Kinh tế địa phương

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải, công nghệ và chuỗi cung ứng bền vững ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc của thị trường toàn cầu, Bắc Ninh đang chuyển mạnh sang thu hút có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ cao, công nghiệp sạch, sử dụng năng lượng hiệu quả, thân thiện môi trường và có khả năng lan tỏa trong chuỗi giá trị.

Thu hút đầu tư có chọn lọc

Là một trong những địa phương công nghiệp năng động của cả nước, Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ hơn để thích ứng với xu hướng phát triển mới. Hiện nay, yếu tố xanh, thông minh, bền vững đã trở thành tiêu chí then chốt trong lựa chọn điểm đến của các nhà đầu tư.

Trao đổi về định hướng này, ông Nguyễn Văn Phúc - Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh (Ban Quản lý) cho biết, trong giai đoạn tới, Ban Quản lý xác định tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới công tác xúc tiến đầu tư, phát triển các khu công nghiệp theo hướng sinh thái, bền vững, đón bắt hiệu quả xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài toàn cầu. Mục tiêu là giữ vững vị trí của Bắc Ninh trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư FDI và đầu tư xanh.

Điểm nhấn trong chiến lược thu hút đầu tư của Bắc Ninh là không chạy theo số lượng bằng mọi giá, mà tập trung vào chất lượng, hiệu quả và khả năng đóng góp dài hạn. Ban Quản lý định hướng thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng sạch, sản xuất thiết bị điện tử, công nghiệp bán dẫn, công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo, chế biến sâu và nghiên cứu - phát triển.

Đặc biệt, Bắc Ninh ưu tiên mời gọi các tập đoàn đa quốc gia đầu tư trung tâm nghiên cứu - phát triển, đổi mới sáng tạo, từ đó thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao. Tinh thần thu hút đầu tư được xác định rõ theo hướng “1 không, 2 ít, 3 cao”: không ô nhiễm; sử dụng ít đất, ít lao động; có công nghệ cao, suất vốn đầu tư cao và hiệu quả kinh tế cao.

Để hiện thực hóa định hướng này, Ban Quản lý khuyến khích doanh nghiệp trong khu công nghiệp nghiên cứu và phát triển công nghệ xanh, tham gia cộng sinh công nghiệp, áp dụng các tiêu chuẩn ISO trong quản lý sản xuất và môi trường; triển khai hệ thống quản lý thông minh để giám sát, tự động hóa quy trình, phân tích dữ liệu, tối ưu hóa sử dụng năng lượng, tài nguyên và giảm thiểu khí thải. Đây là hướng đi tất yếu nếu doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một trong những minh chứng rõ nét cho xu hướng đó là Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh - mô hình khu công nghiệp gắn với đô thị, dịch vụ được phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ và bền vững. VSIP Bắc Ninh được quy hoạch như một không gian phát triển tổng hợp, trong đó hạ tầng công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan xanh, hệ thống xử lý nước thải, dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp và không gian đô thị được kết nối trong cùng một chỉnh thể.

Theo ông Bùi Đăng Thoan, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn VSIP Bắc Ninh và VSIP Lạng Sơn, đây là điểm khác biệt quan trọng của mô hình khu công nghiệp thế hệ mới: sản xuất không tách rời môi trường sống, thu hút đầu tư không tách rời trách nhiệm xanh, phát triển công nghiệp không tách rời dịch vụ và chất lượng sống của người lao động.

Với vai trò là chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, VSIP xác định đầu tư xanh là cam kết lâu dài, phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển chung của tỉnh Bắc Ninh. Phát triển khu công nghiệp hiện nay phải hướng tới một hệ sinh thái sản xuất có trách nhiệm. VSIP Bắc Ninh cam kết tiếp tục đầu tư, vận hành hạ tầng theo hướng xanh, hiện đại, tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư phát triển sản xuất bền vững, gắn bó lâu dài với địa phương.

Nâng chuẩn cạnh tranh bền vững

Để đầu tư xanh trở thành xu hướng thực chất, sự đồng hành của cơ quan quản lý nhà nước có vai trò đặc biệt quan trọng. Theo ông Nguyễn Văn Quý, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh, trên tinh thần đó, Ban xác định cải cách hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ban tiếp tục rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; số hóa kết quả giải quyết thủ tục; triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình đối với các thủ tục thuộc thẩm quyền; duy trì quy trình nội bộ theo tiêu chuẩn quản lý chất lượng. Mục tiêu là xây dựng môi trường đầu tư công khai, minh bạch, dễ tiếp cận, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.

Cùng với đó, Ban Quản lý chú trọng công tác kiểm tra, giám sát theo hướng khoa học, tránh chồng chéo, không gây phiền hà cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương pháp luật, nhất là trong lĩnh vực môi trường. Việc giám sát chặt chẽ tuân thủ quy định bảo vệ môi trường của doanh nghiệp được gắn với việc khuyến khích áp dụng mô hình sản xuất xanh, sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải, hướng tới kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Theo định hướng của Ban Quản lý, hoạt động xúc tiến đầu tư cũng được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, chủ động và có chọn lọc hơn. Bắc Ninh tiếp tục tập trung vào các thị trường truyền thống như Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Liên minh châu Âu, đồng thời mở rộng sang các thị trường tiềm năng. Song song đó, tỉnh đặc biệt coi trọng xúc tiến tại chỗ, thường xuyên làm việc với các nhà đầu tư hiện hữu để nắm bắt nhu cầu mở rộng, tái đầu tư, kịp thời tháo gỡ vướng mắc và “chăm sóc sức khỏe” doanh nghiệp đang hoạt động.

Đối với doanh nghiệp trong nước, Ban Quản lý xác định cần hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, chất lượng sản phẩm, tỷ lệ nội địa hóa và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn, không chỉ làm vệ tinh sản xuất đơn giản, mà từng bước tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Có thể thấy, trong cuộc chuyển dịch mạnh mẽ của dòng vốn toàn cầu, Bắc Ninh đang có cơ hội lớn để nâng tầm vị thế công nghiệp. Khi hạ tầng được xanh hóa, thủ tục được số hóa, doanh nghiệp được đồng hành, nguồn nhân lực được nâng chuẩn và tiêu chí môi trường trở thành cam kết bắt buộc, các khu công nghiệp Bắc Ninh sẽ không chỉ là điểm đến của đầu tư, mà còn là điểm đến của những giá trị phát triển bền vững.

Kim Dung - Vũ Phường