VCCI

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD): Với Việt Nam, phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu để thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, mà còn là cơ hội để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

- Vậy đâu là những điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa, thưa ông?

Thứ nhất là sự nhất quán trong định hướng chính sách và tính đồng bộ trong triển khai. Những năm qua, Chính phủ đã ban hành nhiều chiến lược, chương trình hành động về tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển dịch năng lượng hay phát triển thị trường carbon. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, trong giai đoạn tới, điều doanh nghiệp mong muốn nhiều hơn là sự đồng bộ trong triển khai, sự rõ ràng của các cơ chế thực thi và các chính sách hỗ trợ đủ mạnh để thúc đẩy quá trình chuyển đổi.

Thứ hai là thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Chuyển đổi xanh thực chất là chuyển đổi về mô hình quản trị và tư duy phát triển. Vì vậy, doanh nghiệp cần được hỗ trợ tiếp cận công nghệ xanh, tài chính xanh và nâng cao năng lực quản trị.

Thứ ba là cần xây dựng hệ sinh thái hợp tác đa bên hiệu quả hơn giữa Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo và người tiêu dùng. Chỉ khi có sự đồng hành của các bên liên quan thì quá trình chuyển đổi mới có thể diễn ra với tốc độ nhanh và chi phí hợp lý hơn.

Cuối cùng, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự thay đổi trong tư duy phát triển của doanh nghiệp. Ngày càng nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng phát triển bền vững (PTBV) không phải là chi phí, mà là chiến lược để nâng cao khả năng chống chịu, tối ưu vận hành, gia tăng uy tín thương hiệu và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.

Đó cũng là lý do VCCI-VBCSD kiên trì triển khai Chương trình Đánh giá, Công bố doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam (Chương trình CSI) trong suốt nhiều năm qua nhằm lan tỏa tư duy PTBV và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi một cách thực chất, hiệu quả.

- Theo ông, đâu là giải pháp PTBV cho doanh nghiệp trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế?

Theo tôi, doanh nghiệp nên bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng thực chất như tối ưu sử dụng năng lượng, giảm lãng phí nguyên vật liệu, tiết kiệm nước, cải tiến quy trình vận hành, nâng cao phúc lợi người lao động hay tăng cường minh bạch trong quản trị. Đây đều là những giải pháp giúp doanh nghiệp vừa tiết giảm chi phí vừa nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chuyển tư duy từ “chi phí tuân thủ” sang “đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn”. Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp sau khi áp dụng các mô hình quản trị bền vững đã cải thiện hiệu quả vận hành, khả năng tiếp cận vốn và cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về phát thải, truy xuất nguồn gốc hay trách nhiệm xã hội, doanh nghiệp chuyển đổi sớm sẽ có lợi thế lớn hơn.

Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động tận dụng các nguồn lực hỗ trợ từ Chính phủ, tổ chức quốc tế, ngân hàng và các hiệp hội doanh nghiệp thông qua các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo ESG, tài chính xanh hay chuyển giao công nghệ.

Đặc biệt, doanh nghiệp không nên “đi một mình” trong hành trình PTBV. Việc tham gia các mạng lưới, sáng kiến hay chương trình đánh giá uy tín sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận công cụ quản trị phù hợp và xây dựng lộ trình chuyển đổi hiệu quả hơn.

Trong nhiều năm qua, Chương trình CSI do VCCI chủ trì triển khai đã trở thành một nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng đó. Thông qua Bộ chỉ số CSI, doanh nghiệp có thể tự rà soát hoạt động quản trị, xác định khoảng trống cần cải thiện và xây dựng lộ trình PTBV phù hợp với điều kiện thực tế của mình.

- VCCI đã tiên phong trong việc thúc đẩy doanh nghiệp PTBV, xin ông cho biết những nội dung chính của Chương trình Đánh giá, Công bố doanh nghiệp bền vững tại Việt Nam (CSI) 2026 cũng như các chương trình hỗ trợ, đồng hành của VCCI với cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới?

Năm 2026 đánh dấu năm thứ 11 liên tiếp Chương trình CSI được triển khai, cho thấy sự kiên định của VCCI-VBCSD trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp thúc đẩy mô hình tăng trưởng bền vững tại Việt Nam.

Chương trình tiếp tục nhận được sự phối hợp của nhiều ban, bộ, ngành quan trọng như Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Sự đồng hành này giúp Chương trình ngày càng hoàn thiện cả về chuyên môn lẫn tính thực tiễn, đồng thời cũng cho thấy mức độ uy tín của Chương trình.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của CSI 2026 là tiếp tục phát huy những cải tiến từ CSI 2025, đặc biệt là định hướng mở rộng và khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, bên cạnh các doanh nghiệp quy mô vừa và lớn. Đây là định hướng rất quan trọng, bởi khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm phần lớn nền kinh tế Việt Nam và cũng là lực lượng cần được hỗ trợ mạnh mẽ hơn trong quá trình chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị.

Theo đó, Chương trình tiếp tục duy trì phiên bản Bộ chỉ số CSI dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ với cách tiếp cận tinh gọn, dễ áp dụng hơn nhưng vẫn đảm bảo các nguyên tắc cốt lõi của quản trị bền vững. Điều này cũng bám sát tinh thần Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Bộ chỉ số CSI tiếp tục được xây dựng theo nguyên tắc “đơn giản về hình thức, dễ hiểu về nội dung, dễ áp dụng trong thực tiễn” và liên tục được tinh chỉnh để phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Có thể coi CSI hiện nay là “Bộ chỉ số quản trị công ty bền vững “made in Việt Nam”.

Bên cạnh đó, CSI 2026 cũng nâng cấp phần mềm khai hồ sơ trực tuyến nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình kê khai, đồng thời giúp Ban tổ chức phân tích dữ liệu hiệu quả hơn để xây dựng các chương trình hỗ trợ sát với nhu cầu doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, VCCI-VBCSD sẽ tiếp tục triển khai các chương trình tập huấn về ESG, quản trị bền vững, kiểm kê khí nhà kính... Đồng thời, thúc đẩy hoạt động của Câu lạc bộ CSI như một mạng lưới kết nối các doanh nghiệp tiên phong để chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả và tăng cường hợp tác trong quá trình chuyển đổi.

Chúng tôi tin rằng PTBV không còn là câu chuyện “nên làm” mà đã trở thành “phải làm”. Và VCCI-VBCSD sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam trên hành trình nâng cao năng lực cạnh tranh và PTBV trong dài hạn.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Phan Nam thực hiện