Kinh tế địa phương

Sở Công Thương Hải Phòng vừa tập huấn nghiệp vụ xuất xứ hàng hóa (C/O) và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn. Đây là hành động thiết thực, chủ động nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp tận dụng tối đa cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA), nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu.

“Tấm hộ chiếu” thương mại và bài toán nâng cao năng lực tuân thủ cho doanh nghiệp

Trong bức tranh kinh tế chung của cả nước, Hải Phòng luôn giữ vững vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics và xuất nhập khẩu trọng điểm. TP. Hải Phòng đặt mục tiêu cả năm 2026 đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 52 tỷ USD.

Tính chung 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Hải Phòng đạt gần 26 tỷ USD, tăng 8,15% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 50% kế hoạch năm và vượt kịch bản tăng trưởng 6 tháng (23,953 tỷ USD). Các thị trường xuất khẩu chủ lực của Hải Phòng hiện gồm Hàn Quốc, Nhật Bản và Liên minh châu Âu (EU).

Tổng kim ngạch nhập khẩu trong 6 tháng đầu năm đạt hơn 21,6 tỷ USD, tăng 16,77% so với cùng kỳ năm 2025, đạt khoảng 52% kế hoạch năm và vượt kịch bản tăng trưởng 6 tháng (gần 19,5 tỷ USD). Cơ cấu nhập khẩu chủ yếu là máy móc, thiết bị hiện đại, nguyên vật liệu và bán thành phẩm phục vụ sản xuất.

Tuy nhiên, để thâm nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Hải Phòng phải vượt qua hàng loạt rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt. Phát biểu tại hội nghị tập huấn nghiệp vụ xuất xứ hàng hóa vừa qua, ông Nguyễn Công Hân, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng nhấn mạnh rằng Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa không đơn thuần là thủ tục hành chính, mà được xem như tấm hộ chiếu thương mại đặc biệt quan trọng để hàng hóa Việt Nam hưởng thuế quan ưu đãi theo các FTA. Bên cạnh tối ưu hóa thuế quan, C/O còn là chứng từ gốc phục vụ quản lý, phòng vệ thương mại và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật từ thị trường nhập khẩu.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp trên địa bàn, nhất là nhóm nhỏ và vừa, vẫn lúng túng trong xác định xuất xứ, chọn mẫu C/O, chuẩn bị hồ sơ chứng minh cũng như xử lý các tình huống phát sinh. Đáng chú ý, công tác hậu kiểm và xác minh xuất xứ từ cơ quan quản lý nước ngoài ngày càng diễn ra khắt khe với tần suất cao hơn, đặt ra bài toán lớn về năng lực quản trị chứng từ và tính tuân thủ pháp luật.

Nắm bắt thách thức này, Sở Công Thương Hải Phòng đã xây dựng chương trình tập huấn chuyên sâu do các cán bộ trực tiếp làm công tác cấp C/O giảng dạy. Nội dung chương trình bao gồm năm chuyên đề trọng tâm xoay quanh tổng quan về xuất xứ hàng hóa và C/O trong hoạt động xuất khẩu, quy trình cấp C/O và những lưu ý khi chuẩn bị hồ sơ, giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu, các tình huống thực tiễn cùng sai sót phổ biến trong kê khai, và công tác hậu kiểm cùng phương pháp lưu trữ hồ sơ phục vụ xác minh.

Chương trình đã cập nhật hệ thống văn bản mới nhất, chỉ rõ rủi ro pháp lý và hướng dẫn phương pháp lưu trữ chứng từ khoa học. Đồng thời, sự đồng hành của VietinBank Chi nhánh Hồng Bàng với các gói tín dụng ưu đãi và dịch vụ thanh toán quốc tế đã mang lại điểm tựa tài chính toàn diện cho các đơn vị.

Ban Tổ chức dành nhiều thời lượng giải đáp trực tiếp các vướng mắc về tiêu chí Hàm lượng giá trị khu vực (RVC), Quy tắc Cụ thể mặt hàng (PSR), nguồn gốc nguyên liệu phức tạp và thủ tục logistics. Những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương được ghi nhận để kiến nghị Bộ Công Thương cùng các Bộ, ngành xem xét tháo gỡ.

Hoạt động tập huấn C/O không chỉ mang tính chuyên môn mà còn cụ thể hóa chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố Hải Phòng về cải cách hành chính và cải thiện môi trường đầu tư. Việc nâng cao năng lực ứng dụng C/O chính là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp trước các rào cản kỹ thuật, giúp Hải Phòng tận dụng tối đa cơ hội từ các FTA, tiếp tục khẳng định vai trò mắt xích chiến lược tại cửa ngõ ra biển của toàn miền Bắc.

Đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc xuất khẩu

Điểm nhấn nổi bật của hội nghị tập huấn nghiệp vụ lần này chính là không gian đối thoại thẳng thắn, cởi mở giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp. Không dừng lại ở việc truyền đạt lý thuyết một chiều, Ban Tổ chức đã dành thời lượng lớn để tiếp thu, giải đáp các bài toán thực tế trong sản xuất, kinh doanh.

Nhiều câu hỏi phức tạp liên quan đến tiêu chí xác định tỷ lệ Hàm lượng giá trị khu vực, Quy tắc Cụ thể mặt hàng, quy trình chứng minh nguồn gốc nguyên liệu mua từ nhiều nhà cung cấp, cùng các vướng mắc trong thủ tục hành chính và dịch vụ logistics đã được đại diện doanh nghiệp trao đổi trực tiếp.

Trước các phản ánh sát thực tế, Lãnh đạo Sở Công Thương cùng các bộ phận chuyên môn đã trực tiếp phân tích, giải thích cặn kẽ từng trường hợp, đưa ra hướng dẫn chi tiết để tháo gỡ ngay tại chỗ. Đối với những vấn đề mang tính cơ chế, chính sách vượt thẩm quyền giải quyết của địa phương, Ban Tổ chức đã ghi nhận, tổng hợp đầy đủ để kiến nghị Bộ Công Thương và các Bộ, ngành Trung ương xem xét, điều chỉnh kịp thời. Sự sâu sát, lắng nghe và tinh thần trách nhiệm cao của cơ quan quản lý tại buổi làm việc nhận được sự đánh giá cao, củng cố vững chắc niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư, kinh doanh ngày càng minh bạch, thuận lợi của thành phố Hải Phòng.

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ C/O và tháo gỡ khó khăn xuất khẩu không chỉ đơn thuần là hoạt động đào tạo chuyên môn, mà còn mang ý nghĩa chính trị, kinh tế sâu sắc. Đây là hành động cụ thể thể hiện sự chủ động, quyết liệt của ngành Công Thương trong việc cụ thể hóa chỉ đạo của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng về cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

Việc chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục C/O giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan từ các FTA, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, đồng thời tạo dựng lá chắn bảo vệ doanh nghiệp trước các rào cản kỹ thuật và các vụ kiện phòng vệ thương mại ngày càng gia tăng trên thị trường quốc tế.

Trong những năm qua, hội nhập kinh tế quốc tế luôn được Đảng và Nhà nước xác định là động lực quan trọng hàng đầu thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Việc Việt Nam tham gia sâu rộng vào các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP đã mở ra không gian phát triển rộng lớn, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với vị thế là cửa ngõ ra biển của toàn miền Bắc, Hải Phòng đóng vai trò mắt xích chiến lược trong dòng chảy thương mại này. Do đó, nâng cao năng lực xuất khẩu và tối ưu hóa ưu đãi từ các cam kết quốc tế trở thành nhiệm vụ cấp thiết, mang tính chiến lược lâu dài đối với sự phát triển của địa phương.

Thời gian tới, Sở Công Thương thành phố Hải Phòng cam kết tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng công tác cấp C/O theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch. Ngành Công Thương sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong quy trình xử lý hồ sơ, giúp giảm thiểu tối đa thời gian và chi phí đi lại cho doanh nghiệp.

Đồng thời, Sở sẽ duy trì thường xuyên các kênh đối thoại trực tiếp, các lớp tập huấn chuyên đề định kỳ để kịp thời nắm bắt, đồng hành và tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị xuất nhập khẩu. Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền thành phố, sự đồng hành tích cực của ngành Công Thương và tinh thần chủ động vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp, hoạt động xuất nhập khẩu của Hải Phòng hứa hẹn tiếp tục gặt hái nhiều thành công mới, đóng góp quan trọng vào mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và phát triển bền vững.

Ngân Cường