Kinh tế địa phương

Từ một địa phương gắn với hình ảnh “thủ phủ than” của cả nước, Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn trở thành đô thị biển thông minh mang tầm quốc tế. Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn kiến tạo một mô hình đô thị hoàn toàn mới, đủ sức dẫn dắt tăng trưởng của vùng Đông Bắc và trở thành một cực tăng trưởng quốc gia trong thế kỷ XXI.

Từ tỉnh công nghiệp khai khoáng…

Mới đây, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Điểm đặc biệt nhất của quy hoạch là việc xác lập tư duy phát triển hoàn toàn mới. Nếu trước đây Quảng Ninh phát triển theo các cực đô thị riêng lẻ, thì nay toàn bộ địa giới hành chính với 54 xã, phường, đặc khu được định hướng như một đô thị thống nhất, liên kết và bổ trợ nhau.

Theo Quy hoạch được phê duyệt, tỉnh Quảng Ninh phát triển theo mô hình đô thị biển - biên giới - di sản - thông minh, lấy con người và di sản làm trung tâm, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng. Mục tiêu đặt ra đến năm 2050, Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia và khu vực Đông Nam Á, một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng của cả nước, đô thị xanh, hiện đại, thông minh, có chất lượng sống đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Xa hơn, tầm nhìn đến năm 2075, Quảng Ninh được xác định là cửa ngõ kết nối quốc tế, trung tâm dịch vụ và du lịch quốc tế, trung tâm kinh tế biển quốc gia, phát triển theo hướng văn minh, hiện đại, lấy con người và giá trị di sản làm trung tâm.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Quy hoạch xác định 3 hành lang phát triển chiến lược gồm hành lang đô thị ven biển, hành lang biển đảo và hành lang sinh thái đồi núi. Đồng thời chia thành 4 vùng kinh tế - xã hội là vùng đô thị phía Tây, vùng đô thị phía Đông, vùng đô thị biển đảo và vùng đồi núi phía Bắc.

Năm trung tâm động lực phát triển được xác định gồm Hạ Long, Móng Cái, Vân Đồn, Quảng Yên và khu vực Di sản Yên Tử - vịnh Hạ Long. Trong đó, Hạ Long là trung tâm du lịch quốc tế và đổi mới sáng tạo. Vân Đồn phát triển kinh tế biển, du lịch cao cấp và dịch vụ hiện đại. Móng Cái là đầu mối giao thương quốc tế. Quảng Yên giữ vai trò trung tâm công nghiệp công nghệ cao, cảng biển và logistics. Yên Tử - Vịnh Hạ Long là trung tâm văn hóa, du lịch và bảo tồn di sản.

Những con số trong quy hoạch cho thấy khát vọng phát triển rất lớn của địa phương. Đến năm 2050, dân số toàn đô thị dự kiến đạt từ 3,6-3,8 triệu người vào năm 2050, tăng gần gấp 2 lần hiện nay. Lượng khách du lịch đạt 40-45 triệu lượt/năm, trong đó có tới 13-15 triệu lượt khách quốc tế. Diện tích đất xây dựng đô thị cũng tăng khoảng 125.000-135.000 ha.

Theo ông Vũ Văn Diện - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh, Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 không đơn thuần là một bản đồ phát triển. Đó là khát vọng vươn lên của một địa phương đang chuyển mình từ trung tâm khai thác tài nguyên sang trung tâm kinh tế biển, dịch vụ và đổi mới sáng tạo của quốc gia. Nếu được triển khai hiệu quả, quy hoạch này không chỉ thay đổi diện mạo Quảng Ninh mà còn góp phần định hình một cực tăng trưởng mới của Việt Nam trong thế kỷ XXI.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thanh Tùng - Giám đốc Công ty Hải sản Thanh Tùng Vân Đồn đánh giá Quảng Ninh đang hội tụ nhiều lợi thế hiếm có để bứt phá trong giai đoạn phát triển mới. Không chỉ sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ, hiện đại cùng vị trí chiến lược nằm tại cửa ngõ giao thương quốc tế, địa phương này còn ghi dấu ấn với môi trường đầu tư minh bạch, năng động và tinh thần đồng hành mạnh mẽ cùng doanh nghiệp.

Theo ông Tùng, Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã mở ra một bức tranh phát triển rõ nét và đầy triển vọng. Quy hoạch không chỉ giúp các nhà đầu tư hình dung cụ thể hơn về không gian phát triển trong tương lai mà còn định hướng rõ các lĩnh vực ưu tiên, các cực tăng trưởng và cơ hội đầu tư dài hạn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp yên tâm mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời theo đuổi các mục tiêu phát triển xanh và bền vững tại Quảng Ninh trong nhiều thập niên tới.

Kiến tạo đô thị biển thông minh của tương lai

Khát vọng mà Quảng Ninh đặt ra không phải bắt đầu từ con số 0. Thực tiễn cho thấy, thời gian qua, Quảng Ninh liên tục tạo dấu ấn với chiến lược đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại. Quảng Ninh đã hình thành hệ thống cao tốc dài nhất cả nước, cảng hàng không quốc tế, cảng biển nước sâu, cửa khẩu quốc tế và mạng lưới logistics ngày càng hoàn thiện. Quy hoạch mới sẽ là tiền đề để chuyển hóa các đại dự án trở thành động lực dài hạn cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tuy nhiên, mục tiêu lớn nhất của quy hoạch không chỉ là xây dựng thêm những công trình hạ tầng quy mô lớn mà còn hướng tới hình thành một không gian phát triển cân bằng, thông minh và bền vững.

Việc tổ chức lại không gian đô thị trên phạm vi toàn tỉnh sẽ giúp giảm áp lực dân số tại các khu vực trung tâm, tạo động lực phát triển cho những vùng còn nhiều dư địa, đồng thời khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực đất đai, biển đảo và hệ sinh thái tự nhiên.

Để hiện thực hóa các nhóm mục tiêu xây dựng TP Quảng Ninh trong giai đoạn tới, địa phương này cần tiếp tục ưu tiên 3 nhóm giải pháp chính. Trong đó, hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng chiến lược, nhất là tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, các trung tâm logistics, cảng biển, hạ tầng số và hạ tầng năng lượng. Đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển, đô thị thông minh và du lịch chất lượng cao. Bảo đảm cân bằng giữa phát triển và bảo tồn; giữa tăng trưởng kinh tế với gìn giữ hệ sinh thái biển, rừng và các giá trị di sản đặc sắc của Quảng Ninh.

Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến 2050, tầm nhìn đến năm 2075 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mở ra một chương phát triển mới cho “vùng đất mỏ”. Điều này, cần sự chung sức, đồng lòng từ chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân. Khi những định hướng chiến lược được cụ thể hóa bằng các dự án, công trình và cơ chế phát triển phù hợp, Quảng Ninh không chỉ thay đổi diện mạo của chính mình mà còn góp phần hình thành một cực tăng trưởng mới của quốc gia, một đô thị biển thông minh, hiện đại và có sức cạnh tranh quốc tế trong tương lai.

Bùi Hiền - Hải Ngân