Chứng khoán
“Chìa khóa” đầu tư cổ phiếu
Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế tích cực trong nửa đầu năm nay, các doanh nghiệp niêm yết cũng ghi nhận kết quả kinh doanh vượt trội bấp chấp nhiều thách thức.
Triển vọng tăng trưởng của doanh nghiệp tiếp tục là “chìa khóa” cho các quyết định đầu tư giá trị, phòng thủ giữa nhiều biến động.
Lợi nhuận phân hóa
Tính đến ngày 29/7/2026, đã có 672/1.525 doanh nghiệp và ngân hàng niêm yết (đại diện 38,9% vốn hóa toàn thị trường) công bố báo cáo tài chính hoặc ước tính sơ bộ kết quả kinh doanh (KQKD) quý II/2026. Theo ước tính sơ bộ, tổng lợi nhuận sau thuế của nhóm này tăng 25,6% so với cùng kỳ, thấp hơn ba quý gần nhất nhưng vẫn duy trì trên nền cao nhờ đóng góp của khối phi tài chính (tăng 36,1%), trong khi khối tài chính chỉ tăng 10,7%.
Khối phi tài chính đảo ngược bức tranh lợi nhuận do ngành này hưởng lợi từ chu kỳ hàng hóa (dầu khí, thép), năng lượng (nhiệt điện) duy trì kết quả tích cực. Trong khi đó, các ngành như đầu tư công, tiêu dùng nội địa và phục hồi xuất khẩu mới chỉ có một số doanh nghiệp hoặc phân khúc riêng lẻ, thay vì tạo ra sự cải thiện đồng đều trên toàn ngành. Tương tự, bất động sản hay bán lẻ cũng phân hóa.
Có thể thấy điều này thể hiện rất rõ qua những con số lợi nhuận đột biến đến từ PLX, BSR (nhóm dầu khí), GEX (điện), VHM, VIC (bất động sản) hay MSN, ĐMX-MWG, FRT (bán lẻ tiêu dùng)… Trong khi chiều ngược lại cũng ở nhóm bán lẻ tiêu dùng, trong đó PNJ ghi nhận một quý thua lỗ vì hạch toán dự phòng do khủng hoảng kim cương.
Xuất khẩu trong bức tranh chung tích cực vượt mọi thách thức của xung đột địa chính trị và khả năng cả sức ép hàng tồn kho nhập trước, vẫn có những điểm suy giảm điển hình như VHC (thủy sản), hay nhóm ngành may mặc cũng ghi nhận mức giảm lợi nhuận 7,4%. Trong đó, STK tiếp tục ghi nhận quý lỗ thứ hai liên tiếp...
Ở nhóm ngân hàng, mặc dù hầu hết các ngân hàng niêm yết đều ghi nhận tăng trưởng tích cực với tổng lợi nhuận trước thuế nửa đầu năm của nhóm đạt hơn 200 nghìn tỷ đồng, với những đóng góp vượt trội của VCB, VPB, TCB, HDB, SHB, BVB, MBB… Đối với nhóm ngân hàng, lưu ý rằng áp lực lãi suất kéo chi phí vốn cao và NIM co hẹp trong bối cảnh áp lực thanh khoản hệ thống đang cần những chính sách hỗ trợ, mức độ phân hóa dự báo sẽ tiếp tục phản ánh sâu sắc vào kết quả lợi nhuận nửa cuối năm nay.
Trong khi đó một số công ty chứng khoán vẫn bứt tốc, dù chịu ảnh hưởng thanh khoản trong quý II, như VPX, TCX, HDS, HRS, ABW, OCBS, PHS, Pinetree, Chứng khoán Bảo Minh… Thống kê chung của SHS ghi nhận trong số 79 công ty chứng khoán, có 12 công ty báo lỗ trong quý II, thậm chí kéo dài như NIS, ASAM, DVSC. Một số cái tên sụt giảm bất ngờ như VIX, CTS, FTS, KIS… Mặc dù vậy, tổng lợi nhuận trước thuế của toàn ngành trong quý II/2026 đạt mức gần 61% so với cùng kỳ năm ngoái.
Định giá ngành nào hấp dẫn?
Với mức độ phân hóa sâu sắc của các ngành, đặt trong bối cảnh nửa cuối năm 2026, bà Trần Thị Khánh Hiền - Giám đốc Khối Nghiên cứu CTCP Chứng khoán MBS dự báo, lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết sẽ tăng trưởng lần lượt 18,3% và 16,2% trong năm 2026 và 2027.
Trong khi đó, đánh giá nội tại doanh nghiệp và định giá thị trường, ông Nguyễn Triệu Vinh, CFA, Phó Giám đốc Khối Đầu tư kiêm Giám đốc Đầu tư cổ phiếu Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF) khẳng định, trái ngược với tâm lý thận trọng ngắn hạn, nền tảng cơ bản của nhiều doanh nghiệp niêm yết vẫn giữ vững sự chắc chắn. Trong đó, sức khỏe tài chính thể hiện có 43,7% doanh nghiệp phi ngân hàng thuộc VN-Index duy trì trạng thái tiền mặt ròng tại thời điểm cuối quý I/2026. Có 63% doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận trong quý I/2026, với mức tăng trưởng trung vị đạt 18,2%. Do lợi nhuận tiếp tục tăng trưởng trong khi giá cổ phiếu điều chỉnh (cập nhật theo diễn biến thị trường và KQKD quý II), ông Nguyễn Triệu Vinh cũng khẳng định, định giá thị trường đã trở nên rất hấp dẫn.
“VN-Index hiện giao dịch ở mức P/E 12,5 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 14,5 lần. Đặc biệt, nếu không tính cổ phiếu VIC (tỷ trọng ~20% và P/E 145 lần), P/E của thị trường chỉ khoảng 10 lần. Khi xem xét thêm triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tiếp nối, định giá của nhiều doanh nghiệp còn trở nên hấp dẫn hơn”, ông Vinh nhấn mạnh.
Ông Đinh Đức Minh, Giám đốc Đầu tư Cấp cao của VinaCapital cũng cho rằng xét về định giá, những ngành chạm mức đáy định giá 5 năm – tức là tương đương với thời điểm xảy ra các sự kiện “thiên nga đen” trước đây – có thể kể đến hàng tiêu dùng, công nghiệp, công nghệ thông tin và bảo hiểm. Những nhóm ngành khác chưa chạm hẳn mức đáy 5 năm nhưng đang tiến rất sát vùng này bao gồm ngân hàng, vật liệu và năng lượng. Theo ông Minh, đây đều những nhóm rất đáng chú ý cho chiến lược đầu tư giá trị và có tính phòng thủ, phù hợp với bối cảnh có nhiều diễn biến khó lường.
Theo ông Minh, điều quan trọng nhất của thị trường là các doanh nghiệp vẫn đang hoạt động với kinh doanh tăng trưởng. Ông nhấn mạnh đánh giá ở góc độ quỹ, mô hình hoạt động hay giá trị nội tại của một doanh nghiệp thường không thay đổi quá nhiều qua từng ngày, từng tháng và duy trì tốc độ tăng trưởng hàng năm thường ổn định, trừ khi mở rộng sang ngành nghề mới. Tuy nhiên, quỹ sẽ dự báo về kết quả kinh doanh, dòng tiền, đồng thời đánh giá các yếu tố rủi ro tác động đến doanh nghiệp như rủi ro tài chính, rủi ro vĩ mô, hay triển vọng của ngành.