Kinh tế

Kỳ tích này không chỉ đến từ sản lượng bùng nổ, mà còn nhờ tư duy liên kết hiện đại, thiết lập lời giải đột phá cho bài toán tối ưu hóa hạ tầng nước sâu tại khu vực Lạch Huyện.

Từ vị thế "ngôi sao đang lên" đến top đầu thế giới về hiệu suất khai thác

Trong bức tranh tổng thể của ngành hàng hải toàn cầu, hệ thống cảng biển Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng đặt biệt, trong đó cụm cảng Hải Phòng đóng vai trò như một mũi nhọn tiên phong.

Theo báo cáo mới nhất về Chỉ số hiệu suất cảng container (CPPI) toàn cầu do Ngân hàng Thế giới (World Bank) và S&P Global Market Intelligence đồng công bố, cụm cảng Hải Phòng đã đạt được mức điểm số ấn tượng là 122 điểm. Đây là một sự tăng trưởng nhảy vọt đầy ngoạn mục nếu nhìn lại mức 87 điểm của năm trước đó.

Với kết quả này, Hải Phòng đã chính thức vươn lên xếp thứ 13 trong bảng xếp hạng các cảng container có hiệu suất khai thác tốt nhất hành tinh. Sự kiện này đánh dấu một cột mốc lịch sử: lần đầu tiên cảng biển Hải Phòng lọt vào danh sách 20 cảng container hoạt động hiệu quả nhất toàn cầu. Để thấy rõ hơn tốc độ tăng trưởng "thần tốc" này, hãy nhìn vào hành trình chuyển mình của cụm cảng qua các năm. Năm 2022, Hải Phòng còn ngậm ngùi đứng ở vị trí thứ 147; đến năm 2024, cụm cảng đã nỗ lực vươn lên vị trí thứ 30 và giờ đây đã hiên ngang đứng trong nhóm siêu cường về hiệu suất ở vị trí thứ 13.

Báo cáo CPPI được xây dựng trên cơ sở khoa học cực kỳ nghiêm ngặt và toàn diện, phân tích sâu sát hơn 180.000 lượt tàu container tại hơn 400 cảng biển trên khắp thế giới. Việc cụm cảng Hải Phòng có bước bứt phá ấn tượng đã biến nơi đây trở thành một trong 20 cảng container có mức cải thiện điểm số lớn nhất thế giới trong vòng 5 năm qua.

Không dừng lại ở câu chuyện hiệu suất, xét về quy mô sản lượng hàng hóa luân chuyển, Hải Phòng cũng chứng minh vị thế không thể lay chuyển của mình. Theo bình chọn từ tạp chí DynaLiners Millionaires thuộc Công ty tư vấn vận tải biển DynaLiners (Hà Lan), ba cảng biển lớn của Việt Nam bao gồm Hải Phòng, TP.HCM và Cái Mép đã xuất sắc lọt vào “Top” 50 cảng biển xử lý hàng container lớn nhất thế giới. Lượng container được tính toán bao gồm toàn bộ sản lượng bốc xếp từ tàu biển, cả container hàng và rỗng, phục vụ cho mục đích xuất khẩu, nhập khẩu lẫn chuyển tải.

Sự tăng trưởng đồng đều và mạnh mẽ này đã giúp Việt Nam kiêu hãnh đứng thứ 6 trong danh sách các quốc gia có cảng biển xử lý khối lượng hàng container lớn nhất thế giới. Tổng khối lượng mà 3 cảng chủ lực của Việt Nam xử lý đạt hơn 23,2 triệu TEUs, tăng trưởng tới 16% so với con số 20,1 triệu TEUs của năm 2023. Đây là bệ phóng vững chắc khẳng định vị thế trung tâm logistics mới của Đông Nam Á.

Cái bắt tay chiến lược để tối ưu hóa hạ tầng, bảo đảm an toàn hàng hải

Sự tăng trưởng bùng nổ về dòng vốn đầu tư và lượng hàng hóa thông qua cảng biển đặt ra một thách thức lớn về mặt quản lý và năng lực vận hành thực tế tại các cầu cảng. Khi quy mô các siêu tàu container thế giới ngày càng lớn, việc tối ưu hóa từng mét chiều dài cầu cảng trở thành bài toán sống còn. Đứng trước yêu cầu cấp bách đó, các doanh nghiệp cảng biển tại Hải Phòng đã chọn giải pháp chủ động liên kết, xóa bỏ tư duy cục bộ để cùng phát triển bền vững.

Vào ngày 19/6/2026, một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành hàng hải miền Bắc đã diễn ra. Công ty TNHH Cảng Quốc tế TIL Cảng Hải Phòng (HTIT) và Công ty TNHH Cảng Container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TC-HICT) đã chính thức ký kết Thỏa thuận phối hợp khai thác tàu trong trường hợp tàu lấn sang khu vực liền kề. Đây được xem là bước tiến mang tính đột phá trong hoạt động hợp tác giữa hai doanh nghiệp hàng đầu tại khu vực cảng nước sâu Lạch Huyện – cửa ngõ kết nối giao thương hàng hải quốc tế lớn nhất miền Bắc.

Theo các nội dung chi tiết của bản thỏa thuận, HTIT và TC-HICT đã cùng nhau thiết lập một cơ chế phối hợp linh hoạt và minh bạch khi tàu khai thác tại một cảng có nhu cầu sử dụng bollard (cọc bích) hoặc phạm vi khu vực neo buộc thuộc quyền quản lý của cảng còn lại. Bản thỏa thuận quy định rõ ràng các nguyên tắc cốt lõi như: Chủ động trao đổi thông tin lịch tàu và kế hoạch cập cập/rời cảng hàng ngày. Cùng xem xét, thẩm định và phê duyệt các phương án khai thác tối ưu. Phối hợp chặt chẽ trong tổ chức neo buộc tàu an toàn và xử lý nhanh chóng các sự cố phát sinh. Xác định rõ ràng trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan, bao gồm quy định chi tiết về bảo hiểm, bồi thường thiệt hại.

Điểm mấu chốt của thỏa thuận này là việc đặt ưu tiên tuyệt đối cho các yêu cầu về an toàn hàng hải, an toàn khai thác và bảo vệ tài sản doanh nghiệp. Đồng thời, cơ chế này vẫn bảo đảm tính độc lập, tự chủ hoàn toàn trong hoạt động kinh doanh riêng biệt của mỗi cảng, giúp nâng cao hiệu suất chung mà không làm xáo trộn kế hoạch riêng của từng bên.

Chia sẻ về tầm quan trọng của việc hợp tác, ông Ngô Trung Hiếu – Tổng Giám đốc HTIT nhấn mạnh: Trong bối cảnh quy mô tàu và sản lượng hàng hóa không ngừng gia tăng mạnh mẽ như hiện nay, nhu cầu sử dụng hạ tầng liền kề là một thực tế khách quan, thường xuyên phát sinh tại các cảng nước sâu. Do đó, việc hai bên chủ động thiết lập một cơ chế phối hợp rõ ràng, minh bạch là bước đi tất yếu để bảo đảm hoạt động khai thác luôn được an toàn, liên tục và đạt hiệu quả tối đa. Với vị trí địa lý liền kề, hai cảng không chỉ chia sẻ trách nhiệm về an toàn hàng hải mà còn cùng nhau cộng hưởng để nâng cao chất lượng dịch vụ, gia tăng năng lực phục vụ khách hàng toàn cầu.

Đồng quan điểm trên, ông Đoàn Hải Tuấn – Chủ tịch Hội đồng Thành viên TC-HICT khẳng định, việc có một cơ chế phối hợp chính thức bằng văn bản sẽ là nền tảng vững chắc để hai doanh nghiệp tăng cường trao đổi thông tin sâu rộng, chủ động và linh hoạt hơn trong xử lý các tình huống thực địa phát sinh. Từ đó, hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng cảng biển sẽ được tối ưu hóa, trực tiếp nâng tầm uy tín và dịch vụ của toàn khu vực.

Dưới góc nhìn của cơ quan quản lý nhà nước, ông Bùi Nguyên Khôi – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng đã nhấn mạnh rằng, thỏa thuận hợp tác này hoàn toàn phù hợp với định hướng, chiến lược phát triển đồng bộ, xanh và bền vững của hệ thống cảng biển khu vực Lạch Huyện nói riêng và của thành phố Hải Phòng nói chung. Việc các doanh nghiệp chủ động "bắt tay" liên kết không chỉ giúp giải quyết bài toán hạ tầng trước mắt mà còn tạo ra một thông điệp mạnh mẽ về một môi trường đầu tư hàng hải an toàn, thân thiện và chuyên nghiệp, góp phần đưa Hải Phòng tiếp tục thăng hạng vững chắc trên bản đồ hàng hải thế giới trong những năm tiếp theo.

Minh Huệ - Hiền Bùi