Ô tô - Xe máy
Từ động cơ đến dữ liệu: Cuộc chuyển dịch của ngành ô tô toàn cầu
AI có thể thay đổi cách ô tô được thiết kế, sản xuất và vận hành, nhưng nền tảng dữ liệu mới là yếu tố quyết định thành công.
Ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng nhất trong nhiều thập kỷ. Nếu trước đây cuộc cạnh tranh chủ yếu xoay quanh động cơ, khả năng vận hành hay năng lực sản xuất, thì hiện nay dữ liệu, phần mềm và trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành những yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh.
Tuy nhiên, theo báo cáo mới của NTT DATA - một trong những nhà cung cấp dịch vụ công nghệ và chuyển đổi số lớn nhất thế giới, có một thực tế đáng chú ý: dù 99% doanh nghiệp được khảo sát cho biết AI đang làm gia tăng nhu cầu đầu tư công nghệ, chỉ 14% tổ chức được đánh giá đạt mức trưởng thành cao trong việc ứng dụng điện toán đám mây (cloud). Điều này cho thấy khoảng cách không nhỏ giữa tham vọng phát triển AI và khả năng đáp ứng của hạ tầng công nghệ phía sau.
Đối với ngành ô tô, khoảng cách này có thể trở thành rào cản trong quá trình chuyển đổi sang xe điện, xe kết nối và xe định nghĩa bằng phần mềm. Khi phương tiện ngày càng được số hóa, giá trị của chiếc xe không còn chỉ nằm ở phần cứng mà còn được quyết định bởi khả năng xử lý dữ liệu và các tính năng phần mềm đi kèm.
Các mẫu xe thế hệ mới được trang bị ngày càng nhiều cảm biến, camera, hệ thống hỗ trợ lái và tính năng kết nối internet. Trong suốt quá trình vận hành, mỗi chiếc xe liên tục tạo ra dữ liệu. Bên cạnh đó, các hãng xe còn thu thập dữ liệu từ nhà máy, hệ thống đại lý, hoạt động bán hàng và dịch vụ hậu mãi.
Nguồn dữ liệu khổng lồ này đang mở ra cơ hội để AI tham gia vào nhiều khâu của ngành công nghiệp ô tô. Trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển, AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu thử nghiệm và rút ngắn thời gian thiết kế sản phẩm. Trong sản xuất, công nghệ này giúp phát hiện lỗi, tối ưu vận hành dây chuyền và dự báo sự cố thiết bị. Trong hoạt động kinh doanh, AI có thể hỗ trợ dự báo nhu cầu thị trường, quản lý tồn kho và nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng.
Tuy nhiên, AI chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được cung cấp nguồn dữ liệu đầy đủ và có khả năng xử lý trên quy mô lớn. Đây cũng là lý do cloud ngày càng trở thành nền tảng quan trọng đối với các doanh nghiệp ô tô. Thay vì để dữ liệu nằm rải rác ở nhiều hệ thống khác nhau, cloud cho phép doanh nghiệp tập trung dữ liệu về một nền tảng thống nhất để AI khai thác và tạo ra giá trị.
Vai trò của cloud càng trở nên quan trọng khi ngành ô tô bước vào kỷ nguyên xe định nghĩa bằng phần mềm. Không giống những mẫu xe truyền thống gần như giữ nguyên tính năng sau khi xuất xưởng, nhiều dòng xe hiện đại có thể liên tục được nâng cấp thông qua các bản cập nhật phần mềm từ xa. Điều này đòi hỏi các hãng xe phải xây dựng hạ tầng công nghệ đủ mạnh để quản lý dữ liệu, kết nối phương tiện và đảm bảo an toàn hệ thống.
Theo khảo sát của NTT DATA, tỷ lệ doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và ô tô sử dụng các nền tảng cloud được quản lý và tự động hóa hoàn toàn dự kiến sẽ tăng từ 11% hiện nay lên 27% trong vòng hai năm tới. Dù vậy, quá trình chuyển đổi cũng đi kèm không ít thách thức khi 58% doanh nghiệp cho biết họ gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí cloud, bên cạnh các vấn đề về bảo mật dữ liệu và tuân thủ quy định.
Với Việt Nam, các doanh nghiệp ô tô có thể chưa phải đối mặt với áp lực phát triển xe tự lái hay các hệ thống AI phức tạp như những tập đoàn toàn cầu, nhưng AI đã mở ra nhiều cơ hội ứng dụng thực tế trong sản xuất và kinh doanh. Công nghệ này có thể hỗ trợ phát hiện lỗi sản phẩm, dự báo hỏng hóc thiết bị, tối ưu dây chuyền sản xuất, quản lý tồn kho, dự báo nhu cầu thị trường và nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả AI, doanh nghiệp cần xây dựng nền tảng dữ liệu đồng bộ và hạ tầng công nghệ phù hợp. Hiện nay, dữ liệu tại nhiều đơn vị vẫn phân tán giữa các bộ phận sản xuất, bán hàng và dịch vụ hậu mãi, khiến việc ứng dụng AI gặp khó khăn. Bên cạnh đó, việc tận dụng các nền tảng cloud có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư ban đầu, đồng thời tăng khả năng lưu trữ và xử lý dữ liệu.
Trong bối cảnh ô tô ngày càng thông minh và kết nối nhiều hơn, khả năng thu thập, quản lý và khai thác dữ liệu sẽ trở thành yếu tố quan trọng quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Với các doanh nghiệp ô tô Việt Nam, việc xây dựng nền tảng dữ liệu và hạ tầng cloud từ hôm nay sẽ là bước chuẩn bị cần thiết để không bị bỏ lại phía sau trong làn sóng chuyển đổi của ngành.