Quảng Ninh: Siết chặt quản lý để thương mại điện tử là cầu nối an toàn cho nông sản

Trong những năm qua, làn sóng số hóa đã tràn vào từng thôn bản, ngõ ngách của tỉnh Quảng Ninh, thay đổi hoàn toàn tư duy sản xuất và kinh doanh truyền thống của người nông dân. TMĐT không còn là khái niệm xa lạ mà đã trở thành công cụ đắc lực, một "bệ phóng" giúp các sản phẩm đặc sản vùng miền (OCOP) tiếp cận đến hàng triệu người tiêu dùng trên khắp cả nước một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất.

Công nghệ số là “Đòn bẩy" nâng tầm và khẳng định vị thế nông sản OCOP

Theo số liệu thống kê mới nhất, tính đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã có 170 website được xác nhận đăng ký thông báo bán hàng và 1 website được xác nhận đăng ký hoạt động sàn TMĐT chuyên biệt, đó chính là sàn ocopquangninh.com.vn. Việc hình thành và vận hành hiệu quả các kênh bán hàng này đã mở ra không gian phát triển mới cho các sản phẩm nông, lâm, thủy sản của tỉnh.

Một trong những điểm sáng, mang tính đột phá của hệ thống TMĐT Quảng Ninh chính là việc chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng thông qua công nghệ. Các sản phẩm nông sản, thủy sản khi tham gia lên sàn đều bắt buộc phải được gắn mã QR-code truy xuất nguồn gốc.

Được biết, đến nay toàn tỉnh đã tiến hành in và cấp phát 361.823 tem QR-code cho các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Đây được xem là chiếc "thẻ căn cước" minh bạch cho mỗi sản phẩm. Chỉ với một thao tác quét mã đơn giản trên điện thoại thông minh, người tiêu dùng có thể nắm rõ mọi thông tin từ vùng trồng, quy trình chăm sóc, thu hoạch cho đến cơ sở chế biến và hạn sử dụng. Giải pháp công nghệ này không chỉ giúp người mua an tâm, dễ dàng kiểm tra nguồn gốc sản phẩm mà còn là động lực buộc các cơ sở sản xuất phải nâng cao tính tự giác, nâng cao tính minh bạch trong toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm của mình.

Chính nhờ việc mở rộng kênh phân phối trực tuyến bài bản này, nhiều chủ thể OCOP trên địa bàn tỉnh đã và đang chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất. Họ không còn làm theo thói quen cũ mà chuyển hẳn sang hướng an toàn, áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP, GlobalGAP. Đồng thời, các đơn vị cũng chú trọng đầu tư mạnh mẽ vào mẫu mã, bao bì, thiết kế bắt mắt và không ngừng nâng cao chất lượng cốt lõi bên trong sản phẩm. Nhờ sự thay đổi đồng bộ từ chất lượng đến hình thức, nhiều sản phẩm OCOP của Quảng Ninh ngày càng khẳng định được chỗ đứng vững chắc trên các sàn TMĐT lớn và được người tiêu dùng trong, ngoài tỉnh nồng nhiệt đón nhận.

Là một trong những đơn vị tiên phong tiếp cận phương thức kinh doanh trực tuyến từ sớm, cơ sở ruốc tép Nguyên Nhàn (phường Quảng Yên, thị xã Quảng Yên) là một minh chứng điển hình cho sự nhạy bén này. Nhận thấy tiềm năng to lớn từ Internet, cơ sở đã chủ động đưa các sản phẩm thế mạnh độc đáo của mình như: Ruốc chưng thịt, mắm tép chưng thịt, ruốc bề bề, ruốc hàu, ruốc cá thu… lên các nền tảng số để quảng bá và tiêu thụ.

Chị Bùi Thị Nhàn, chủ cơ sở ruốc tép Nguyên Nhàn, hào hứng chia sẻ: Được sự tư vấn, hướng dẫn tận tình của cán bộ phường cũng như các sở, ngành, cơ sở chúng tôi đã từng bước đưa các sản phẩm ruốc đặc sản lên các sàn TMĐT chuyên nghiệp như Ocop.com.vn, và cả các sàn lớn như Shopee, Lazada… Từ khi lên 'chợ mạng', lượng đơn hàng tăng trưởng rõ rệt, khách hàng ở tận miền Nam, miền Trung cũng có thể thưởng thức đặc sản Quảng Yên. Chúng tôi ý thức rất rõ rằng khi đưa sản phẩm ra thị trường, đặc biệt là tiếp cận khách hàng rộng rãi trên các trang TMĐT thì việc nâng cao hơn nữa chất lượng đầu ra cho sản phẩm là yếu tố sống còn để giữ chân người tiêu dùng."

Siết chặt quản lý, đẩy lùi gian lận để xây dựng môi trường mạng an toàn

Bên cạnh lợi ích kinh tế, sự phát triển nóng của thương mại điện tử (TMĐT) tại Quảng Ninh đang đặt ra nhiều thách thức lớn cho cơ quan quản lý. Do đặc tính ẩn danh và xuyên biên giới, môi trường số dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng để trà trộn hàng giả, hàng nhái, thực phẩm kém chất lượng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và niềm tin của người tiêu dùng.

Trước thực trạng đó, các sở, ngành và lực lượng chức năng tỉnh Quảng Ninh đã tăng cường phối hợp, thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ nhằm xây dựng môi trường số lành mạnh. Kết quả đấu tranh giai đoạn 2021–2025 cho thấy sự vào cuộc quyết liệt: lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đã phát hiện, xử lý 346 vụ vi phạm, xử phạt trên 6 tỷ đồng với trị giá hàng hóa vi phạm hơn 11 tỷ đồng. Song song đó, Công an tỉnh đã bắt giữ 2 vụ/5 đối tượng, xử phạt hành chính 18 chủ website và 43 vụ việc liên quan đến 43 đối tượng. Riêng 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng QLTT tiếp tục kiểm tra, xử lý 104 vụ/113 hành vi, phạt tiền 1,2 tỷ đồng, tiêu hủy lượng hàng hóa trị giá 1,2 tỷ đồng và dự kiến phát mại lượng hàng hóa trị giá trên 132 triệu đồng.

Những con số biết nói này phản ánh tính chất phức tạp của gian lận thương mại điện tử, đồng thời khẳng định quyết tâm của Quảng Ninh trong việc làm sạch thị trường, bảo vệ doanh nghiệp chân chính lẫn người tiêu dùng.

Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Trọng tâm là tăng cường phối hợp liên ngành để đấu tranh trực diện với nạn buôn lậu, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng; từ đó đưa TMĐT trở thành động lực phát triển kinh tế an toàn, bền vững.

Song song đó, tỉnh Quảng Ninh sẽ đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành và liên ngành đột xuất, thường xuyên; đồng thời đầu tư công nghệ, nâng cao trình độ cho đội ngũ thực thi pháp luật nhằm kịp thời phát hiện các thủ đoạn tinh vi trên internet. Các cơ quan chức năng cũng sẽ định kỳ tổ chức hội thảo, lớp tập huấn giúp doanh nghiệp, hợp tác xã ứng dụng TMĐT hiệu quả, an toàn.

Đi đôi với "xây" và "chống", hoạt động tuyên truyền phổ biến pháp luật bảo vệ người tiêu dùng sẽ được triển khai đồng bộ qua mạng xã hội, tờ rơi, truyền thanh, truyền hình. Qua đó, người dân được trang bị kỹ năng tự bảo vệ, biết cách nhận diện sản phẩm an toàn và thông thái lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng khi mua sắm trực tuyến.

Theo ông Đỗ Quang Sáng – CTHĐQT Công ty CP XNK Thủy sản Quảng Ninh: Khi các sản phẩm thực phẩm, nông sản kinh doanh trên môi trường số được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm tuyệt đối về mặt chất lượng, an toàn và có nguồn gốc rõ ràng, TMĐT sẽ thực sự trở thành chiếc cầu nối vững chắc, hiệu quả giữa cơ sở sản xuất và người tiêu dùng. Điều này không chỉ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng mà còn nâng cao chuỗi giá trị, định vị thương hiệu bền vững cho nông sản, thực phẩm của vùng đất mỏ Quảng Ninh giàu tiềm năng.