Doanh nghiệp

Doanh nghiệp Việt phục hồi và thích ứng trước biến động

Hạnh Lê • 14/07/2026 03:02

Bất chấp biến động trong và ngoài nước, doanh nghiệp Việt vẫn duy trì khả năng thích ứng, sức đề kháng và tăng trưởng cả về nguồn vốn, lao động.

Đây là một trong những nét phác hoạ chính trong bức tranh doanh nghiệp nhìn từ kết quả Tổng điều tra kinh tế 2026 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) thực hiện. Đây là cuộc Tổng điều tra có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, mở rộng phạm vi thu thập thông tin đối với một số đối tượng điều tra, góp phần phản ánh đầy đủ hơn bức tranh kinh tế xã hội của đất nước.

Doanh nghiệp - động lực tăng trưởng quan trọng

Thông tin kết quả sơ bộ của Tổng điều tra, ông Nguyễn Thanh Dương - Cục phó Cục Thống kê nhấn mạnh: khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Mặc dù môi trường kinh doanh còn nhiều khó khăn, số lượng doanh nghiệp hoạt động vẫn duy trì xu hướng tăng, phản ánh khả năng thích ứng và phục hồi của khu vực doanh nghiệp.

bieu do — Số lượng doanh nghiệp giai đoạn 2020 - 2025 (nguồn: Cục Thống kê)

Đến hết năm 2025, cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020. Trong đó, doanh nghiệp FDI tăng 33,9% so với năm 2020 cho thấy niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài với môi trường đầu tư kinh doanh của Việt Nam ngày càng tăng.

Cùng với cộng đồng doanh nghiệp là gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh. Tốc độ tăng cơ sở sản xuất, theo điều tra, đạt mức 1,1% so với năm 2020 - chậm hơn so với các kỳ Tổng điều tra trước.

Kết quả này, theo đánh giá, phản ánh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng khu vực doanh nghiệp ngày càng phát triển, trong khi khu vực kinh tế cá thể đang chịu nhiều sức ép trước yêu cầu đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế và phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của tăng trưởng cũng được thể hiện rõ trong bức tranh doanh nghiệp. Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo về số lượng với 827,5 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 2,1% so với năm 2024 và tăng 25,4% so với năm 2020.

Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng bất định khó đoán, những con số tăng trưởng trên cũng phản chiếu “sức khoẻ”, sức chống chịu và khả năng thích ứng của khu vực kinh tế tư nhân. Đồng thời minh chứng hiệu quả của các chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp được thực hiện trong thời gian qua.

Năng lực huy động nguồn vốn

Ở chiều khác, dòng vốn tiếp tục gia tăng trong khu vực doanh nghiệp cho thấy năng lực huy động nguồn lực ngày càng lớn của nền kinh tế, tạo nền tảng cho việc mở rộng sản xuất, kinh doanh và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

DN thu cong my nghe — Số lượng hoạt động tăng, quy mô mở rộng và năng lực huy động nguồn lực cho thấy khả năng thích ứng và phục hồi tốt của khu vực doanh nghiệp

Động lực gia tăng nguồn vốn tiếp tục đến từ khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp FDI. Trong đó, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất đang nắm giữ với 49 triệu tỷ đồng nguồn vốn, tăng 13,3% so với năm 2024 và tăng 69,4% so với năm 2020.

Con số này ở doanh nghiệp FDI là 17,1 triệu tỷ đồng nguồn vốn, tăng 16,8% so với năm 2024 và tăng 83,1% so với năm 2020. Với khả năng huy động vượt trội, đây là khu vực có tốc độ tăng nguồn vốn cao nhất trong giai đoạn 2020 - 2025.

Doanh nghiệp phát triển kéo theo sự gia tăng về quy mô lao động với tổng số lao động đang làm việc đạt gần 17,6 triệu người, tăng 7,5% so với năm 2024 và tăng 19,7% so với năm 2020.

Với tốc độ tăng lao động cao hơn tốc độ tăng số lượng doanh nghiệp phản ánh xu hướng mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh và gia tăng năng lực tạo việc làm của khu vực doanh nghiệp. Trong đó, khu vực ngoài nhà nước và khu vực FDI tiếp tục là những khu vực tạo việc làm lớn nhất cho nền kinh tế.

Lao động trong khu vực doanh nghiệp tiếp tục tăng, với tốc độ tăng cao hơn tốc độ tăng số lượng doanh nghiệp, phản ánh xu hướng mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh và gia tăng năng lực tạo việc làm của khu vực doanh nghiệp.

Tổng số lao động làm việc trong khu vực doanh nghiệp tính đến cuối năm 2025 đạt 17,6 triệu người. Lực lượng này tăng 7,5% so với năm 2024 và tăng 19,7% so với năm 2020, tạo ra xung lực lớn cho thị trường việc làm.

Những thay đổi về số lượng doanh nghiệp và lao động đã tác động trực tiếp đến cấu trúc quy mô doanh nghiệp. Theo đó, quy mô lao động bình quân một doanh nghiệp năm 2025 đạt 20,5 người. Với chỉ số này, doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu bao gồm các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, sự khác biệt về quy mô lao động giữa các loại hình doanh nghiệp rất rõ nét. Khu vực doanh nghiệp nhà nước có quy mô lao động bình quân cao nhất với 553,7 lao động/doanh nghiệp. Tiếp đến là khu vực doanh nghiệp FDI với 206,4 lao động/doanh nghiệp. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước chỉ đạt 12,6 lao động/doanh nghiệp.

Hạnh Lê