Công nghệ

Đó là nội dung được các chuyên gia nhận định tại Hội thảo khoa học “Phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm Hải Phòng” mới đây.

Động lực then chốt cho tăng trưởng bền vững

TP Hải Phòng là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của vùng Bắc Bộ và cả nước. Đồng thời là trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics và dịch vụ quy mô lớn của khu vực duyên hải Bắc Bộ. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, TP Hải Phòng xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng để tạo dựng các động lực tăng trưởng mới.

Tại Hội thảo khoa học “Phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm Hải Phòng” mới đây, ông Hoàng Minh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, TP Hải Phòng xác định rõ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải thực sự trở thành nền tảng, động lực quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong giai đoạn mới. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để TP Hải Phòng thúc đẩy phát triển kinh tế số, chính quyền số, xã hội số, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công, phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, logistics thông minh, kinh tế biển hiện đại và xây dựng đô thị thông minh.

Một trong những yêu cầu quan trọng hiện nay là phải chuyển mạnh tư duy phát triển khoa học và công nghệ từ “quản lý lĩnh vực” sang “kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo”, từ hỗ trợ đơn lẻ sang thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu – ứng dụng – thị trường, lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo, lấy nhu cầu thực tiễn của phát triển kinh tế - xã hội làm định hướng cho hoạt động nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ.

Đối với TP Hải Phòng, điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố đang tập trung phát triển các lĩnh vực có tiềm năng và lợi thế như: kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học biển, chuyển đổi số, năng lượng sạch và đô thị thông minh.

“TP Hải Phòng xác định rõ rằng, mục tiêu cuối cùng của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo không chỉ là tạo ra giá trị kinh tế mà còn phải phục vụ con người, nâng cao chất lượng quản trị và phát triển xã hội bền vững”, ông Hoàng Minh Cường nhấn mạnh.

Còn theo GS TS Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, trên chặng đường đổi mới của đất nước, TP Hải Phòng luôn khẳng định vị thế của một trong những động lực tăng trưởng hàng đầu cả nước, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của vùng Bắc Bộ và cả nước với vai trò cửa ngõ hàng hải quốc tế, kết nối giao thương quan trọng hướng ra biển của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc cũng như tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng. Thành phố Cảng đã bứt phá mạnh mẽ về quy mô kinh tế, xây dựng hệ thống hạ tầng, trong đó có hạ tầng cảng biển đồng bộ, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vượt trội và duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức hai con số trong nhiều năm.

Tuy nhiên, trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, cũng như nhiều địa phương và trung tâm tăng trưởng khác trong cả nước, TP Hải Phòng đang đứng trước yêu cầu tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng nhằm phát huy hiệu quả hơn nữa các lợi thế sẵn có, đồng thời tạo ra những động lực phát triển mới. Việc chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là con đường tất yếu giúp TP Hải Phòng tối ưu hóa chuỗi giá trị dịch vụ logistics, phát triển công nghiệp xanh, nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh quốc tế, từ đó hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, văn minh và bền vững trong giai đoạn mới.

Thắt chặt sợi dây liên kết để tạo sức cạnh tranh mới

Theo các chuyên gia nhận định, đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam hiện nay. Đối với TP Hải Phòng, đây vừa là cơ hội để phát huy các lợi thế sẵn có vừa là điều kiện để hình thành các động lực tăng trưởng mới, tạo bước phát triển đột phá và nâng cao vai trò là một cực tăng trưởng quan trọng của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Đổi mới sáng tạo chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được đặt trong một hệ sinh thái phát triển đồng bộ, có tính liên kết và khả năng lan tỏa cao. Theo đó, bên cạnh vai trò kiến tạo và dẫn dắt của Nhà nước, cần thúc đẩy mạnh mẽ sự tham gia của doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo và cộng đồng xã hội.

GS, TS Lê Văn Lợi cho rằng, để phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới, TP Hải Phòng phải chuyển từ lợi thế cạnh tranh tĩnh sang lợi thế cạnh tranh động, dựa trên năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp, mức độ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, chất lượng thể chế địa phương, hệ sinh thái khởi nghiệp, nguồn nhân lực kỹ thuật cao, năng lực quản trị dữ liệu và chất lượng sống của một đô thị cảng biển hiện đại.

Với những lợi thế sẵn có cùng quyết tâm đổi mới mô hình tăng trưởng, TP Hải Phòng đang đứng trước cơ hội thuận lợi để bứt phá trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics hiện đại, đổi mới sáng tạo và kinh tế biển hàng đầu của khu vực và cả nước.

Các chuyên gia cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu này, TP Hải Phòng cần tiếp tục phát huy hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù, đẩy mạnh chuyển đổi số trên mọi lĩnh vực, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và tư vấn chính sách phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chiến lược phát triển.

Bên cạnh đó, việc chủ động huy động, kết nối và sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ Nhà nước, doanh nghiệp, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và đối tác trong nước, quốc tế được đánh giá là yếu tố có ý nghĩa quyết định trong việc tạo dựng lợi thế cạnh tranh mới, mở rộng không gian phát triển cho thành phố trong giai đoạn tới.

Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng hàng đầu của tăng trưởng và phát triển. TP Hải Phòng cần nghiên cứu, chắt lọc các giải pháp đột phá, tư duy mới và kiến nghị có giá trị thực tiễn để phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong phát triển địa phương. Bên cạnh cơ chế, chính sách, TP Hải Phòng cần đặc biệt chú trọng đổi mới tư duy và nâng cao năng lực tổ chức thực thi nhằm tạo chuyển biến thực chất trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ở góc độ địa phương, theo ông Hoàng Minh Cường, những năm qua, TP Hải Phòng đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức cao. Môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng giao thông và hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Cùng với đó, TP Hải Phòng đã đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, phát triển dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đây là những tiền đề quan trọng để TP Hải Phòng từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động, gắn kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng doanh nghiệp.

Hải Ngân