Tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt từ 40% trở lên, đồng thời đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030.
Mới đây, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành quyết định 2459/QĐ-UBND về việc ban hành kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tỉnh giai đoạn 2026 – 2030. Đây là bước cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Trung ương và của tỉnh Quảng Ninh, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thực sự trở thành đột phá quan trọng hàng đầu, là điều kiện tiên quyết và động lực chính phát triển kinh tế - xã hội bền vững…
Động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế
Tại kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026 – 2030, UBND tỉnh Quảng Ninh nêu rõ, tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế “2 con số”, tạo bước bứt phá mạnh mẽ, nâng cao năng lực nội sinh và sức cạnh tranh của kinh tế địa phương. Góp phần quyết định vào việc đổi mới mô hình tăng trưởng, xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, và thực hiện thành công chiến lược xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2026…
Về mục tiêu cụ thể, tỉnh Quảng Ninh phấn đấu đến năm 2030, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55%. Tỷ trọng xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao trên tổng giá trị hàng hóa xuất khẩu đạt trên 50%. Tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt tối thiểu 2% GRDP. Bố trí ít nhất 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và tăng dần theo yêu cầu phát triển.
Về nhân lực nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (quy đổi toàn thời gian), tỉnh Quảng Ninh đặt mục tiêu đạt 12 người trên một vạn dân. Tăng tỷ lệ lực lượng lao động trí thức trong các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chiến lược lên 25%.
Bên cạnh đó, tại kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh Quảng Ninh cũng đặt mục tiêu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh thuộc nhóm dẫn đầu, phấn đấu hình thành tối thiểu 5 trung tâm đổi mới sáng tạo. Trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp trong một số lĩnh vực đạt mức trung bình của thế giới. Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt trên 40% trong tổng số doanh nghiệp. Tỷ lệ kết quả nghiên cứu từ viện, trường được ứng dụng và thương mại hóa đạt tối thiểu 30%...
Lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo
Để đạt được mục tiêu này, theo UBND tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Quảng Ninh sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách, xóa bỏ rào cản cản trở phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Huy động nguồn lực và cơ cấu chi ngân sách nhà nước. Phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đồng bộ, hiện đại. Nâng cao năng lực làm chủ và phát triển các công nghệ chiến lược quốc gia. Xây dựng và phát triển đội ngũ nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hợp tác và hội nhập quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Cụ thể, tỉnh Quảng Ninh sẽ tập trung rà soát, tham mưu hoàn thiện hành lang pháp lý chuyên ngành. Chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh. Thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, chuyển giao công nghệ nội sinh, tăng cường tự chủ của tổ chức khoa học và công nghệ. Đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, chuyển sang cơ chế đặt hàng và khoán chi đến sản phẩm cuối cùng gắn với việc giải quyết các "bài toán lớn" của tỉnh.
Giai đoạn 2026-2030, địa phương này sẽ triển khai 8 chương trình nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trọng điểm. Nghiên cứu, xây dựng và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm tạo hành lang pháp lý an toàn cho doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới, trong đó ưu tiên UAV/Drone, AI, Big Data, blockchain, công nghệ biển, kinh tế tuần hoàn…
Song song với đó, ưu tiên phát triển và từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, ưu tiên phát triển AI, bán dẫn, robot, công nghệ biển, năng lượng sạch, logistics, kinh tế biển xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế hàng không tầm thấp và các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Quảng Ninh.
Đặc biệt, tỉnh Quảng Ninh tập trung tăng cường liên kết giữa khu vực nhà nước và khu vực tư nhân, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, khuyến khích mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học tham gia nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ; lấy doanh nghiệp làm trung tâm đổi mới sáng tạo, người dân là chủ thể thụ hưởng. Tăng cường kết nối hiệu quả giữa Nhà nước - Viện/Trường - Doanh nghiệp trong việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược. Tạo mối liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội địa để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị tiên tiến…
Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, bà Vũ Thị Ngọc Bích – Giám đốc Công ty CP Đầu tư BT Quảng Ninh cho biết, các giải pháp, nhiệm vụ mà tỉnh Quảng Ninh đề ra tại Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026 - 2030 sẽ là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp công nghệ mới, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hướng tới phát triển bền vững.
Thực tế, nền tảng để Quảng Ninh đặt ra những mục tiêu trên xuất phát từ kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025. Theo đó, giai đoạn 2021-2025, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã có những bước chuyển biến mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào quá trình chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” theo hướng bền vững. Khoa học, công nghệ từng bước trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của địa phương.
Cụ thể, tỷ lệ đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào GRDP tăng từ 43,48% năm 2021 lên trên 50% năm 2025, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh (PII) luôn duy trì trong nhóm dẫn đầu cả nước. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từng bước được hình thành và phát triển. Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng được đẩy mạnh. Nhiều sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng địa phương được hỗ trợ xây dựng, bảo hộ và phát triển thương hiệu; đã có nhiều sáng chế, giải pháp hữu ích và nhãn hiệu quốc tế được cấp văn bằng bảo hộ.
Bên cạnh đó, tiềm lực khoa học và công nghệ tiếp tục được tăng cường. Hạ tầng công nghệ thông tin, phòng thí nghiệm, khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nguồn nhân lực khoa học công nghệ từng bước được đầu tư, nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, sự phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh vẫn còn một số hạn chế, chưa tạo ra bước bứt phá mạnh mẽ tương xứng với tiềm năng và lợi thế.
Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026 - 2030 được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mới cho chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế đổi mới sáng tạo của tỉnh Quảng Ninh.
