Kinh tế địa phương

Một tờ khai được xử lý nhanh, một vướng mắc được giải đáp kịp thời có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí, bảo đảm tiến độ sản xuất và giao hàng. Vì vậy, chất lượng phục vụ của cơ quan Hải quan được đo bằng thời gian thông quan, khả năng cung cấp thông tin, hướng dẫn chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp.

Chi cục Hải quan khu vực IV quản lý địa bàn hai tỉnh Hưng Yên và Ninh Bình, với 5 đơn vị trực thuộc: Hải quan Hưng Yên, Thái Bình, Ninh Bình, Hà Nam và Nam Định. Trên địa bàn tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp, do đó việc đẩy mạnh cải cách thủ tục, chuyển đổi số, đối thoại và tư vấn chính sách là nhiệm vụ trọng tâm mà Chi cục hướng đến.

Cải cách trên quy mô liên tỉnh

Theo Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực IV, thời gian qua Chi cục đã triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu bền vững.

Cùng với đó, đơn vị tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách, hiện đại hóa, tạo thuận lợi thương mại; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và chú trọng công tác hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp.

Chi cục xác định lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục phải được tiếp nhận, phân loại và giải quyết kịp thời.

Một trong những giải pháp nổi bật là việc chính thức đưa vào sử dụng ứng dụng “Trợ lý tư vấn thủ tục hải quan - Chatbot HQKV4”. Công cụ này hỗ trợ cán bộ, công chức và cộng đồng doanh nghiệp tra cứu 24/7 các thủ tục hải quan, mã số hàng hóa, thuế suất xuất nhập khẩu, chính sách quản lý chuyên ngành và những vướng mắc thường gặp trong quá trình thực hiện thủ tục.

Bên cạnh đó, Chi cục Hải quan khu vực IV luôn coi quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp là một trọng tâm, duy trì đối thoại từ cấp tỉnh đến các đơn vị trực thuộc. Ngày 21/4/2026, Chi cục phối hợp tham mưu UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức hội nghị gặp mặt doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tạo diễn đàn để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp những vướng mắc về chính sách, thủ tục hải quan và hoạt động xuất nhập khẩu.

Các cuộc đối thoại nhằm giải đáp từng vụ việc, giúp cơ quan Hải quan nhận diện những “điểm nghẽn” chung, rà soát quy trình và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Hải quan Thái Bình – điển hình từ cơ sở

Nếu kết quả của toàn Chi cục cho thấy quy mô và hiệu quả của quá trình cải cách, thì hoạt động tại Hải quan Thái Bình phản ánh rõ cách những chủ trương ấy được triển khai trong thực tiễn.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hải quan Thái Bình đã làm thủ tục cho 625 doanh nghiệp, với tổng số 55.850 tờ khai. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 1,86 tỷ USD; số thu ngân sách nhà nước đạt 193,89 tỷ đồng.

Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là nguyên liệu phục vụ sản xuất dệt may, xơ sợi, linh kiện và thiết bị điện tử, sắt thép, máy móc tạo tài sản cố định cho các dự án đầu tư. Hàng xuất khẩu tập trung vào sản phẩm may mặc, đồ chơi và hàng hóa thuộc loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất.

Theo ông Trần Ngọc Tuấn - Phó Đội trưởng Đội Hải quan Thái Bình, đơn vị xác định cải cách thủ tục và chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để giảm thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Các hồ sơ đủ điều kiện phải được tiếp nhận, xử lý nhanh chóng, đúng quy định; vướng mắc phát sinh phải có đầu mối hướng dẫn rõ ràng, không để kéo dài hoặc gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hiện phần lớn các khâu nghiệp vụ đã được thực hiện trên môi trường điện tử, từ tiếp nhận, thông quan tờ khai đến trả kết quả thủ tục hành chính và xử lý hồ sơ miễn, giảm, hoàn thuế. Việc luân chuyển văn bản nội bộ cũng từng bước được đưa lên nền tảng số, hạn chế sử dụng hồ sơ giấy.

Ông Lê Thanh Hậu - Giám đốc Phòng Báo quan, Công ty TNHH Kỹ thuật Hoạt hình Firstunion Việt Nam đánh giá, việc chuyển đổi từ hồ sơ thủ công sang khai báo điện tử đã mang lại hiệu quả rõ rệt.

Theo ông Hậu, thủ tục thông quan ngày càng thuận lợi. Việc khai báo hải quan được số hóa, xử lý nhanh gọn và minh bạch giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi, đồng thời chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và giao hàng.

Cùng với số hóa, hoạt động tiếp xúc và hỗ trợ trực tiếp được Hải quan Thái Bình duy trì thường xuyên. Từ đầu năm 2026, đơn vị đã chủ động gặp gỡ các doanh nghiệp có trụ sở trên địa bàn nhưng chưa thực hiện thủ tục tại đơn vị để tìm hiểu nguyên nhân, tiếp nhận khó khăn và hướng dẫn quy trình.

Qua vận động, một số doanh nghiệp đã chuyển về làm thủ tục, trong đó Công ty Cổ phần ô tô Gel O&J đóng góp hơn 14,5 tỷ đồng tiền thuế. Kết quả này cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận chủ động tìm đến doanh nghiệp, thay vì chỉ chờ doanh nghiệp phát sinh vướng mắc mới hỗ trợ.

Ngày 7/3/2026, đơn vị tổ chức tuyên truyền pháp luật hải quan cho hơn 100 doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Ngoài các hội nghị tập trung, cơ quan Hải quan còn hỗ trợ doanh nghiệp qua văn bản, điện thoại, nhóm Zalo và các kênh trực tuyến. Theo báo cáo tại thời điểm tổng hợp, đơn vị không còn kiến nghị của doanh nghiệp chưa được giải quyết.

Ông Nguyễn Văn Toàn - Giám đốc Bộ phận Xuất nhập khẩu, Công ty TNHH Greenworks Thái Bình đánh giá, các lớp tập huấn và hoạt động cập nhật chính sách đã giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình khai báo.

“Cơ quan Hải quan thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn, phổ biến chính sách mới, hướng dẫn quy trình và hỗ trợ kịp thời khi phát sinh vướng mắc. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể cập nhật quy định, hạn chế sai sót và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ”, ông Toàn cho biết.

Tuy nhiên, theo đại diện Greenworks Thái Bình, hệ thống dữ liệu hải quan đôi khi vẫn xảy ra tình trạng chậm hoặc ách tắc. Doanh nghiệp kiến nghị ngành Hải quan tiếp tục nâng cấp hạ tầng công nghệ, tăng khả năng xử lý dữ liệu và có phương án hỗ trợ khi hệ thống gặp sự cố, bảo đảm quá trình khai báo, tiếp nhận và thông quan được duy trì thông suốt.

Theo Chi cục Hải quan khu vực IV, phản ánh của doanh nghiệp là cơ sở quan trọng để cơ quan Hải quan rà soát quy trình, nhận diện điểm nghẽn và điều chỉnh phương thức phục vụ. Các vấn đề thuộc thẩm quyền phải được xử lý ngay; nội dung liên quan đến hệ thống hoặc chính sách vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo cấp trên kịp thời, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Kim Dung - Vũ Phường