VCCI
Mua bán điện trực tiếp: Đòn bẩy cho chuyển dịch xanh và năng lực cạnh tranh quốc gia
Việc hoàn thiện cơ chế Mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển Hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) được đánh giá là những đòn bẩy chiến lược quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam giữ vững chuỗi cung ứng và bứt phá thị trường.
Dưới sự chỉ đạo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Viện Nghiên cứu Ứng dụng Năng lượng Thông minh (iSEAR) cùng các cơ quan, tổ chức liên quan tổ chức Diễn đàn "Mua bán điện trực tiếp và phát triển lưu trữ năng lượng: Đòn bẩy cho chuyển dịch xanh và phát triển bền vững".
Tham dự diễn đàn có ông Hoàng Quang Phòng – Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI); Ông Trần Ngọc Liêm – Phó Tổng thư ký VCCI, Giám đốc VCCI chi nhánh Khu vực TP HCM; Ông Nguyễn Văn Hoàng – Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam; TS. Trần Huỳnh Ngọc - Chuyên gia cao cấp về thị trường & hệ thống điện (AMPERE thuộc Alluvium Group); Ông Phan Công Tiến - Giám đốc Viện nghiên cứu Ứng dụng Năng lượng thông minh (iSEAR)...
Về phía ban tổ chức có sự tham dự của ông Bùi Trung Kiên – Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực TP HCM; Nhà báo Nguyễn Tiến Dũng – Phó Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp; Nhà báo Phạm Hùng - Phó Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp; Cùng sự tham gia của lãnh đạo, đại diện các sở ngành, các tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp trong nước, hiệp hội ngành nghề, hiệp hội doanh nghiệp các địa phương, các doanh nghiệp, các nhà đầu tư, các chuyên gia, nhà khoa học...
Năng lượng xanh: Thước đo mới của năng lực cạnh tranh
Phát biểu tại Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng – Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh rằng, lợi thế quốc gia và doanh nghiệp hiện nay đã không còn giới hạn ở các yếu tố truyền thống như vốn, công nghệ hay nhân lực... khả năng tiếp cận nguồn năng lượng xanh, ổn định với chi phí hợp lý mới là chìa khóa quyết định.
"Khả năng cung ứng điện xanh đang tác động trực tiếp đến quyết định đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia, khả năng duy trì đơn hàng xuất khẩu và mức độ tham gia của doanh nghiệp vào chuỗi giá trị toàn cầu", Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, các thị trường xuất khẩu chiến lược của Việt Nam như Liên minh Châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc đang liên tục siết chặt các hàng rào kỹ thuật liên quan đến tiêu chuẩn giảm phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc năng lượng, đánh giá ESG và tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo trong sản xuất.
Những yêu cầu này đã chuyển từ xu hướng tương lai thành tiêu chuẩn bắt buộc của hiện tại. Để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh hơn, bảo đảm an ninh năng lượng đi đôi với chuyển dịch bền vững.
Hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện
Nhận thức rõ tầm quan trọng của chuyển dịch năng lượng, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách mang tính nền tảng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh:
Nghị quyết số 70-NQ/TW (ngày 20/08/2025) của Bộ Chính trị: Định hướng phát triển năng lượng đi trước một bước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời đẩy mạnh năng lượng tái tạo và đa dạng hóa nguồn cung.
Nghị quyết số 253/2025/QH15 (ngày 11/12/2025) của Quốc hội: Tạo cơ chế, chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026–2030, huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội đầu tư vào ngành năng lượng.
Nghị định số 243/2026/NĐ-CP (ngày 26/06/2026) của Chính phủ: Sửa đổi, bổ sung quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, tạo cơ hội cho doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp nguồn điện xanh.
Mặc dù hành lang pháp lý đã có những bước tiến quan trọng, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng cho rằng thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn không ít thách thức. Cộng đồng doanh nghiệp đang rất trông đợi các hướng dẫn cụ thể về cơ chế DPPA, quy chuẩn kỹ thuật cho hệ thống lưu trữ năng lượng BESS, cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng (TOU), quy định đấu nối cũng như chính sách hỗ trợ tài chính để giảm áp lực chi phí đầu tư ban đầu.
3 trọng tâm thảo luận tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp
Để các chính sách thực sự phát huy hiệu quả trong đời sống kinh tế, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng đã đề nghị Diễn đàn tập trung thảo luận 03 nhóm giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, đánh giá việc triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp sau khi Nghị định số 243/2026/NĐ-CP được ban hành, đồng thời đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện chính sách.
Thứ hai, làm rõ vai trò của hệ thống lưu trữ năng lượng BESS trong bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao khả năng tích hợp năng lượng tái tạo và tăng tính linh hoạt của hệ thống điện.
Thứ ba, đề xuất các giải pháp huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy đầu tư và phát triển thị trường điện xanh theo hướng minh bạch, cạnh tranh và hiện đại, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và phát triển bền vững.
“VCCI sẽ luôn phát huy vai trò cầu nối vững chắc giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, kịp thời phản ánh thực tiễn để góp phần hoàn thiện thể chế, kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và thuận lợi cho quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam”, Phó Chủ tịch VCCI Hoàng Quang Phòng khẳng định.