Doanh nhân

Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trò chuyện với bà Nguyễn Thị Phương Anh - Phó khoa Kinh tế Logistics kiêm Giám đốc Trung tâm Đào tạo Logistics, Trường Cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng, để tham khảo những góc nhìn thực tế về khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động thời kỳ mới.

- Thưa bà, khi các cảng biển trọng điểm tại Hải Phòng đang tăng tốc tự động hóa với các hệ thống quản trị thông minh, các cơ sở đào tạo logistics địa phương đang đối mặt với áp lực phải tái cấu trúc những kỹ năng cốt lõi nào để học viên không bị tụt hậu ngay khi vừa tốt nghiệp?

Đây thực sự là một thách thức không hề nhỏ đối với các cơ sở đào tạo hiện nay. Thực tế cho thấy, nhiều sinh viên ngành logistics vẫn còn rất ít cơ hội được tiếp cận trực tiếp với môi trường tác nghiệp thực tế, trong khi các cảng biển, hãng tàu và doanh nghiệp vận tải đang đẩy mạnh tự động hóa, số hóa ở mức độ rất cao nhằm tối ưu hóa năng suất khai thác.

Nắm bắt xu hướng không thể đảo ngược này, Trung tâm Đào tạo Logistics cùng Khoa Kinh tế Logistics và Khoa Công nghệ thông tin của nhà trường đang rà soát sâu, cập nhật toàn diện chương trình giảng dạy theo hướng tăng cường thời lượng thực hành. Chúng tôi tập trung phát triển các công cụ mô phỏng hiện đại và phần mềm thực tế ảo để sinh viên có thể trải nghiệm trực quan các quy trình logistics tiên tiến ngay tại lớp học.

Song song với đó, nhà trường chủ động đẩy mạnh mạng lưới kết nối với các doanh nghiệp, cảng biển và đơn vị dịch vụ logistics lớn nhằm mở rộng quỹ thời gian thực tập thực tế, giúp các em tích lũy sự tự tin và khả năng thích nghi nhanh chóng với áp lực công việc ngay sau khi rời ghế nhà trường.

- Đâu là rào cản lớn nhất từ phía các doanh nghiệp khi nhà trường chủ động đặt vấn đề hợp tác đào tạo và chia sẻ hạ tầng thực hành cho học viên, thưa bà?

Với 17 năm trực tiếp làm việc và quản lý trong các doanh nghiệp logistics trước khi chuyển sang công tác đào tạo, tôi rất thấu hiểu và đồng cảm với những trăn trở của phía tuyển dụng về chất lượng nguồn nhân lực mới vào nghề. Đúng là nhiều tân cử nhân, kỹ sư thực hành hiện nay vẫn cần một khoảng thời gian dài để bắt nhịp và đáp ứng được yêu cầu khắt khe của môi trường thực tế.

Tuy nhiên, nếu nhìn nhận khách quan, rào cản lớn nhất hiện nay hoàn toàn không phải do doanh nghiệp thiếu thiện chí hợp tác. Nút thắt chủ yếu đến từ những hạn chế khách quan về quỹ thời gian, nhân sự điều hành và đặc biệt là khả năng chia sẻ sâu các quy trình vận hành thực tế, bởi nhiều khâu trong số đó liên quan trực tiếp đến bảo mật thông tin và bí mật kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, áp lực từ môi trường làm việc cường độ cao cũng dễ khiến một bộ phận sinh viên thiếu trải nghiệm cảm thấy bị ngợp và mất tự tin.

Để hóa giải điều này, nhà trường và doanh nghiệp cần phải đồng hành chặt chẽ hơn nữa bằng các cam kết thực chất. Chúng tôi cùng ngồi lại để thiết kế chương trình, kiến tạo thêm không gian cọ xát nghề nghiệp cho học viên ngay từ giảng đường. Với định hướng lấy nhu cầu doanh nghiệp làm thước đo, mục tiêu lớn nhất của chúng tôi là rút ngắn tối đa khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, đảm bảo sinh viên có thể “làm được nghề” ngay khi ra trường.

- Trong định hướng chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng, theo bà, các trung tâm đào tạo cần chọn phân khúc nhân lực logistics đặc trưng nào để tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt, thay vì đào tạo đại trà lao động phổ thông giá rẻ?

Quan điểm nhất quán của tôi là các cơ sở đào tạo tuyệt đối không nên chạy theo số lượng, mà phải dồn lực vào chất lượng và tính chuyên môn hóa sâu. Thay vì tạo ra những lao động phổ thông đại trà, thị trường đang khát nhóm nhân lực thực hành có kỹ năng nghề vững vàng, làm chủ được công nghệ số, sử dụng thành thạo ngoại ngữ và có tư duy thích ứng linh hoạt.

Đặc biệt tại Hải Phòng - tâm điểm cảng biển và trung tâm logistics lớn nhất miền Bắc - nhu cầu nhân sự cho các phân khúc như giao nhận quốc tế, quản lý kho bãi hiện đại, khai thác cảng, vận tải đa phương thức và ứng dụng giải pháp công nghệ đang tăng trưởng theo cấp số nhân. Đây chính là những phân khúc cốt lõi mà các trường cần tập trung đầu tư mũi nhọn để tạo bản sắc và lợi thế cạnh tranh, đáp ứng trúng đích yêu cầu của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực Logistics Hàng hải (Maritime Logistics). Mục tiêu tối thượng mà Trung tâm Đào tạo Logistics hướng tới không phải là tạo ra thật nhiều người biết về logistics, mà là cung ứng những nhân sự có thể bắt tay vào việc, tạo ra giá trị thặng dư ngay khi doanh nghiệp tiếp nhận.

- Trân trọng cảm ơn bà!

Nguyễn Chuẩn