Doanh nghiệp
Giải pháp định hình tương lai khu công nghiệp sinh thái
Khu công nghiệp sinh thái, thông minh cùng hạ tầng đồng bộ, năng lượng xanh, nguồn nhân lực chất lượng cao và cơ chế tài chính linh hoạt sẽ là những yếu tố quyết định để Việt Nam, đặc biệt là TP Đồng Nai, đón dòng vốn chất lượng cao.
Chiều 28/7, Diễn đàn “Xây dựng Khu công nghiệp sinh thái, thông minh - Động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam Bộ” d
Trao đổi tại phiên thảo luận của Diễn đàn, các diễn giả cho rằng, cuộc đua thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên toàn cầu đang trải qua bước chuyển dịch sâu sắc, lợi thế truyền thống như giá thuê đất rẻ hay chi phí nhân công thấp không còn là yếu tố quyết định hàng đầu. Thay vào đó, khả năng kết nối hạ tầng giao thông, sự ổn định của năng lượng sạch, mức độ đáp ứng tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) cùng hành lang pháp lý linh hoạt đang trở thành "thước đo" mới để thu hút dòng vốn chất lượng cao vào Việt Nam.
Lực đẩy chiến lược từ thành phố Đồng Nai
Đánh giá về tiêu chí chọn lựa địa điểm của nhà đầu tư quốc tế, ông Seck Yee Chung — Phó Chủ tịch phụ trách đối ngoại Hiệp hội Thương mại Singapore tại Việt Nam (SingCham Vietnam) khẳng định các nhà đầu tư Singapore luôn tính toán kỹ lưỡng về chi phí, hạ tầng và nguồn năng lượng sẵn có. Mặc dù vị trí địa lý là điểm cộng, mạng lưới đường bộ và cảng biển mới là yếu tố cốt lõi mở ra khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu cho doanh nghiệp.
Riêng tại TP Đồng Nai, ông Chung đánh giá dự án Sân bay Quốc tế Long Thành là một lợi thế chiến lược vượt trội. Nếu địa phương thực hiện tốt việc kết nối đồng bộ sân bay này với hệ thống giao thông hiện hữu, đây sẽ trở thành đòn bẩy kinh tế mạnh mẽ cho cả tỉnh và cộng đồng doanh nghiệp.
Bên cạnh hạ tầng cứng, ông đặc biệt nhấn mạnh yếu tố "vốn con người". Các tập đoàn đa quốc gia sẽ ưu tiên rót vốn vào những nơi có nguồn nhân tài dồi dào. Do đó, TP Đồng Nai nói riêng và các tỉnh thành nói chung cần kiến tạo môi trường sống tích hợp theo mô hình “Live, Play, Work”(Sống, Giải trí, Làm việc)- nơi nhân tài có thể an cư lâu dài, tiếp cận y tế chất lượng cao và phát triển sự nghiệp. Việc nâng cao chất lượng lao động qua các chương trình đào tạo hiện đại là đòi hỏi bắt buộc để duy trì sức cạnh tranh dài hạn.
Áp lực chuỗi cung ứng và công thức "work - live - learn"
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh — Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn KN Holdings, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, khẩu vị của nhà đầu tư nước ngoài đã chuyển dịch mạnh mẽ sang sự ổn định năng lượng, hạ tầng số và tiêu chuẩn ESG. Chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp (KCN) thế hệ mới không còn là lựa chọn mang tính khuyến khích mà là yêu cầu sinh tồn.
Thực tế, các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu cho Samsung hay Apple đều đang chịu áp lực khắt khe về giảm phát thải carbon. Bên cạnh đó, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu (EU) áp dụng từ năm 2026 cùng các hàng rào thuế quan khắt khe dựa trên tiêu chí lao động từ Hoa Kỳ đang tạo ra rào cản kỹ thuật lớn.
Trước áp lực đó, ông Tuấn Anh đề xuất mô hình toàn diện "Work - Live - Learn" từ thực tiễn KN Holdings: Work (Sản xuất xanh): Ứng dụng chiếu sáng bằng năng lượng tái tạo, điện mặt trời mái nhà và hạ tầng sinh thái; Live (An cư): Xây dựng nhà ở công nhân và khu tiện ích cao cấp cho chuyên gia nhằm gắn kết lực lượng lao động; Learn (Đào tạo & Đổi mới): Tích hợp trung tâm đổi mới sáng tạo và cơ sở đào tạo nghề ngay trong KCN để đảm bảo nguồn cung nhân lực lành nghề; Hạ tầng số: Vận hành Trung tâm Điều hành Thông minh (IOC) giúp quản trị dữ liệu và bảo đảm vận hành KCN ổn định.
Giải bài toán dòng tiền cho doanh nghiệp
Ông Trần Anh Xuân - Giám đốc Đại diện Truyền động ABB Automation and Electrification Việt Nam khẳng định xanh hóa và chuyển đổi số là xu thế không thể đảo ngược. Với các ngành xuất khẩu mũi nhọn như dệt may, da giày, việc kiểm soát và tính toán chính xác năng lượng tiêu thụ là điều kiện tiên quyết để giữ đơn hàng quốc tế.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là năng lực tài chính hạn chế của các doanh nghiệp Việt Nam, khiến việc đầu tư ngay lập tức hệ thống thiết bị tiên tiến trở thành gánh nặng vốn lớn. Để tháo gỡ, ABB gợi ý phương pháp đầu tư "cuốn chiếu" theo từng giai đoạn:
Thứ nhất, kiểm toán và số hóa: Ứng dụng giải pháp số để định vị chính xác khu vực lãng phí năng lượng cần ưu tiên cải tạo.
Thứ hai, nâng cấp từng phần: Thay vì thay thế toàn bộ hệ thống gây đứt gãy dòng tiền, doanh nghiệp nâng cấp theo từng giai đoạn.
Thứ ba, tái đầu tư từ chi phí tiết kiệm: Dùng lợi nhuận và chi phí tiết kiệm điện từ giai đoạn trước để tái đầu tư cho các giai đoạn tiếp theo.
Giải pháp này giúp doanh nghiệp Việt đồng hành hiệu quả với lộ trình xanh hóa đến năm 2030 mà không làm ảnh hưởng đến dòng tiền vận hành hiện tại.
Đột phá thể chế và cơ chế tài chính cho khu công nghiệp sinh thái
Ở khía cạnh pháp lý, Luật sư Trần Đại Nghĩa - Giám đốc FIIVN nhận định dù nhà đầu tư nước ngoài còn lo ngại về tính ổn định chính sách, sự cầu thị của chính quyền hiện nay là rất lớn. Việc khẩn trương sửa đổi Nghị định 35/2022/NĐ-CP nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng hướng tới mục tiêu 10% KCN cả nước đạt chuẩn sinh thái thể hiện cam kết mạnh mẽ từ Chính phủ.
Luật sư Nghĩa kiến nghị hai giải pháp đột phá:
Thứ nhất, cơ chế "công nhận chéo tiêu chuẩn": Cho phép áp dụng ngay kết quả kiểm định đối với các nhà đầu tư đã đạt chứng chỉ quốc tế về tuần hoàn năng lượng từ EU hoặc G7 để rút ngắn tối đa thời gian thẩm định kỹ thuật tại Việt Nam.
Thứ hai, gói tín dụng ưu đãi xanh: Đề xuất các ngân hàng phát triển cung cấp gói vay với lãi suất ưu đãi (chỉ bằng khoảng 50% lãi suất thị trường) để hỗ trợ chi phí hạ tầng sinh thái tốn kém.
Luật sư Nghĩa cho rằng, việc sở hữu danh hiệu KCN sinh thái không chỉ giúp nhà phát triển hạ tầng tiếp cận tệp khách hàng cao cấp với giá thuê tốt hơn mà còn khẳng định vị thế của các địa phương như TP Đồng Nai — nơi hội tụ đầy đủ lợi thế hạ tầng cảng biển, hàng không và sự đồng hành quyết liệt từ chính quyền địa phương.