Pháp luật

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Trần Quốc Bảo - Ủy viên BCH VCCI, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Đà Nẵng cho hay vừa có văn bản kiến nghị gửi UBND TP Đà Nẵng tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp. Cụ thể, qua rà soát Hiệp hội nhận thấy các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cá thể còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các quy định pháp luật liên quan đến quản lý thuế, hóa đơn điện tử, kê khai nghĩa vụ tài chính, chuyển đổi phương thức quản lý đối với hộ kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ thuế,...

Cụ thể, Hiệp hội kiến nghị cơ quan thuế hướng dẫn thống nhất cơ chế chứng minh chi phí đối với hàng hóa, nguyên liệu mua từ người sản xuất trực tiếp, hộ/cá nhân kinh doanh nhỏ hoặc chợ truyền thống theo hướng chấp nhận bộ chứng từ thay thế phù hợp. Trong đó bao gồm bảng kê mua hàng, phiếu nhập kho, chứng từ thanh toán, nhật ký nhập hàng, định mức tiêu hao và đối chiếu doanh thu - tồn kho.

Các doanh nghiệp kiến nghị: “Không nên loại toàn bộ chi phí chỉ vì thiếu căn cước công dân hoặc không xác định được chính xác doanh thu năm của từng người bán nhỏ lẻ. Nếu doanh nghiệp chứng minh được hàng hóa thực tế phục vụ hoạt động kinh doanh và hồ sơ không có dấu hiệu gian lận nên cho phép doanh nghiệp được hạch toán chi phí thông qua chứng từ nội bộ, phiếu nhập kho, bảng kê mua hàng và chứng từ thanh toán thay vì bắt buộc phải thu thập căn cước công dân của người bán trong mọi trường hợp.”

Tương tự hiệp hội cũng đề nghị Thuế thành phố tổ chức các buổi hướng dẫn thực hành hóa đơn điện tử, công khai bộ tình huống sai sót thường gặp và quy trình tự điều chỉnh để giảm rủi ro xử phạt không cần thiết. Đồng thời, áp dụng lộ trình hỗ trợ, nhắc nhở, xử phạt theo mức độ vi phạm trong giai đoạn đầu chuyển đổi. Đối với lỗi lần đầu, lỗi kỹ thuật, không gây thất thu thuế và người nộp thuế tự khắc phục kịp thời, đề nghị ưu tiên cảnh báo trong 6 tháng đầu.

Một số vấn đề khác, ông Trần Quốc Bảo đề cập đến Điều 61 Luật quản lý thuế 2019 quy định về nộp thuế trong thời gian giải quyết khiếu nại. Tại Khoản 1 Điều 61, bất cập ở đây buộc doanh nghiệp vẫn phải nộp đủ số tiền thuế và tiền phạt ngay cả khi đang trong quá trình khiếu nại hoặc khởi kiện.

Trong các vụ việc giao dịch liên kết với số tiền truy thu có thể lên đến hàng trăm tỷ đồng, quy định này giống như một hình thức “thi hành án trước cả khi xử án theo bản án có hiệu lực”. Việc bị rút cạn dòng tiền đột ngột có thể khiến doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và phá sản trước khi nhận được phán quyết cuối cùng từ Tòa án.

“Từ đây, cần cho phép thay thế việc nộp tiền bằng thư bảo lãnh của ngân hàng. Cơ chế này vừa giúp Nhà nước đảm bảo khả năng thu hồi thuế nếu doanh nghiệp thua kiện, vừa giúp doanh nghiệp giữ được nguồn vốn lưu động để duy trì sản xuất”, ông Trần Quốc Bảo đề xuất.

Tiếp đến, tại Khoản 2 Điều 61 dù Luật quy định Nhà nước trả lãi 0,03%/ngày cho số tiền nộp thừa khi doanh nghiệp thắng kiện, chưa bù đắp đầy đủ và thực tế chi phí vốn, lãi vay, chi phí cơ hội và thiệt hại kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp trong thời gian doanh nghiệp phải nộp trước số tiền lớn. Hơn nữa, nguồn tiền trả lãi lấy từ ngân sách Trung ương thay vì trách nhiệm cá nhân của cán bộ ra quyết định sai, dẫn đến việc thiếu động lực để cơ quan thuế thận trọng hơn.

Để bù đắp thỏa đáng chi phí cơ hội cho doanh nghiệp, mức lãi suất trả cho số tiền nộp thừa nên được điều chỉnh từ con số cố định 0,03%/ngày sang mức lãi suất cho vay thực tế của hệ thống ngân hàng. Đồng thời, cần áp dụng Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước để doanh nghiệp có quyền yêu cầu bồi thường các thiệt hại ngoài tiền lãi như tổn thất về uy tín, hợp đồng bị hủy bỏ, thay vì chỉ nhận lại một khoản lãi suất không đủ bù đắp giá trị tiền tệ bị sụt giảm theo thời gian.

Đồng thời, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng đề cập đến vấn đề thủ tục kê khai hành chính phức tạp, nhiều loại tờ khai và phụ lục đối với hộ kinh doanh và các doanh nghiệp nhỏ. Việc này đã gia tăng gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, đặc biệt ở khu vực nông thôn hoặc kinh tế số chưa đồng bộ dữ liệu...

Vì vậy, thành phố cần có giải pháp đơn giản hóa thủ tục kê khai hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tự động điền dữ liệu từ hóa đơn điện tử để giảm sai sót và thời gian kê khai cho các doanh nghiệp không có bộ phận kế toán chuyên trách. Đồng thời, tổ chức tập huấn miễn phí tại địa phương, phối hợp chi cục thuế để hướng dẫn các bước chuyển đổi.

Để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh ổn định hoạt động, nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật thuế và thúc đẩy môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, ông Bảo cho hay Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố Đà Nẵng cũng đã đề nghị UBND thành phố, Thuế thành phố và các cơ quan liên quan Thuế thành phố nhiều vấn đề cần chú trọng. Cụ thể là tăng cường đối thoại chuyên đề theo từng nhóm vướng mắc như giao dịch liên kết, hóa đơn điện tử, hộ kinh doanh, chi phí được trừ, khấu trừ thuế GTGT và nghĩa vụ tài chính về đất đai...

“Đồng thời, ban hành hoặc kiến nghị ban hành hướng dẫn chuyển tiếp rõ ràng đối với các chính sách mới về hóa đơn điện tử, kê khai thuế, quản lý hộ kinh doanh và sử dụng chứng từ thay thế hóa đơn trong giao dịch nhỏ lẻ. Cùng với đó, rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuế, kế toán và nghĩa vụ báo cáo theo nguyên tắc phù hợp với quy mô, ngành nghề và năng lực tuân thủ của doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh”, ông Trần Quốc Bảo cho hay.

Tuấn Vỹ