Tài chính doanh nghiệp
Toàn cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý II năm 2026
Phát hành mới chậm, lãi suất cao hơn, ngân hàng và bất động sản dẫn đầu huy động... là những điểm nổi bật của thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý II.
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) Việt Nam trong quý II năm 2026 tăng trưởng chậm lại so với cùng kỳ khi điều kiện kinh doanh khó khăn hơn và lãi suất duy trì ở mức cao do áp lực thanh khoản toàn hệ thống và căng thẳng địa chính trị - làm giảm hoạt động phát hành mới và tăng lãi suất coupon.
Phát hành trái phiếu doanh nghiệp sơ cấp giảm
Thống kê của VIS Rating ghi nhận phát hành sơ cấp đạt 223 nghìn tỷ đồng trong 2 quý 2026 (-8,5% svck), do phát hành của các ngân hàng giảm (-39,4% svck) khi điều kiện thanh khoản thắt chặt và việc tiệm cận các giới hạn về tỷ lệ thanh khoản theo quy định làm giảm nhu cầu của nhà đầu tư.
Con số này khá tương đồng với thống kê của Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) khi ghi nhận lũy kế từ đầu năm 2026 đến ngày 17/7 (+ hơn 17 ngày tháng đầu quý III), tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 272.397 tỷ đồng.
Trong đó, theo VBMA phát hành riêng lẻ gồm 167 đợt, với tổng giá trị 246.065 tỷ đồng, chiếm 90,33% tổng giá trị phát hành; phát hành ra công chúng có 24 đợt, với giá trị 26.333 tỷ đồng, tương ứng 9,67%; ngoài ra, có 1 đợt phát hành trái phiếu ra thị trường quốc tế.
Đáng chú ý, số liệu bóc tách của những ngày trong tháng đầu quý III ghi nhận các doanh nghiệp đang tăng phát hành. Đơn cử chỉ riêng tuần từ ngày 13/7 - 17/7, thị trường ghi nhận 6 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị 4.800 tỷ đồng, đến từ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và ngân hàng. Điều này có thể hứa hẹn một giai đoạn doanh nghiệp nỗ lực tăng tốc huy động vốn qua thị trường vốn nợ, dù có nhiều rào cản đối với nỗ lực này.
Trở lại với diễn biến quý II và 6 tháng đầu năm 2026, VIS Rating cho biết trong quý II, phát hành của các doanh nghiệp bất động sản tăng mạnh 123% svck, tập trung ở một số chủ đầu tư lớn. TCX (Chứng khoán Techcombank) chiếm khoảng một nửa thị phần tư vấn trái phiếu doanh nghiệp phi ngân hàng. Ở đây phải nói thêm rằng TCX trong nhiều năm qua liên tục trong nhóm dẫn đầu về thị phần tư vấn trái phiếu doanh nghiệp, với điều kiện thuận khi ở trong hệ sinh thái có chủ đầu tư gắn với các dự án lớn như Masterise hay mở rộng mối quan hệ hợp tác đến hệ sinh thái Vingroup và các dự án.
Trong tương lai, việc cạnh tranh về thị phần tư vấn trái phiếu doanh nghiệp xuất phát nội tại và nhu cầu của các đơn vị trong hệ sinh thái lẫn đối tác liên kết, khả năng vẫn chỉ có những CTCK thuộc hệ sinh thái tài chính lớn như VPX, LPS hay HDS. Trong khi đó VND (VNDirect) nhiều năm trước đây cũng có tiếng nói đối với lĩnh vực tư vấn phát hành trái phiếu doanh nghiệp phi ngân hàng và gắn với hoạt động phát hành của Trung Nam Group, dường như đang tạm thời chững lại.
Lãi suất coupon tăng
Đối với phát hành trái phiếu mới trong quý II/2026, VIS Rating ghi nhận điều kiện huy động thắt chặt đẩy lãi suất coupon tăng, bình quân 8,5% với các ngân hàng (+2,6 điểm phần trăm svck) và 11,5% với các doanh nghiệp bất động sản (+0,8 điểm phần trăm svck).
Thị trường chỉ ghi nhận một trái phiếu chậm trả lần đầu trong quý II/ 2026, của Công ty TNHH Phát triển Kinh doanh Xây dựng 3, do đòn bẩy cao, dòng tiền yếu và tiến độ bán bất động sản chậm lại trong bối cảnh lãi suất tăng. Doanh nghiệp xin gia hạn thanh toán trong tháng 7/2026.
Về xử lý các khoản chậm trả: Tín hiệu cải thiện rõ ràng hơn khi tỷ lệ chậm trả trong 12 tháng gần nhất tiếp tục giảm xuống 0,30% trong quý II/ 2026, từ 0,46% trong quý I/2026.
Tỷ lệ thu hồi lũy kế của các trái phiếu chậm trả tăng lên 47,7%, cao hơn 1,5 điểm phần trăm so với quý trước, đến từ các doanh nghiệp bất động sản như Hưng Thịnh Quy Nhơn, Sunshine Housing và Signo Land.
Một số tổ chức phát hành chậm trả, như Helios Investment and Services JSC, hay Tracodi, đang tích cực tái cơ cấu nợ thông qua xử lý tài sản bảo đảm để thanh toán nghĩa vụ quá hạn. VIS Rating cho biết rủi ro tái cấp vốn đang gia tăng, với khoảng 235 nghìn tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới. Thanh khoản thị trường tiếp tục thắt chặt và lãi suất coupon ở mức cao một số trái phiếu được điều chỉnh lãi suất lên 14%-16%/năm - sẽ làm hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn mới.
Áp lực tái cấp vốn nửa cuối năm
Áp lực tái cấp vốn sẽ tập trung ở các doanh nghiệp bất động sản có trái phiếu chậm trả hoặc đã gia hạn trong giai đoạn 2023-2024, gồm các doanh nghiệp liên quan đến Vạn Thịnh Phát, R&H và Hưng Thịnh.
Trong khi đó, VBMA cho rằng trong thời gian còn lại đến cuối năm 2026, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đến hạn thanh toán ước khoảng 111.673 tỷ đồng. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm tỷ trọng lớn nhất với 59.620 tỷ đồng, tương đương 54,7% tổng giá trị đáo hạn; tiếp theo là nhóm ngân hàng với 20.755 tỷ đồng, chiếm khoảng 19%.
Nhìn chung, áp lực tái cấp vốn - thanh toán vẫn đang tiếp tục dồn vào khối bất động sản dù khối này cũng đã rất tích cực mua lại trái phiếu trước hạn và đàm phán giãn thanh toán nợ trái phiếu cho các trái chủ.
Những doanh nghiệp phát hành nổi bật
Nửa đầu 2026, theo thống kê, các đợt phát hành trái phiếu nổi bật gọi tên nhóm bất động sản.
Vinhomes phát hành trái phiếu riêng lẻ kỳ hạn 2 năm, lãi suất kỳ đầu tiên 12,0%, kỳ trả lãi 3 tháng, giá trị phát hành 15.000 tỷ đồng. Ngoài ra, Vinhomes cũng có lô trái phiếu phát hành riêng lẻ kỳ hạn 3 năm, lãi suất 12,5%/năm, giá trị huy động 6.000 tỷ đồng.
CTy Đầu tư Marina Center phát hành trái phiếu riêng lẻ 10.196 tỷ đồng, lãi kỳ đầu tiên 4%, kỳ hạn 10 năm.
CTCP Thời đại mới T&T phát hành 8.000 tỷ đồng, lãi suất kỳ đầu tiên 10,5%, kỳ trả lãi 6 tháng, kỳ hạn 4 năm.
CTCP Phát triển Bất động sản Hưng Long phát hành 7.000 tỷ đồng, kỳ hạn 1 năm, lãi suất kỳ đầu 10,0%, kỳ trả lãi 12 tháng.
CTCP Parkland 53 phát hành riêng lẻ 7.000 tỷ đồng, kỳ hạn 1 năm, các điều kiện tương tự Bất động sản Hưng Long.
Bất động sản Minh An có 2 đợt phát hành huy động 7.500 tỷ đồng, trong đó lô trái phiếu trị giá lớn 6.200 tỷ đồng ghi nhận có kỳ hạn 3 năm, lãi suất 10%.
Cty Hưng Phát Invest Hà Nội phát hành 5.000 tỷ đồng, kỳ hạn 1 năm, lãi suất 10%.
Tất cả các công ty trên đều phát hành loại hình trái phiếu riêng lẻ và cùng thuộc nhóm bất động sản dân cư. 2 Cty thuộc nhóm ngành khác có tên trong top gồm: Cty Vinpearl phát hành 4.907 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm, lãi suất 12%; còn lại là Cty Thương mại Xuất nhập khẩu Tam Tài Lộc với đợt phát hành lô trái phiếu tổng giá trị 5.700 tỷ đồng, kỳ hạn một năm, dự kiến đáo hạn vào ngày 23/04/2027 với mức lãi suất cố định 10%/năm và có tài sản bảo đảm.
Đáng chú ý, đối với các tổ chức phát hành quy mô lớn trong 2 quý, sự hiện diện có cả doanh nghiệp bất động sản lẫn ngân hàng, nhưng nhóm ngân hàng không có tên trong danh về đợt phát hành lớn.
Theo đó, top các tổ chức phát hành quy mô vốn lớn (tính chung cho nhiều đợt phát hành) gọi tên Vinhome, Hưng Phát, Techcombank, Sài Gòn - Hà Nội, BIDV, MB, Lộc Phát...
3 doanh nghiệp xuất hiện trong năm về chậm trả mới là Cty TNHH Phát triển Kinh doanh Xây dựng 3 với chậm trả gốc, giá trị chậm trả 2.210 tỷ đồng; Cty Thủy điện Thuận Hòa Hà Giang với chậm trả lãi, giá trị chậm trả 497 tỷ đồng; Cty Đầu tư TDG Global với giá trị chậm trả 40 tỷ đồng - chậm trả gốc.