24h

Đây là chia sẻ của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn về Tờ trình Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan tại phiên họp sáng 03/8, Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Luật Hải quan số 54/2014/QH13 sau 12 năm thực hiện đã sửa đổi, bổ sung 05 lần (bởi Luật số 71/2014/QH13, Luật số 35/2018/QH14, Luật số 07/2022/QH15, Luật số 90/2025/QH15 và Luật số 133/2025/QH15) đã bộc lộ một số bất cập, như chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, chuyển đổi số và chưa đồng bộ với nhiều luật chuyên ngành đã sửa đổi.

Trong bối cảnh Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng (như Nghị quyết 18-NQ/TW, 57-NQ/TW, 66-NQ/TW, 68-NQ/TW), việc sửa đổi, bổ sung Luật là cần thiết nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới, cũng như tốc độ phát triển của công nghệ thông tin đặc biệt trong bối cảnh ngành Hải quan đang triển khai toàn diện tái thiết kế quy trình nghiệp vụ hải quan để xây dựng hệ thống hải quan số, tăng cường quản lý hải quan, phù hợp với quy định quốc tế và pháp luật có liên quan.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho rằng, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách tại 10 văn bản của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tập trung vào: Đổi mới bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; cắt giảm thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, không phụ thuộc địa giới; minh bạch, tự động hóa, ứng dụng AI và dữ liệu lớn trong quy trình hoạt động hải quan; tăng cường quản lý thương mại điện tử, kết nối chia sẻ dữ liệu; rà soát, thống nhất phân cấp, phân quyền theo Luật Tổ chức Chính phủ.

Theo đó, Dự thảo tập trung vào các nội dung nhằm: Tạo cơ sở pháp lý cho việc tái thiết kế quy trình quản lý hải quan, tái cấu trúc xây dựng hệ thống công nghệ thông tin. Tăng cường kết nối dữ liệu liên thông giữa các bộ, ngành và chính quyền địa phương; cải cách thủ tục hải quan, thúc đẩy sự tuân thủ tự nguyện trên cơ sở phân loại mức độ tuân thủ pháp luật và mức độ rủi ro của người nộp thuế, người khai hải quan;

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho hải quan địa phương; đẩy mạnh cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính; khắc phục các bất cập của Luật Hải quan năm 2014; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các pháp luật liên quan; tăng cường kiểm tra chặt chẽ với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, nâng cao tính tuân thủ pháp luật hải quan.

“Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan gồm 04 Điều, cụ thể: Điều 1 - Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Điều 2 - Sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của các luật có liên quan; Điều 3 - Điều khoản thi hành; Điều 4 - Điều khoản chuyển tiếp”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ.

Báo cáo thẩm tra Dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, về những vấn đề chung, Ủy ban tán thành việc sửa đổi quy định về đại lý làm thủ tục hải quan theo hướng bãi bỏ các điều kiện đầu tư, kinh doanh, phù hợp với Luật Đầu tư và chủ trương cải cách thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, quy định giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định tiêu chuẩn và quản lý hoạt động của đại lý làm thủ tục hải quan, nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan chưa thể hiện rõ quan điểm quản lý bằng kết nối hệ thống, giám sát và hậu kiểm.

Do đó, đề nghị cân nhắc quy định theo hướng trên cơ sở quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan, cơ quan có thẩm quyền sẽ xây dựng quy trình, thủ tục để quản lý nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hậu kiểm.

Ngoài các nội dung đã nêu, Báo cáo thẩm tra cũng có ý kiến về một số nội dung cụ thể khác, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu tiếp thu, hoàn thiện Dự thảo Luật.

Đồng thời, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung thảo luận, cho ý kiến về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử; về kiểm định hải quan; quản lý rủi ro; quản lý tuân thủ; về kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa liên quan đến sở hữu trí tuệ; về các vấn đề khác mà đại biểu quan tâm.

Gia Nguyễn