Kinh tế địa phương

Việc song hành hai "mũi nhọn" hạ tầng và thể chế đang trở thành đòn bẩy chiến lược, định hình Quảng Ninh thành trung tâm logistics kết nối khu vực và quốc tế.

Bức tranh logistics giữa dòng chảy phát triển kinh tế năng động

Trong những năm qua, Quảng Ninh luôn khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Sự lớn mạnh không ngừng của cộng đồng doanh nghiệp toàn tỉnh chính là nền tảng cốt lõi thúc đẩy các ngành dịch vụ hỗ trợ, đặc biệt là logistics.

Theo số liệu báo cáo tại Hội nghị trực tiếp giải quyết, tháo gỡ khó khăn vướng mắc của các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh logistics trên địa bàn tỉnh, hiện nay, Quảng Ninh có khoảng trên 18.000 doanh nghiệp đang hoạt động ở đa dạng các lĩnh vực, từ sản xuất chế tạo, thương mại dịch vụ đến xuất nhập khẩu. Riêng trong lĩnh vực logistics, toàn địa bàn ghi nhận 2.387 doanh nghiệp hoạt động, bao gồm cả các chi nhánh và văn phòng đại diện của doanh nghiệp ngoài tỉnh.

Các doanh nghiệp logistics này đăng ký kinh doanh theo 17 loại hình hoạt động dịch vụ chuyên biệt với tổng số vốn đăng ký đạt 9.700 tỷ đồng. Không chỉ đóng góp lớn về nguồn vốn, bước sang năm 2025, khối doanh nghiệp logistics đã đóng góp vào ngân sách nhà nước 1.605 tỷ đồng, chiếm 2,32% trong tổng thu ngân sách nhà nước nội địa của toàn tỉnh. Đồng thời, ngành kinh tế này cũng đang tạo ra công ăn việc làm ổn định cho khoảng 32.000 lao động.

Hoạt động logistics phát triển mạnh mẽ đã trở thành bệ đỡ vững chắc cho các chỉ số xuất nhập khẩu của tỉnh tăng trưởng vượt bậc. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đạt 4.122 triệu USD, tăng 16,5% so với năm 2024; kim ngạch nhập khẩu đạt 4.560 triệu USD, tăng 16,2% so với năm 2024. Tiếp nối đà tăng trưởng đó, chỉ tính riêng 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của các doanh nghiệp trong tỉnh đã đạt 1.074 triệu USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu đạt 1.135 triệu USD, tăng 9,9% so với cùng kỳ.

Đánh giá một cách tổng thể, dịch vụ logistics trên địa bàn tỉnh ngày càng thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Quy mô đầu tư vào hạ tầng logistics từng bước được mở rộng, mức độ chuyên môn hóa được nâng cao rõ rệt.

Công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch được chính quyền địa phương triển khai đồng bộ; việc xác định quỹ đất phục vụ phát triển hệ thống kho bãi, dịch vụ hậu cần logistics cơ bản đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế năng động của tỉnh. Quảng Ninh đã hình thành rõ nét định hướng phát triển các khu vực logistics trọng điểm gắn liền với các lợi thế cảng biển, sân bay và cửa khẩu tại các địa phương chiến lược như Quảng Yên, Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, Hải Hà và Bình Liêu, tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển hệ thống logistics theo hướng đồng bộ và hiện đại.

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp về cơ hội phát triển, ông Đỗ Quang Sáng – Chủ tịch HĐQT Công ty CP XNK Quảng Ninh nhận định: "Việc Quảng Ninh vươn lên thành trung tâm logistics quốc tế là bước ngoặt lớn cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Hạ tầng đồng bộ cùng thủ tục thể chế linh hoạt giúp chúng tôi rút ngắn 20–30% thời gian thông quan, giảm tối đa chi phí vận tải. Lợi thế kết nối liên vùng và cửa ngõ sang Đông Bắc Á mở ra cơ hội cạnh tranh sòng phẳng với các trung tâm logistics lớn trong khu vực. Đây không chỉ là đòn bẩy phát triển của tỉnh, mà là cú hích cho toàn bộ chuỗi cung ứng Việt Nam.

Nhận diện nghẽn cổ chai và quyết tâm cam kết đồng hành từ chính quyền

Mặc dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận, hoạt động kinh doanh logistics trên địa bàn tỉnh vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, tồn tại cần sớm khắc phục. Việc khai thác hạ tầng logistics, đặc biệt là hệ thống cảng biển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế sẵn có, hiệu quả khai thác chưa cao.

Khối lượng doanh nghiệp logistics tuy nhiều về số lượng nhưng quy mô đa phần còn nhỏ, thiếu vắng các doanh nghiệp đầu tàu có đủ sức dẫn dắt thị trường. Năng lực tài chính, trình độ nguồn nhân lực và trang thiết bị công nghệ của nhiều doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics, cung ứng tàu biển, xếp dỡ hàng hóa trên địa bàn vẫn còn tương đối hạn chế.

Hệ thống kho bãi và dịch vụ hậu cần tại các khu vực cảng, đặc biệt là khu vực cảng nổi, chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu khắt khe về lưu trữ và trung chuyển hàng hóa quy mô lớn. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực logistics trên địa bàn tỉnh vẫn trong tình trạng thiếu hụt về số lượng và còn nhiều bất cập về chất lượng chuyên môn.

Trước đó, tại Hội nghị trực tiếp tháo gỡ khó khăn, dưới sự chủ trì và định hướng sát sao của ông Chủ tịch UBND tỉnh, đại diện lãnh đạo các sở, ngành, cơ quan liên quan đã trực tiếp giải đáp thắc mắc, thảo luận và đề xuất các giải pháp tháo gỡ toàn diện cho doanh nghiệp. Tại Hội nghị, nhiều doanh nghiệp cũng kiến nghị tỉnh xem xét quỹ đất xây dựng cảng chuyên dụng, kho nhập và phân phối xăng dầu, khí đốt, đồng thời nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để tăng sức cạnh tranh cho các khu kinh tế cửa khẩu. Lãnh đạo tỉnh và các sở ngành cũng thống nhất giải pháp đơn giản hóa, chuẩn hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch, thiết lập cơ chế phản hồi nhanh các vướng mắc phát sinh và tạo điều kiện ưu đãi tối đa về thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất cho các đơn vị đầu tư.

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định, Quảng Ninh cam kết luôn cầu thị, lắng nghe và đồng hành sát cánh cùng cộng đồng doanh nghiệp, nỗ lực hết mình để kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh tốt nhất. Tỉnh tiếp thu toàn bộ các ý kiến chính đáng và sẽ chỉ đạo giải quyết ngay những vấn đề thuộc thẩm quyền. Đối với các kiến nghị vượt thẩm quyền, tỉnh sẽ tổng hợp cẩn trọng để báo cáo, đề xuất lên các bộ, ngành Trung ương xem xét tháo gỡ.

Ông Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, cơ quan chuyên môn căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, triệt tiêu các chi phí không chính thức, tăng cường giám sát, siết chặt kỷ luật kỷ cương hành chính và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng gây phiền hà, nhũng nhiễu doanh nghiệp. Các đơn vị cần chủ động rà soát toàn diện các cơ chế, chính sách hiện hành để kịp thời điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn phát triển.

Đồng thời, tích cực tham mưu cho UBND tỉnh các giải pháp hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đẩy mạnh đầu tư kết cấu hạ tầng logistics đồng bộ, hiện đại. Trong đó, trọng tâm là thúc đẩy dự án tuyến đường sắt Hải Phòng - Móng Cái kết nối với Đông Hưng (Quảng Tây, Trung Quốc) nhằm nâng tầm năng lực liên kết vùng và quốc tế.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu trong giai đoạn 2025–2035 sẽ hình thành 6 trung tâm dịch vụ logistics hiện đại bậc nhất. Để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược này, ông Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị cộng đồng doanh nghiệp logistics trên địa bàn cần chủ động đổi mới mô hình hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng dịch vụ. Các doanh nghiệp cần đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, áp dụng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời tăng cường tính liên kết, phát huy vai trò của các hiệp hội ngành nghề để cùng nhau đưa ngành logistics Quảng Ninh bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Lê Cường