thực hiện theo Luật Đầu tư 2025 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Các quy định mới đã cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục so với trước đây. Để rút ngắn thời gian xử lý hơn nữa, Sở Tài chính đề nghị nhà đầu tư hoàn thiện hồ sơ theo ý kiến thẩm định và lựa chọn đơn vị tư vấn có uy tín, hạn chế việc phải chỉnh sửa nhiều lần.

Vướng mắc về mã định danh cá nhân của người đại diện pháp luật

Doanh nghiệp phản ánh tình trạng không thống nhất giữa thông tin trên Cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Cụ thể, cổng thông tin sử dụng mã định danh cá nhân, trong khi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lại ghi số hộ chiếu của người đại diện theo pháp luật là người nước ngoài.

Giám đốc Sở Tài chính cho biết, theo quy định về đăng ký doanh nghiệp, trường hợp cá nhân có quốc tịch nước ngoài nhưng chưa có kết nối giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, doanh nghiệp thực hiện nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp như thông thường và đính kèm bản sao hộ chiếu nước ngoài hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu còn hiệu lực. Trong quá trình nộp hồ sơ qua Cổng thông tin đăng ký doanh nghiệp, nếu phát sinh vướng mắc, doanh nghiệp có thể liên hệ Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Hỗ trợ doanh nghiệp và Tư vấn dịch vụ tài chính thuộc Sở Tài chính để được hỗ trợ.

Doanh nghiệp mong môi trường đầu tư có tính dự báo cao

Đại diện doanh nghiệp Nhật Bản và JETRO cho rằng, theo khảo sát năm 2025, thủ tục hành chính phức tạp, hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, việc thực thi thiếu minh bạch vẫn là những rủi ro trong môi trường đầu tư tại Việt Nam. Doanh nghiệp ghi nhận nỗ lực cải cách, song cũng lo ngại các thay đổi chính sách quá đột ngột có thể gây lúng túng tại hiện trường, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

Sở Tài chính tiếp thu khuyến nghị của JETRO tại hội nghị. Cơ quan quản lý nhìn nhận đây không chỉ là vấn đề riêng của Hưng Yên mà là thách thức phổ biến trong quá trình cải thiện môi trường đầu tư. Tỉnh ghi nhận mong muốn của doanh nghiệp về việc tăng tính minh bạch, ổn định, dễ dự báo trong thực thi chính sách; đồng thời tiếp tục lắng nghe, chia sẻ và phối hợp với cộng đồng doanh nghiệp để hạn chế tác động phát sinh trong quá trình điều chỉnh chính sách, cải cách bộ máy và đổi mới thủ tục hành chính.

Vướng mắc trong lựa chọn nhà đầu tư dự án lưới điện

Đại diện liên danh nhà đầu tư Công ty TNHH Tokyo Gas, Tập đoàn quốc tế Kyuden, Công ty cổ phần Công nghiệp Trường Thành Việt Nam tại dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Thái Bình (tỉnh Hưng Yên) đề nghị tỉnh hỗ trợ làm việc với Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương liên quan đến lựa chọn nhà đầu tư đường dây truyền tải, tính khả thi tài chính, bảo lãnh Chính phủ và các thủ tục đối với dự án đầu tư kinh doanh lưới điện.

Sở Tài chính cho biết, theo Luật Đầu tư năm 2025, Luật Điện lực năm 2024, Nghị quyết số 253/2025/QH15 và Nghị định số 96/2026/NĐ-CP, hiện đã có quy định về việc không quyết định chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể về thủ tục chấp thuận nhà đầu tư dự án kinh doanh lưới điện. Sở Tài chính đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính hướng dẫn và tham mưu UBND tỉnh đề nghị Bộ Công Thương hướng dẫn thực hiện. Hiện Sở Tài chính đang phối hợp với các sở, ngành liên quan, căn cứ quy định pháp luật, đề nghị của nhà đầu tư và kinh nghiệm một số địa phương để tham mưu UBND tỉnh.

Phản ánh hạ tầng và môi trường tại Cụm công nghiệp Tân Quang

Doanh nghiệp tại cụm công nghiệp Tân Quang (xã Như Quỳnh) phản ánh hệ thống đường trong Cụm công nghiệp Tân Quang chưa được trải nhựa; một số khu vực có tình trạng rác thải bị đổ bỏ, chưa thu gom, thậm chí có hiện tượng đốt rác, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Doanh nghiệp đề nghị cơ quan chức năng có giải pháp xử lý để bảo đảm môi trường sản xuất an toàn.

Giám đốc Sở Công Thương Vũ Thanh Vân cho biết: Cụm công nghiệp Tân Quang không thuộc quy hoạch phát triển cụm công nghiệp tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và không được thành lập theo quy định của pháp luật về quản lý, phát triển cụm công nghiệp. Do đó, các nội dung phản ánh liên quan đến đường giao thông, thu gom rác thải, vệ sinh môi trường, phòng ngừa cháy nổ không thuộc phạm vi quản lý chuyên ngành của Sở Công Thương. Nội dung này cần tiếp tục được rà soát, xác định rõ trách nhiệm quản lý để có hướng xử lý phù hợp.

Chi phí huấn luyện phòng cháy chữa cháy

Một số doanh nghiệp Nhật Bản kiến nghị về chi phí phải trả cho việc huấn luyện phòng cháy chữa cháy định kỳ. Theo phản ánh, năm 2025 chi phí là 55 triệu đồng, gấp 5 lần các năm trước, không có hóa đơn; nếu muốn có hóa đơn, doanh nghiệp phải chi thêm 10 - 20% số tiền.

Lãnh đạo UBND tỉnh Hưng Yên khẳng định: dù còn một số vướng mắc về công tác PCCC, tuy nhiên, sau khi rà soát, Công an tỉnh không ghi nhận trường hợp doanh nghiệp Nhật Bản thuộc diện quản lý phải chi trả chi phí sai quy định cho Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ. Mặc dù vậy, qua nắm tình hình, một số doanh nghiệp có phối hợp với đơn vị cung cấp vật tư, thiết bị, phương tiện phục vụ huấn luyện; chi phí này do hai bên thỏa thuận theo hợp đồng, không phải khoản chi trả cho cơ quan công an.

JCCI đề xuất tổ chức giải chạy Ekiden tại Ecopark

Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam (JCCI) - ông Tsuchibashi Akito đề xuất tổ chức giải chạy tiếp sức Ekiden tại Ecopark, tỉnh Hưng Yên, dự kiến vào Chủ nhật, ngày 22/11/2026. Đây là hoạt động giao lưu thể thao, văn hóa có sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản, người nước ngoài và người dân địa phương.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Đỗ Hữu Nhân cho biết: tỉnh Hưng Yên tạo mọi điều kiện thuận lợi để khuyến khích người dân, tổ chức, doanh nghiệp, người nước ngoài sinh sống và làm việc trên địa bàn tham gia các hoạt động thể dục thể thao cộng đồng. Về thủ tục hành chính, giải thi đấu thể thao quần chúng quốc tế tại Việt Nam có vận động viên nước ngoài tham dự phải thực hiện theo quy định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Cơ quan quản lý đề nghị phía doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị tổ chức giải đến Cục Thể dục thể thao và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên. Khi tiếp nhận hồ sơ, Sở sẽ hướng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức giải theo quy định.

Vũ Phường - Kim Dung