VCCI
"Lời giải" cho bài toán tăng trưởng xanh
Việc chuyển đổi mô hình khu công nghiệp sang hướng xanh và thông minh được nhận định là yếu tố then chốt để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Phát biểu tại Diễn đàn “Xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh - Động lực thu hút đầu tư và phát triển kinh tế xanh vùng Đông Nam bộ”, do VCCI, UBND thành phố Đồng Nai chỉ đạo; Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Ban Quản lý các KCN-KKT TP Đồng Nai tổ chức chiều ngày 28/7, PGS TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), khẳng định việc đầu tư vào công nghiệp xanh hiện nay là yêu cầu bắt buộc để duy trì sự phát triển bền vững và gắn liền với quá trình hội nhập kinh tế.
Hướng tới mô hình khu công nghiệp sinh thái
PGS TS Hồ Sỹ Hùng đánh giá: sau hơn 30 năm thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp, nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế cả nước cũng như các địa phương. Tuy nhiên, các khu công nghiệp truyền thống đang bộc lộ nhiều hạn chế về môi trường và lãng phí tài nguyên.
Một điểm yếu tồn tại lâu nay là sự thiếu liên kết giữa các doanh nghiệp ngay trong cùng một khu công nghiệp. PGS TS Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh phát triển khu công nghiệp sinh thái là chìa khóa để giải bài toán môi trường, đồng thời là chiến lược xây dựng các cụm liên kết ngành có giá trị gia tăng cao. Mô hình này giúp tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài và hiện thực hóa chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030.
Dù có tiềm năng lớn, thực tế số lượng khu công nghiệp chuyển đổi theo chuẩn sinh thái tại Việt Nam vẫn còn hạn chế. Theo số liệu thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 425 khu công nghiệp với tổng diện tích 92.000 ha, nhưng chỉ có trên 1% trong số đó đang thực hiện chuyển đổi sang mô hình sinh thái.
PGS TS Hồ Sỹ Hùng chỉ ra nguyên nhân nằm ở chi phí đầu tư ban đầu cao, sự thiếu hụt các chính sách thúc đẩy liên kết và chia sẻ tài nguyên giữa các doanh nghiệp. Ngoài ra, tốc độ chuyển đổi công nghệ còn chậm, nguồn vốn tín dụng xanh còn hạn chế và đội ngũ nhân lực chuyên môn sâu về phát triển bền vững chưa đáp ứng được nhu cầu.
Tại khu vực Đông Nam Bộ, Đồng Nai được đánh giá là địa phương tiên phong trong việc tiếp cận và định hướng chuyển đổi sang công nghiệp sinh thái.
PGS TS Hồ Sỹ Hùng cho biết, cùng con đường phát triển công nghiệp của Đồng Nai, đến nay quy mô kinh tế của thành phố đã đạt những con số ấn tượng. Trong sáu tháng đầu năm 2026, Đồng Nai đạt mức tăng trưởng GDP 9,81%, vượt xa các kỳ vọng đặt ra từ cuối năm trước. Trong cơ cấu tăng trưởng này, lĩnh vực xây dựng tăng khoảng 10% và riêng ngành công nghiệp tăng trưởng gần 12%.
Cơ hội đổi mới mô hình tăng trưởng
Về phía địa phương, phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Kim Long, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP Đồng Nai, nhận định chuyển đổi xanh và giảm phát thải là trách nhiệm, đồng thời là cơ hội để đổi mới mô hình tăng trưởng.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai cho rằng việc xây dựng khu công nghiệp sinh thái, thông minh thực chất là quá trình tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc đầu tư cho chuyển đổi xanh chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và tương lai của địa phương.
Đồng Nai sở hữu nhiều lợi thế về vị trí địa lý, quỹ đất và hạ tầng giao thông đang ngày càng hoàn thiện. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai khẳng định những lợi thế này chỉ trở thành động lực thực sự khi có tư duy mới và sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, nhà đầu tư hạ tầng, các tổ chức tài chính và cộng đồng xã hội.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai cho biết, trong chiến lược sắp tới, TP Đồng Nai thực hiện thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ sạch và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Thành phố sẽ từng bước chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu, thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn như tái sử dụng nước, tuần hoàn chất thải và hình thành sự cộng sinh công nghiệp giữa các doanh nghiệp. Công tác quản trị khu công nghiệp sẽ được đẩy mạnh chuyển đổi số, tập trung vào giám sát môi trường, sử dụng năng lượng và kiểm kê phát thải khí nhà kính.
Chính quyền thành phố xác định quá trình chuyển đổi không thể thực hiện bằng các khẩu hiệu chung chung. Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai Nguyễn Kim Long cam kết các mục tiêu phải được cụ thể hóa bằng cơ chế phù hợp, lộ trình rõ ràng và kết quả đo lường được. Đồng Nai sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn và trách nhiệm với cộng đồng.