Chứng khoán
"Công thức" phân bổ tài sản và đầu tư chứng khoán không "nhìn bảng điện"
Theo các chuyên gia, có một công thức phổ biến để phân bổ tài sản tính theo số tuổi. Khi vận dụng công thức đó, người Việt nhận được kết quả phân bổ tài sản vào chứng khoán dài hạn.
Cổ phiếu càng rẻ, rủi ro thấp, cơ hội dài hạn càng lớn
Theo nhận định của ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao của VinaCapital, Nhà điều hành Quỹ đầu tư cổ phiếu cơ hội tiên ohong VinaCapital, tâm lý chung của thị trường chứng khoán Việt Nam đang khá yếu. Nguyên nhân cơ bản là do hiệu suất đầu tư trong 6 tháng đến 1 năm qua không được như kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư. Tuy nhiên, theo ông Minh, việc thị trường trải qua những giai đoạn hiệu suất không tích cực là điều bình thường, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn địa chính trị toàn cầu hoặc có rủi ro về kinh tế.
Những giai đoạn thị trường tăng mạnh, tâm lý hưng phấn, giá cổ phiếu vượt quá triển vọng kinh doanh hay vĩ mô mới là lúc rủi ro tăng cao (ví dụ: đầu năm 2018 hoặc đầu năm 2022). Ngược lại, những lúc tâm lý yếu, thanh khoản thấp, định giá cổ phiếu rẻ lại là thời điểm rủi ro thấp và mở ra cơ hội đầu tư dài hạn tốt.
Gần đây, chỉ số tăng cao nhưng chủ yếu có động lực từ nhóm cổ phiếu Vingroup. Nếu loại trừ nhóm này, P/E dự phóng năm nay của thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ khoảng 9,3 lần. Mức này tiệm cận vùng định giá thấp nhất trong 10 năm qua, chuyên gia của VinaCapital chia sẻ trong chương trình tọa đàm trực tuyến “Đầu tư cổ phiếu không cần nhìn bảng điện”.
Thống kê của VinaCapital cho thấy, nếu mua vào lúc thị trường càng rẻ, xác suất đạt lợi nhuận vượt trội sau 2 đến 3 năm càng cao. Với chu kỳ đầu tư 5 đến 10 năm, nếu nắm giữ dài hạn, kết quả mang lại thường rất khả quan, lợi nhuận có thể đạt hai con số. "Vì vậy, chúng tôi khuyên nhà đầu tư duy trì chiến lược dài hạn, đều đặn và tận dụng những lúc tâm lý thị trường yếu, mặt bằng giá rẻ để tích lũy thêm tài sản", ông Đinh Đức Minh nhấn mạnh.
"Công thức" phân bổ tài sản hợp lý
Có thể thấy thông điệp này khá thông dụng và gần gũi với triết lý hãy đầu tư khi thị trường có mức rủi ro thấp - giống như triết lý của Warren Buffett: "Hãy tham lam khi người khác sợ hãi, và hãy sợ hãi khi người khác tham lam", theo bà Vũ Ngọc Linh, Giám đốc Phân tích và Nghiên cứu thị trường VinaCapital. Song câu hỏi đặt ra với các nhà đầu tư luôn là sau khi quyết định "tham lam", chúng ta làm sao để xác định xem tỷ trọng phân bổ vào thị trường chứng khoán bao nhiêu là phù hợp.
Đặc biệt ở Việt Nam, theo bà Linh, tỷ trọng đầu tư vào cổ phiếu trong tổng tài sản cá nhân còn rất khiêm tốn. Nhà đầu tư hầu như chỉ quen với các kênh truyền thống như tiết kiệm, vàng, hoặc bất động sản. Các kênh hiện đại như chứng khoán, chứng chỉ quỹ, phái sinh, crypto... gần như chưa được tận dụng và hiểu đầy đủ. Trong khi đó trong quản lý tài sản (wealth management) chuẩn ở các thị trường phát triển, nhà đầu tư luôn được cân đối giữa rủi ro và lợi nhuận để phân bổ tối ưu.
Trả lời cho mệnh đề được đặt ra trong bối cảnh cụ thể như nêu, ông Thái Quang Trung, Giám đốc Đầu tư VinaCapital cho biết, theo khảo sát và đối chiếu với nhiều nghiên cứu, giá trị phân bổ tài sản cho chứng khoán tại Việt Nam chỉ bằng khoảng 1/10 so với bất động sản. Nếu tổng tài sản bất động sản gấp vài lần GDP, thì tổng tài sản chứng khoán của nhà đầu tư cá nhân trong nước (không tính cổ đông nội bộ) chỉ bằng khoảng 1/3 GDP. Tỷ trọng này cũng thấp hơn vàng và tiền gửi tiết kiệm rất nhiều. Lý do quan trọng nhất là mức độ biến động hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng của thị trường quá cao, ông Trung nói.
Tuy nhiên, khi phân tích kỹ, ông nhấn mạnh, "chúng tôi nhận thấy mức sinh lời dài hạn (10-20 năm) của cổ phiếu, bao gồm cả cổ tức, không hề thua kém các kênh phổ biến như vàng hay chung cư, trong khi thanh khoản lại cao hơn. Thông điệp ở đây là: trong một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, chứng khoán gắn liền với sự phát triển kinh tế và là kênh rất đáng để đầu tư dài hạn".
Ông Trung cho biết có một công thức phổ biến để phân bổ tài sản là: lấy 100 trừ đi số tuổi sẽ ra tỷ trọng phần trăm nên đầu tư vào chứng khoán. Tuổi trung vị ở Việt Nam hiện khoảng 34 tuổi, lấy 100 trừ 34 bằng 66. "Theo tôi, một người Việt Nam điển hình nên phân bổ khoảng 2/3 tài sản vào kênh chứng khoán là hợp lý", Giám đốc đầu tư của VinaCapital cho hay.
Quỹ mở và chiến lược đầu tư dài hạn
Các chuyên gia của VinaCapital cũng chia sẻ khi phân bổ phần lớn tài sản vào cổ phiếu, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến việc phải nhìn bảng điện tử suốt ngày và dành thời gian nghiên cứu cổ phiếu. Do thiếu kiến thức và thời gian, mọi người thường e dè khi bước vào lĩnh vực phức tạp này. Theo đó, quỹ mở ra đời chính là giải pháp.
Ông Trung cũng cho biết với tình trạng thị trường đôi khi có sự lệch pha giữa nền tảng cơ bản của doanh nghiệp và độ biến động ngắn hạn, việc đầu tư qua quỹ sẽ giúp nhà đầu tư quản trị rủi ro tốt hơn. Quỹ sẽ chủ động chốt lời bảo toàn lợi nhuận khi giá tăng đạt kỳ vọng, và thực hiện chiến lược "tham lam" bằng cách mua vào những cổ phiếu rẻ khi thị trường bị bán tháo.
Theo chia sẻ của các nhà quản lý quỹ, tính từ lúc thành lập tới nay, 4 quỹ VEOF, VMEEF, VSAF và VDEF do VinaCapital quản lý ghi nhận lợi nhuận kép trung bình hàng năm đạt từ 10% đến 17,4%. Nếu nhà đầu tư nắm giữ liên tục trong 3 năm qua, mức tăng trưởng đạt từ 42,5% đến gần 60%. Con số này là minh chứng rõ nét cho khuyến nghị: Hãy duy trì chiến lược đầu tư dài hạn.