Thông tin doanh nghiệp

Hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, ngành chăn nuôi Việt Nam cần nhiều hơn những cam kết chung

Điều quan trọng là phải thay đổi cách vận hành toàn chuỗi: từ sản xuất thuốc thú y, phân phối, tư vấn kỹ thuật, phòng bệnh, sử dụng thuốc có trách nhiệm đến quản trị dữ liệu và giảm lãng phí trong chăn nuôi.

Vừa qua, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, thông qua đầu mối là Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam, phối hợp cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026” với chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”.

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh Việt Nam bước vào năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số, đồng thời tiếp tục hiện thực hóa cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đây là giai đoạn mà yêu cầu tăng trưởng nhanh không thể tách rời yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao từ thị trường quốc tế.

Từ góc nhìn của một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dược thú y, Mebipha cho rằng con đường Net Zero của Việt Nam không chỉ nằm ở các ngành năng lượng, công nghiệp nặng hay hạ tầng lớn. Trong một nền kinh tế có nền tảng nông nghiệp sâu rộng, chuyển đổi xanh trong chăn nuôi cũng là một phần quan trọng của lộ trình phát triển bền vững.

Với ngành chăn nuôi, phát thải và lãng phí không chỉ đến từ năng lượng sử dụng trong trang trại. Lãng phí còn nằm ở tỷ lệ hao hụt đàn, dịch bệnh, sử dụng thuốc chưa đúng cách, tồn kho kém hiệu quả, vận chuyển không tối ưu, sản phẩm chậm luân chuyển, chi phí điều trị tăng cao và thiếu dữ liệu để ra quyết định kịp thời. Vì vậy, một chuỗi chăn nuôi khỏe hơn, an toàn hơn, ít hao hụt hơn và được quản trị tốt hơn cũng chính là một chuỗi chăn nuôi xanh hơn.

Mebipha nhìn nhận vai trò của mình trong hành trình Net Zero

Mebipha không chỉ là một doanh nghiệp sản xuất thuốc thú y. Mebipha là một mắt xích trong hệ sinh thái chăn nuôi, nơi mỗi sản phẩm, mỗi tư vấn kỹ thuật, mỗi chính sách phân phối và mỗi quyết định quản trị đều có thể tác động đến hiệu quả vận hành của trang trại, đại lý, phòng khám thú y và người chăn nuôi.

Một đàn vật nuôi bị bệnh không chỉ gây thiệt hại về doanh thu cho người chăn nuôi. Nó còn kéo theo lãng phí thức ăn, nước, điện, công chăm sóc, chi phí điều trị, chi phí vận chuyển, chất thải phát sinh và nguy cơ lan rộng dịch bệnh. Ngược lại, khi vật nuôi khỏe hơn, dịch bệnh được kiểm soát tốt hơn, thuốc thú y được sử dụng đúng hơn, tỷ lệ hao hụt giảm xuống, thì toàn chuỗi sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.

Vì vậy, với Mebipha, đóng góp vào tăng trưởng xanh bắt đầu từ việc giúp ngành chăn nuôi giảm lãng phí ngay từ gốc: phòng bệnh tốt hơn, điều trị đúng hơn, tư vấn kỹ thuật chính xác hơn và đồng hành với người chăn nuôi một cách có trách nhiệm hơn.

Một nền tảng quan trọng cho hành trình này là chuyển đổi số. Từ giai đoạn 2012–2019, Mebipha đã bắt đầu quá trình chuyển đổi số trong quản trị và vận hành doanh nghiệp. Đó không chỉ là câu chuyện áp dụng phần mềm, mà là quá trình chuẩn hóa dữ liệu, cải tiến quy trình, nâng cao năng lực quản lý sản xuất, quản lý chất lượng, quản trị kho, bán hàng, công nợ và hệ thống phân phối.

Những bước đi này giúp Mebipha hình thành tư duy quản trị dựa trên dữ liệu từ rất sớm. Đây là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp tiếp tục theo đuổi phát triển bền vững trong giai đoạn mới. Bởi muốn giảm lãng phí thì trước hết phải đo được lãng phí. Muốn tối ưu sản xuất, tồn kho, hạn dùng, phân phối và dòng tiền thì phải có dữ liệu đủ tin cậy. Muốn đồng hành tốt hơn với đối tác và người chăn nuôi thì phải hiểu được nhu cầu thị trường, mùa vụ, dịch bệnh, sản phẩm chủ lực và khả năng tiêu thụ thực tế.

Đến nay, Mebipha vẫn tiếp tục theo đuổi chuyển đổi số như một phần không thể tách rời của chiến lược tăng trưởng xanh. Chuyển đổi số, với Mebipha, không phải là một dự án công nghệ riêng biệt, mà là nền móng để doanh nghiệp vận hành minh bạch hơn, ra quyết định nhanh hơn, kiểm soát rủi ro tốt hơn và phục vụ hệ sinh thái chăn nuôi hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh thị trường thay đổi, Mebipha cũng đang nhìn lại vai trò của mình trong chuỗi giá trị. Trước đây, mô hình phổ biến của ngành là doanh nghiệp sản xuất bán hàng cho đại lý, đại lý bán tiếp cho phòng khám thú y hoặc người chăn nuôi. Mục tiêu chính là đưa sản phẩm ra thị trường. Nhưng hiện nay, nhiều đại lý đã phát triển thành doanh nghiệp phân phối chuyên nghiệp, có kho, đội ngũ bán hàng, kỹ thuật, marketing, logistics, hệ thống quản lý và tệp khách hàng riêng.

Nếu doanh nghiệp sản xuất chỉ duy trì quan hệ “nhà cung cấp – khách hàng”, mối liên kết sẽ dễ bị thay thế bởi giá bán, chiết khấu hoặc chính sách ngắn hạn. Vì vậy, Mebipha đang từng bước chuyển tư duy từ bán sản phẩm sang đồng hành giải pháp.

Điều này có nghĩa là doanh nghiệp không chỉ cung cấp thuốc thú y, mà còn cùng đối tác phân phối xây dựng năng lực bán hàng, đào tạo kỹ thuật, quản trị tồn kho, dự báo nhu cầu, xây dựng kế hoạch theo vùng, theo mùa vụ và theo nhóm vật nuôi. Khi dữ liệu thị trường được chia sẻ tốt hơn, doanh nghiệp có thể sản xuất sát nhu cầu hơn, giảm tồn kho không cần thiết, hạn chế hàng chậm luân chuyển, tối ưu logistics và hỗ trợ người chăn nuôi đúng thời điểm.

Đây cũng là một cách tiếp cận Net Zero rất thực tế đối với doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp sản xuất: không bắt đầu bằng những tuyên bố lớn, mà bắt đầu từ giảm lãng phí trong vận hành, giảm sai lệch trong dự báo, giảm hao hụt trong chăn nuôi và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Với Mebipha, sử dụng thuốc thú y có trách nhiệm là một nội dung quan trọng của tăng trưởng xanh. Thuốc không chỉ là một sản phẩm thương mại. Thuốc phải được đặt trong quy trình phòng bệnh, chẩn đoán, điều trị và hướng dẫn kỹ thuật phù hợp. Một sản phẩm tốt nhưng sử dụng sai cách vẫn có thể tạo ra lãng phí, rủi ro và chi phí cho toàn chuỗi. Ngược lại, khi thuốc được dùng đúng bệnh, đúng liều, đúng thời điểm và đúng hướng dẫn, người chăn nuôi sẽ giảm thiệt hại, vật nuôi phục hồi tốt hơn, chất lượng sản phẩm đầu ra được kiểm soát tốt hơn.

Phát triển bền vững trong ngành dược thú y vì vậy không thể tách rời ba yếu tố: sản phẩm đạt chuẩn, tư vấn kỹ thuật đúng và hệ thống phân phối có trách nhiệm. Nếu thiếu một trong ba yếu tố này, tăng trưởng xanh sẽ khó đi vào thực chất.

Từ thực tiễn hoạt động, Mebipha cho rằng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp vừa, đang đứng trước nhiều áp lực khi tham gia hành trình Net Zero. Doanh nghiệp phải đầu tư công nghệ, nâng cấp nhà máy, số hóa dữ liệu, chuẩn hóa quản trị chất lượng, đào tạo nhân sự, đo lường hiệu quả sử dụng tài nguyên và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn ESG. Đây là những yêu cầu đúng, nhưng cần nguồn lực lớn, thời gian dài và cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Do đó, để doanh nghiệp đi nhanh hơn trên hành trình chuyển đổi xanh, Mebipha kiến nghị cần có các bộ tiêu chí xanh phù hợp với từng ngành, dễ hiểu và có thể áp dụng được. Với ngành dược thú y và chăn nuôi, tiêu chí xanh không nên chỉ dừng ở phát thải tại nhà máy, mà cần nhìn rộng hơn đến tác động của sản phẩm và dịch vụ đối với toàn chuỗi: giảm hao hụt đàn, nâng cao an toàn sinh học, sử dụng thuốc có trách nhiệm, kiểm soát tồn kho, quản lý hạn dùng, truy xuất nguồn gốc, đào tạo kỹ thuật và giảm lãng phí trong phân phối.

Bên cạnh đó, cần mở rộng khả năng tiếp cận tài chính xanh cho doanh nghiệp sản xuất thực chất. Một doanh nghiệp đầu tư vào nhà máy hiện đại hơn, hệ thống quản lý chất lượng tốt hơn, dữ liệu minh bạch hơn, quy trình tiết kiệm hơn và chuỗi phân phối có trách nhiệm hơn cần được nhìn nhận như một chủ thể đang đóng góp vào tăng trưởng xanh. Tài chính xanh nên được thiết kế để khuyến khích những cải tiến cụ thể, đo lường được và có tác động thật đến ngành.

Một yếu tố quan trọng khác là liên kết chuỗi. Net Zero không thể đạt được nếu mỗi doanh nghiệp chỉ tối ưu phần việc riêng của mình. Trong chăn nuôi, cần sự phối hợp giữa doanh nghiệp thuốc thú y, doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi, trang trại, đại lý, phòng khám thú y, đơn vị giết mổ, phân phối và cơ quan quản lý. Khi các bên cùng chia sẻ dữ liệu, cùng nâng chuẩn kỹ thuật, cùng kiểm soát rủi ro dịch bệnh và cùng giảm lãng phí, hiệu quả chuyển đổi xanh sẽ lớn hơn nhiều so với các nỗ lực riêng lẻ.

Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới – Việt Nam 2026” đã nhấn mạnh một tinh thần quan trọng: bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh không phải là hai mục tiêu đối lập, mà cần được triển khai đồng thời. Với doanh nghiệp, điều này cũng có nghĩa là tăng trưởng và phát triển bền vững không nên được đặt ở hai phía khác nhau. Một doanh nghiệp chỉ có thể đi đường dài nếu biết tăng trưởng bằng cách hiệu quả hơn, tiết kiệm hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm hơn.

Từ câu chuyện của Mebipha, có thể thấy rằng tăng trưởng xanh trong ngành dược thú y không bắt đầu từ những khái niệm xa vời. Nó bắt đầu từ một quy trình sản xuất được kiểm soát tốt hơn, một lô hàng được quản lý hạn dùng tốt hơn, một đại lý dự báo nhu cầu chính xác hơn, một toa thuốc được hướng dẫn đúng hơn, một trang trại giảm hao hụt tốt hơn và một người chăn nuôi có thêm kiến thức để phòng bệnh thay vì chỉ xử lý khi rủi ro đã xảy ra.

Net Zero, vì vậy, không chỉ là mục tiêu của năm 2050. Đó là quá trình doanh nghiệp phải bắt đầu ngay hôm nay bằng những cải tiến có thể đo lường: số hóa dữ liệu, chuẩn hóa quản trị, giảm lãng phí, kiểm soát rủi ro, nâng cao chất lượng, sử dụng thuốc có trách nhiệm và tạo ra giá trị bền vững hơn cho toàn hệ sinh thái chăn nuôi.

Với Mebipha, phát triển bền vững không phải là một hoạt động bên ngoài kinh doanh. Đó là cách doanh nghiệp thiết kế lại hoạt động kinh doanh để phục vụ ngành chăn nuôi tốt hơn, minh bạch hơn, hiệu quả hơn và có trách nhiệm hơn.

Và đó cũng là cách một doanh nghiệp dược thú y Việt Nam góp phần cụ thể hóa con đường Net Zero của đất nước: không bằng những tuyên bố lớn, mà bằng năng lực quản trị, chuyển đổi số bền bỉ và sự đồng hành thực chất với chuỗi chăn nuôi Việt Nam.

Quốc Toản