Nuôi biển công nghệ cao: "Chìa khóa" đưa thủy sản Quảng Ninh vươn tầm quốc tế

Kết quả này không chỉ đến từ tiềm năng tự nhiên sẵn có, mà là "trái ngọt" từ chiến lược đẩy mạnh nuôi biển công nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ cao và mạnh dạn cởi trói pháp lý bằng việc giao quyền sử dụng mặt nước. Sự dịch chuyển mang tính bước ngoặt này chính là "chìa khóa vàng" nâng cao năng suất, giúp thủy sản Quảng Ninh tự tin phá vỡ các rào cản kỹ thuật để vươn tầm ra thị trường quốc tế.

Từ tư duy truyền thống sang mô hình nuôi biển công nghiệp công nghệ cao

Quảng Ninh sở hữu hơn 250 km bờ biển, trên 6.000 km² diện tích mặt biển cùng hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ. Đây là kho báu thiên nhiên vô giá, tạo điều kiện thuận lợi có một không hai để phát triển kinh tế thủy sản. Tuy nhiên, nếu trước đây hoạt động nuôi trồng chủ yếu mang tính tự phát, manh mún, phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên thì nay, diện mạo của ngành nuôi biển Quảng Ninh đã thay đổi toàn diện nhờ tư duy đổi mới và sự can thiệp mạnh mẽ của khoa học công nghệ.

Con số 52.000 tấn thủy sản thương phẩm chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026 chính là "trái ngọt" từ quá trình dịch chuyển mạnh mẽ sang hướng công nghiệp hóa. Tỉnh đã chủ động quy hoạch, chấm dứt tình trạng nuôi trồng tự phát gây ô nhiễm môi trường và xung đột không gian phát triển. Thay vào đó, Quảng Ninh tập trung đầu tư, thu hút các doanh nghiệp lớn xây dựng các vùng nuôi biển tập trung với quy mô công nghiệp.

Điểm nhấn trong bước chuyển mình này là việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào quy trình sản xuất. Các mô hình nuôi cá song, cá vược, hàu đại dương, và tôm thương phẩm hiện nay tại các địa phương như Vân Đồn, Cẩm Phả, Đầm Hà, Móng Cái... đều đã áp dụng hệ thống lồng bè bằng vật liệu nhựa HDPE thay thế hoàn toàn cho phao xốp truyền thống. Vật liệu mới này không chỉ có độ bền hàng chục năm, chịu được sóng gió lớn mà còn thân thiện với môi trường, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về bảo vệ hệ sinh thái biển.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ số trong giám sát môi trường nước, quản lý lượng thức ăn tự động và quy trình sơ chế, chế biến sâu đã giúp các cơ sở nuôi trồng kiểm soát tốt dịch bệnh, giảm thiểu rủi ro từ thiên tai. Năng suất nuôi trồng nhờ đó tăng gấp nhiều lần, chất lượng thương phẩm đồng đều, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, EU, và Hoa Kỳ. Sự bứt phá về sản lượng và chất lượng đã khẳng định vị thế của nuôi trồng thủy sản như một động lực dẫn dắt, đóng góp quan trọng vào tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) chung của toàn tỉnh.

Theo ông Phạm Mạnh Tường – Doanh nghiệp Thủy sản xanh Đông Ngũ, cho biết: Ứng dụng công nghệ vào nuôi tôm cho phép xử lý hiệu quả vi rút, vi khuẩn và nấm trong môi trường nước, từ đó giúp kiểm soát hiệu quả hơn các loại bệnh trên thủy sản trong nuôi trồng hiện nay. Cũng nhờ áp dụng công nghệ mới trong xử lý môi trường nước ao nuôi nên tốc độ sinh trưởng của con tôm luôn được chúng tôi kiểm soát tốt, dù thời tiết có mưa to hay nắng nóng kéo dài. Qua thực tế sản xuất, trung bình 1kg tôm thương phẩm chúng tôi sẽ chi phí 1,2kg thức ăn trong thời gian 100 ngày. Có thể nói, nhờ ứng dụng công nghệ nano bạc để xử lý nguồn nước đầu vào, tôm nuôi đạt tỷ lệ thành công lên tới 90% cả 3 vụ. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị thu vụ tiếp theo.

Không chỉ mạnh dạn ứng dụng công nghệ nano bạc trong xử lý nguồn nước, đơn vị còn quyết định đổi mới, nâng chất lượng tôm nuôi khi đưa vào sử dụng toàn bộ thảo mộc để bồi bổ, tăng sức đề kháng cho vật nuôi vào những thời điểm cần bổ sung khoáng chất thay vì sử dụng các loại vitamin như các cơ sở nuôi vẫn thường áp dụng. Đây cũng là điểm mới thứ hai mà đơn vị đang áp dụng hiện nay trong nuôi tôm công nghiệp và là một những đơn vị đầu tiên trong tỉnh áp dụng cách làm này.

Định hình các vùng sản xuất quy mô lớn hướng đến tương lai bền vững

Một trong những nút thắt lớn nhất của kinh tế biển trước đây là cơ chế pháp lý về quyền sử dụng mặt nước biển. Nhận diện rõ rào cản này, Quảng Ninh đã trở thành một trong những địa phương đi đầu cả nước trong việc triển khai giao khu vực biển cho các tổ chức, cá nhân để đầu tư nuôi trồng thủy sản. Việc cấp "sổ đỏ" trên biển không chỉ đem lại sự an tâm, tạo động lực để người dân và doanh nghiệp mạnh dạn xuống vốn đầu tư dài hạn, mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để hình thành các chuỗi liên kết sản xuất quy mô lớn.

Khi quyền lợi gắn liền với trách nhiệm pháp lý, các vùng nuôi trồng quy mô lớn đã nhanh chóng định hình. Các hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp liên kết với nhau từ khâu cung ứng con giống sạch bệnh, thức ăn đạt chuẩn cho đến bao tiêu sản phẩm. Mối liên kết dọc chặt chẽ này đã loại bỏ dần các khâu trung gian, giảm giá thành sản xuất và nâng cao rõ rệt khả năng cạnh tranh của thủy sản Quảng Ninh trên thị trường.

Đà tăng trưởng mạnh mẽ trong những tháng đầu năm 2026 đang mở ra một dư địa phát triển vô cùng lớn cho giai đoạn tiếp theo. Tỉnh Quảng Ninh xác định, phát triển kinh tế biển không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng nóng. Định hướng đến cuối năm 2026 và những năm tiếp theo, địa phương sẽ tiếp tục mở rộng diện tích nuôi biển xa bờ nhằm giảm áp lực cho vùng ven bờ, bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển bền vững. Đồng thời, ngành thủy sản sẽ kết hợp chặt chẽ giữa nuôi trồng với phát triển du lịch sinh thái biển, tạo nên những tour trải nghiệm tham quan lồng bè công nghệ cao giàu sức hút.

Chia sẻ về tầm vóc và định hướng chiến lược này, ông Đỗ Quang Sáng – Chủ tịch HĐQT Công ty CP XNK Quảng Ninh nhận định: Sự bứt phá mạnh mẽ của sản lượng nuôi trồng thủy sản thời gian qua là minh chứng rõ nét nhất cho thấy ngành này đang đảm nhận xuất sắc vai trò trụ cột, dẫn dắt nền kinh tế biển của tỉnh. Cơ chế giao khu vực biển và cấp 'sổ đỏ' đã tạo nên một luồng sinh khí mới, cởi bỏ hoàn toàn tâm lý e ngại cho các nhà đầu tư. Giờ đây, chúng tôi không chỉ nuôi trồng nhỏ lẻ mà đang cùng tỉnh hiện thực hóa khát vọng xây dựng một ngành công nghiệp kinh tế biển hiện đại, bền vững. Việc chuyển dịch từ ven bờ ra xa bờ, kết hợp nuôi biển công nghệ cao với du lịch sinh thái không chỉ tối ưu hóa giá trị gia tăng mà còn bảo vệ chủ quyền và môi trường sinh thái. Đây chính là nền tảng vững chắc để thủy sản Quảng Ninh vươn tầm thế giới, trở thành động lực phát triển kinh tế xanh mũi nhọn của toàn tỉnh.

Sự chủ động, sáng tạo trong chính sách và quyết liệt trong hành động đã và đang biến vùng biển Quảng Ninh thành một "nhà máy sản xuất thực phẩm xanh" khổng lồ, hiện đại. Với bệ phóng vững chắc từ những kết quả đã đạt được, ngành nuôi trồng thủy sản Quảng Ninh tự tin sẽ tiếp tục bứt phá, đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước, phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và bảo tồn thiên nhiên.