Ô tô - Xe máy
Khai thông điểm nghẽn về trạm sạc, xe điện sắp bùng nổ
Không chỉ các công ty phát triển hạ tầng, ngay cả những doanh nghiệp ô tô cũng đang mong chờ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trạm sạc xe điện.
Điểm nghẽn hạ tầng
Theo Thông báo 307/TB-VPCP ngày 16/6/2026 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan, xây dựng, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về trạm sạc và trụ sạc xe điện theo trình tự rút gọn trước ngày 30/9/2026.
Đây được xem là chính sách giải quyết triệt để điểm nghẽn kỹ thuật, bảo đảm tính an toàn và tương thích quốc tế. Khi quy chuẩn được ban hành, sẽ chấm dứt tình trạng “mỗi nơi một kiểu”, phải chắp vá nhiều thủ tục, thiếu cơ sở pháp lý thống nhất.
Theo số liệu tổng hợp từ các doanh nghiệp, nửa đầu năm 2026 thị trường Việt Nam đã tiêu thụ khoảng 120.000 ô tô điện các loại, tăng trưởng 72% so với cùng kỳ năm 2025. Xu hướng chuyển đổi sang các phương tiện giao thông điện dự báo sẽ tiếp tục tăng cao. Theo Công ty nghiên cứu và tư vấn thị trường quốc tế Mordor Intelligence, quy mô thị trường xe điện Việt Nam có thể đạt 3,71 tỉ USD năm 2026 và tăng lên 8,84 tỉ USD vào năm 2031.
Trong bối cảnh nhu cầu giao thông xanh bùng nổ, việc sớm hoàn thiện bộ tiêu chuẩn quốc gia được xem là điều kiện tiên quyết để thị trường hạ tầng sạc phát triển lành mạnh, loại bỏ nguy cơ đầu tư manh mún hay mất an toàn kỹ thuật. Khung pháp lý chuẩn hóa này chính là "ngòi nổ" kích hoạt dòng vốn đầu tư quy mô lớn.
Nhiều doanh nghiệp khẳng định, sẵn sàng đầu tư lớn để “phủ sóng” trạm sạc trên toàn quốc. Các kế hoạch hợp tác liên doanh, các dự án chuỗi trạm sạc thông minh đã được chuẩn bị. Nhưng tất cả đều đang “đứng im” chờ văn bản quy chuẩn. Chỉ khi nào QCVN về trạm sạc và trụ sạc ban hành, mới khai thông điểm nghẽn về hạ tầng cho xe điện.
Lan tỏa lợi ích kinh tế
Theo các báo cáo thị trường, quy mô thị trường trạm sạc xe điện tại Việt Nam đạt khoảng 81,7 triệu USD vào năm 2025 và có thể tăng lên 459,5 triệu USD vào năm 2034, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 21% mỗi năm.
Không chỉ các công ty phát triển hạ tầng mà ngay cả các hãng sản xuất và phân phối ô tô cũng đang mong chờ QCVN trạm sạc. Bởi muốn bán xe điện, quan trọng là phải có hạ tầng sạc thuận tiện, an toàn, được pháp luật công nhận.
Một nghiên cứu từ Trường ĐH công nghệ Georgia Institute of Technology của Mỹ, cho thấy, quá trình phổ cập xe điện có thể tạo ra lợi ích kinh tế lan tỏa vượt xa phạm vi của người sử dụng. Không chỉ giúp giảm chi phí nhiên liệu, xu hướng điện hóa còn có khả năng kéo giảm chi tiêu năng lượng hộ gia đình, củng cố an ninh năng lượng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước biến động giá dầu toàn cầu.
Quá trình điện hóa còn tạo ra tác động dây chuyền lên công nghệ pin và hệ thống lưu trữ năng lượng. Khi thị trường xe điện mở rộng, quy mô sản xuất pin lớn hơn, sẽ giúp chi phí công nghệ tiếp tục giảm, đồng thời mở ra khả năng ứng dụng rộng hơn trong những lĩnh vực khác.
Khi xe điện phổ cập rộng rãi, cũng mở ra cơ hội lớn cho ngành sản xuất này, trong đó các doanh nghiệp Việt có cơ hội vươn lên, tự chủ về công nghệ từ khâu nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất và làm chủ thị trường.