Kinh tế địa phương

Trong làn sóng dịch chuyển đầu tư toàn cầu, Bắc Ninh không chỉ cần thu hút thêm các dự án FDI chất lượng cao, mà còn phải tạo được sự gắn kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt. Đây là chìa khóa để nâng tỷ lệ nội địa hóa, phát triển công nghiệp hỗ trợ, giúp doanh nghiệp trong nước bước sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ yêu cầu kết nối chuỗi cung ứng

Tại Diễn đàn FDI Connect 2026 tổ chức tại Bắc Ninh ngày 24/4/2026, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam từng nhấn mạnh: Thế giới đang chuyển động mạnh mẽ, kéo theo sự thay đổi căn bản trong cách các tập đoàn đa quốc gia lựa chọn địa điểm đầu tư. Nếu trước đây, chi phí thấp là một lợi thế quan trọng, thì hiện nay, nhà đầu tư ngày càng ưu tiên những hệ sinh thái có khả năng thích ứng nhanh, minh bạch, ổn định và phát triển bền vững.

Nhận định này đặt ra một yêu cầu mới đối với các địa phương công nghiệp như Bắc Ninh. Thu hút FDI không chỉ là đón dòng vốn, xây dựng nhà máy, lấp đầy khu công nghiệp, mà quan trọng hơn là tạo ra hệ sinh thái sản xuất có khả năng liên kết, lan tỏa công nghệ và nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa.

Thực tế cho thấy, dù Bắc Ninh là điểm đến hấp dẫn của nhiều tập đoàn lớn, mức độ liên kết giữa khu vực FDI và doanh nghiệp trong nước vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều ngành còn thấp; số doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị với vai trò nhà cung ứng cấp 1 còn hạn chế. Đây là điểm nghẽn không thể xem nhẹ, bởi nếu doanh nghiệp nội địa chỉ đứng ngoài chuỗi cung ứng, lợi ích lan tỏa từ FDI sẽ bị thu hẹp.

Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, vấn đề cốt lõi hiện nay là phát triển doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Các doanh nghiệp Việt cần từng bước làm chủ công nghệ, nâng cấp quản trị, chuẩn hóa quy trình, đáp ứng yêu cầu khắt khe về chất lượng, tiến độ, truy xuất nguồn gốc, lao động, môi trường và minh bạch tài chính. Chỉ khi vượt qua ngưỡng “gia công, lắp ráp”, doanh nghiệp Việt mới có thể tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao hơn như thiết kế, nghiên cứu - phát triển, đổi mới sáng tạo và cung ứng linh kiện, vật liệu, dịch vụ kỹ thuật cho các tập đoàn toàn cầu.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Xuân Ngọc, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh cho rằng, để hình thành hệ sinh thái liên kết hiệu quả, trước hết doanh nghiệp trong nước phải chủ động nâng cao năng lực sản xuất, đầu tư công nghệ và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng của các tập đoàn đa quốc gia.

“Ban Quản lý các khu công nghiệp xác định vai trò là cầu nối giữa các doanh nghiệp, đồng thời phối hợp với các sở, ngành để triển khai các giải pháp thúc đẩy liên kết theo hướng thực chất, hiệu quả hơn”, ông Ngọc nhấn mạnh.

Theo đó, Bắc Ninh đang nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước. Tỉnh ưu tiên các dự án có cam kết sử dụng nhà cung ứng nội địa, đồng thời thúc đẩy hình thành các cụm liên kết ngành, chuỗi cung ứng trong những lĩnh vực chủ lực như điện tử, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ.

Ở góc độ doanh nghiệp hạ tầng khu công nghiệp, ông Nguyễn Văn Tùng, Phó Giám đốc CTCP Phát triển hạ tầng khu công nghiệp Bắc Giang cho rằng, ngoài nhiệm vụ chuẩn bị mọi điều kiện về hạ tầng, chủ đầu tư hạ tầng còn phải góp phần tạo môi trường kết nối giữa các nhà đầu tư trong khu công nghiệp.

Cũng theo ông Tùng, khi doanh nghiệp FDI cần tìm nhà cung ứng, còn doanh nghiệp Việt cần cơ hội tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế, khu công nghiệp phải trở thành không gian kết nối, chia sẻ thông tin và hỗ trợ hợp tác sản xuất.

Đến doanh nghiệp Việt nâng chuẩn chất lượng

Để kết nối mang lại hiệu quả thiết thực, Bắc Ninh đang đẩy mạnh công tác kết nối cung - cầu thông qua các chương trình gặp gỡ doanh nghiệp FDI - doanh nghiệp Việt, diễn đàn công nghiệp hỗ trợ, hội nghị đối thoại và các kênh thông tin minh bạch. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp FDI dễ dàng tìm kiếm nhà cung ứng phù hợp, đồng thời giúp doanh nghiệp trong nước hiểu rõ tiêu chuẩn, yêu cầu và lộ trình tham gia chuỗi cung ứng.

Cùng với đó, các doanh nghiệp Việt sẽ được hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, tiêu chuẩn sản xuất, cải tiến kỹ thuật, tiếp cận hệ thống chứng nhận quốc tế và các chương trình tư vấn chuyên sâu. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp nội địa chuyển từ “muốn tham gia” sang “đủ năng lực tham gia” chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

Ở các khu công nghiệp hiện đại, vai trò của chủ đầu tư hạ tầng ngày càng mở rộng. Ông Bùi Đăng Thoan, Tổng Giám đốc Công ty TNHH VSIP Bắc Ninh và VSIP Lạng Sơn cho biết, với mô hình khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ tích hợp, VSIP Bắc Ninh chú trọng xây dựng hệ sinh thái phát triển đồng bộ, trong đó hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ hỗ trợ, môi trường làm việc và không gian kết nối doanh nghiệp được đặt trong một tổng thể thống nhất. Để doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt gắn kết tốt hơn, cần có môi trường đầu tư minh bạch, hạ tầng ổn định, dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp và các hoạt động kết nối được tổ chức thường xuyên, thực chất.

“Các doanh nghiệp FDI ngày càng quan tâm đến khả năng tìm kiếm nhà cung ứng tại chỗ. Vì vậy, nếu doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, còn khu công nghiệp và cơ quan quản lý làm tốt vai trò kết nối, Bắc Ninh sẽ có thêm lợi thế rất lớn trong thu hút đầu tư chất lượng cao. VSIP Bắc Ninh sẵn sàng đồng hành trong việc tạo dựng môi trường sản xuất hiện đại, bền vững, nơi các doanh nghiệp có thể hợp tác, chia sẻ và phát triển lâu dài”, ông Nguyễn Đăng Thoan nhấn mạnh.

Kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt vì thế không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà là chiến lược nâng tầm công nghiệp Bắc Ninh. Khi dòng vốn ngoại được gắn với năng lực nội sinh, khi khu công nghiệp không chỉ là nơi sản xuất mà còn là hệ sinh thái liên kết, Bắc Ninh sẽ không chỉ là điểm đến của các tập đoàn lớn, mà còn là nơi doanh nghiệp Việt trưởng thành, lớn lên và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Vũ Phường - Kim Dung