Kinh tế địa phương

Sự kiện nhằm cụ thể hóa biên bản Hội nghị thường niên lần thứ 6 giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh và phiên họp lần thứ 12 nhóm công tác liên hợp giữa các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Điện Biên (Việt nam) và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) ký ngày 29/5/2026 tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc; Triển khai các hoạt động hưởng ứng “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027”.

Tâm điểm của chuyến công tác là cuộc hội đàm diễn ra vào lúc 09h 00 ngày 23/6/2026 tại Tòa nhà phụ thuộc Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Vân Nam, nơi những rào cản về hạ tầng giao thông kết nối, thủ tục hải quan và tư duy làm sản phẩm xuyên biên giới lần đầu tiên được đặt lên bàn nghị sự một cách trực diện, mở đường cho việc phát triển một hành lang kinh tế - văn hóa toàn diện.

Dư địa từ hạ tầng động lực và mục tiêu chiến lược của Điện Biên

Nhìn từ góc độ kinh tế, tỉnh Điện Biên sở hữu vị trí chiến lược quan trọng với hơn 455 km đường biên giới tiếp giáp trực tiếp với Trung Quốc và Lào, là địa bàn kết nối then chốt giữa Việt Nam với các tỉnh Bắc Lào và khu vực tiểu vùng Mê Kông mở rộng. Đối với thị trường Trung Quốc, Điện Biên kết nối trực tiếp với tỉnh Vân Nam qua lối mở Long Phú (huyện Giang Thành).

Đặc biệt, Điện Biên nắm giữ lợi thế cạnh tranh độc quyền khi là địa phương duy nhất vùng Tây Bắc sở hữu Cảng hàng không hiện đại đón được các dòng máy bay cỡ lớn như A320, A321. Xét về kinh tế hàng không, Sân bay Điện Biên là vị trí gần nhất để kết nối từ Việt Nam đến tỉnh Vân Nam và khu vực Tây Nam của Trung Quốc, mang lại ưu thế lớn về chi phí bay.

Song hành cùng hạ tầng, Điện Biên có nguồn tài nguyên du lịch phong phú gồm 35 di tích lịch sử, tiêu biểu là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ mang tầm vóc toàn cầu cùng bức tranh Panorama lớn nhất thế giới. Tỉnh cũng có 24 di sản phi vật thể quốc gia, trong đó nghệ thuật Xòe Thái và Thực hành Then được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Không gian văn hóa đa sắc màu của 19 dân tộc với các lễ hội như Lễ hội Hoa Ban, Lễ hội đền Hoàng Công Chất, Lễ hội Đua thuyền Đuôi Én... cùng các danh thắng như Cột mốc ngã ba biên giới A Pa Chải, Khu dự trữ thiên nhiên Mường Nhé, hồ Pá Khoang, và cánh đồng Mường Thanh là nền tảng vững chắc để phát triển sản phẩm du lịch có bản sắc.

Từ bệ phóng này, Điện Biên xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu phấn đấu đón trên 8,0 triệu lượt khách, tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 15.000 tỷ đồng, đóng góp 11% vào GRDP của tỉnh. Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc chủ động liên kết xuyên biên giới nhằm khơi thông nguồn khách ngoại là đòi hỏi tất yếu.

Đối thoại trực diện và 6 nhóm giải pháp tạo đột phá

Chuyến công tác của ngành du lịch Điện Biên được thông qua Tờ trình số 2311/TTr-SVHTTDL ngày 04/6/2026. Đoàn công tác gồm 5 thành viên tinh gọn do ông Trần Hải Hà, Quyền Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Điện Biên làm Trưởng đoàn cùng lãnh đạo các phòng Quản lý du lịch, Quản lý văn hóa và gia đình, và chuyên viên Sở Ngoại vụ.

Phía đối tác Vân Nam tham gia hội đàm gồm bà Lưu Lệ Na, Phó Giám đốc Sở VH&DL tỉnh Vân Nam cùng lãnh đạo các phòng Hợp tác đối ngoại, Khai phá tài nguyên, Cục VH&DL thành phố Côn Minh, Viện Nghiên cứu Quy hoạch du lịch, Hiệp hội Lữ hành và các doanh nghiệp lớn như Tập đoàn Lữ hành xã Quốc tế tỉnh Vân Nam, Công ty Lữ hành xã Quốc tế Côn Minh.

Tại hội đàm ngày 23/6/2026, hướng tới “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027”, ông Trần Hải Hà, Quyền Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh Điện Biên đã đưa ra đề xuất chương trình hành động gồm 6 nội dung cốt lõi nhằm tháo gỡ điểm nghẽn.

Cụ thể, thứ nhất, hai bên thiết lập, duy trì kênh liên lạc trực tiếp (qua email, wechat, server chung) để thường xuyên trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy hợp tác trong công tác quản lý Nhà nước về du lịch (như chia sẻ về các chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa, du lịch, tỉnh Điện Biên đang xây dựng dự thảo và sắp tới sẽ ban hành một số nghị quyết để thúc đẩy phát triển về du lịch, về văn hóa, hoạt động nghệ thuật gắn với du lịch, chúng tôi sẵn sàng chia sẻ những nội dung này; cùng chia sẻ về mô hình quản lý, tổ chức hoạt động du lịch cộng đồng, du lịch gắn với nông nghiệp nông thôn, nghề thủ công truyền thống; chia sẻ mô hình phát huy, khai thác di tích lịch sử, di sản văn hóa để phát triển du lịch; mô hình quản lý, khai thác, phát triển kinh tế đêm; ứng dụng chuyển đổi số, khoa học công nghệ vào phát triển văn hóa, du lịch;…).

Định kỳ hàng năm hoặc 02 năm một lần, hai bên tổ chức Đoàn công tác sang giao lưu, hợp tác văn hóa, du lịch; mời Hiệp hội du lịch, doanh nghiệp lữ hành tham gia cùng đoàn để nghiên cứu, khảo sát đầu tư, phát triển tour, tuyến du lịch, giới thiệu sản phẩm du lịch.

Thứ hai, đề nghị hai bên thống nhất cùng đề xuất với cấp có thẩm quyền: cho phép khách du lịch từ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và tỉnh Điện Biên (Việt Nam) sử dụng giấy thông hành hoặc hộ chiếu được xuất - nhập cảnh qua cửa khẩu A Pa Chải (tỉnh Điện Biên) - Long Phú (tỉnh Vân Nam); cho phép thí điểm cho xe ô tô từ tỉnh Vân Nam nhập cảnh vào tỉnh Điện Biên theo lối cửa khẩu A Pa Chải - Long Phú và ngược lại, theo lộ trình tuyến đăng ký cố định.

Thống nhất cùng kiến nghị, đề xuất cấp có thẩm quyền và các hãng hàng không của Trung Quốc và Việt Nam tổ chức một số chuyến bay Charter (thuê trọn gói máy bay để vận chuyển hành khách) từ sân bay Côn Minh hoặc Lệ Giang hoặc Tây Song Bản Nạp đi Điện Biên và ngược lại, góp phần thúc đẩy giao thương và tạo điều kiện thuận lợi cho khách du lịch hai bên đi du lịch. Như đã nói ở trên, sân bay Điện Biên là vị trí gần nhất để kết nối từ Việt Nam đến tỉnh Vân Nam, đến khu vực Tây Nam của Trung Quốc nên có lợi thế về chi phí bay.

Thứ ba, tiếp tục phối hợp tổ chức và nâng tầm quy mô Lễ hội Ném còn ba nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc để thu hút khách du lịch; nghiên cứu, thúc đẩy xây dựng sản phẩm du lịch xuyên biên giới, du lịch cộng đồng, du lịch khám phá, du lịch lịch sử. Trước hết, phát huy sản phẩm du lịch: Cột mốc ngã ba biên giới A Pa Chải, nơi tiếng gà gáy ba nước cùng nghe (đề nghị Bạn có ý kiến cụ thể việc này, đề nghị cụ thể tỉnh Điện Biên, Việt Nam cần làm gì?); hình thành tuyến du lịch văn hóa Thái kết nối khu vực Tây Bắc, Việt Nam với Tây Song Bản Nạp, Trung Quốc, dẫn dòng khách du lịch từ miền Nam Trung Quốc đến với tỉnh Điện Biên, tạo nên “hành trình về nguồn”, “hành lang văn hóa Thái” xuyên biên giới (có thể qua Bắc Thái Lan hoặc Bắc Lào) và ngược lại. Kết hợp với du lịch lịch sử, lấy Di tích lịch sử Chiến trường Điện Biên Phủ làm trung tâm, khai thác, phát huy yếu tố lịch sử về sự ủng hộ của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Trung Quốc; sự giúp đỡ trực tiếp của các chuyên gia, cố vấn Trung Quốc góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ.

Thứ tư, đề nghị tỉnh Vân Nam quan tâm giới thiệu, kết nối và khuyến khích các doanh nghiệp, nhà đầu tư của hai tỉnh tăng cường hợp tác, liên kết đầu tư trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ. Thời gian tới, hai bên cùng tăng cường mời các doanh nghiệp kinh doanh du lịch, nhà đầu tư tham gia các lễ hội, hội chợ, sự kiện văn hóa, du lịch mỗi bên; mời các doanh nghiệp khảo sát, xây dựng các tour, tuyến du lịch kết nối trực tiếp Vân Nam - Điện Biên qua cửa khẩu A Pa Chải - Long Phú hoặc tạo cung du lịch Vân Nam, Trung Quốc - Tây Bắc, Việt Nam: Vân Nam - Điện Biên - Lai Châu - Lào Cai - Vân Nam.

Thứ năm, đề nghị hai bên cùng hợp tác truyền thông, quảng bá, giới thiệu về điểm đến, sản phẩm du lịch trên hệ thống phát thanh, truyền hình, mạng xã hội mỗi bên. Cụ thể: tỉnh Điện Biên sẽ truyền thông, quảng bá, giới thiệu điểm đến du lịch, sản phẩm du lịch của tỉnh Vân Nam trên hệ thống phát thanh, truyền hình tỉnh Điện Biên, trên Tiktok, zalo của tỉnh Điện Biên; ngược lại, tỉnh Vân Nam truyền thông, quảng bá về điểm đến, sản phẩm văn hóa, du lịch của tỉnh Điện Biên trên Titok, wechat của tỉnh Vân Nam, trên hệ thống phát thanh, truyền hình của tỉnh Vân Nam. Đặc biệt, chú trọng truyền thông quảng bá du lịch Mốc giao điểm đường biên giới ba nước Việt Nam - Lào - Trung Quốc tại Cột mốc A Pa Chải, cột cờ A Pa Chải.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên trân trọng mời Đoàn famtrip gồm các Nhà sáng tạo, sản xuất nội dung số (KOLs, KOCs) của tỉnh Vân Nam sang tỉnh Điện Biên trải nghiệm, truyền thông về các điểm đến, sản phẩm du lịch; chi phí do tỉnh Điện Biên đảm bảo.

Thứ sáu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên trân trọng mời Sở Văn hóa, Du lịch tỉnh Vân Nam sắp xếp, bố trí thời gian tổ chức Đoàn công tác sang thăm và làm việc tại tỉnh Điện Biên nhân dịp Lễ hội Hoa Ban năm 2027 hoặc thời gian thích hợp, để chúng ta tăng cường giao lưu, hợp tác, thúc đẩy phát triển văn hóa, du lịch.

Theo các chuyên gia kinh tế, sự chủ động của ngành du lịch Điện Biên trong việc thúc đẩy chương trình hành động tại hội đàm phản ánh tư duy quản trị hội nhập và nhạy bén. Việc kết nối với một thị trường lớn như Vân Nam không chỉ giải bài toán thu hút nguồn khách quốc tế, mà còn giúp Điện Biên tiếp thu các kinh nghiệm phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch gắn với di sản và kinh tế đêm.

Với sự quyết tâm của lãnh đạo ngành du lịch hai địa phương được kỳ vọng sẽ biến các nội dung nghị sự thành kết quả thực tế. Khi các rào cản về xe tự lái, đường bay kết nối và thủ tục thông quan được tháo gỡ, liên kết Điện Biên – Vân Nam sẽ trở thành hình mẫu về hợp tác kinh tế du lịch vùng biên, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và tình hữu nghị truyền thống lâu đời giữa hai quốc gia Việt Nam – Trung Quốc.

Nguyễn Minh