Kinh tế địa phương

Theo UBND TP Hải Phòng, hiện thành phố đang triển khai hơn 30 dự án giao thông và hạ tầng đô thị cấp quốc gia cũng như cấp thành phố với tổng mức đầu tư vượt mốc 120.000 tỷ đồng.

Trong số các công trình mang tính động lực, cùng với dự án cầu Nguyễn Trãi, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cát Bi và các tuyến đường ven biển kết nối liên vùng, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được xác định là một mắt xích quan trọng. Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh nổi lên như một mắt xích đặc biệt quan trọng.

Đẩy nhanh khối lượng bồi thường và hạ tầng tái định cư

Dự án không chỉ góp phần nâng cao năng lực vận tải hành khách, hàng hóa mà còn mở rộng không gian kết nối Đông - Tây, tăng cường liên kết Hải Phòng với Hà Nội, Bắc Ninh và Quảng Ninh. Với tầm vóc đó, công tác giải phóng mặt bằng cho tuyến đường sắt đang được lãnh đạo thành phố chỉ đạo sát sao, quyết liệt.

Mới đây, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân đã kiểm tra thực tế và nghe báo cáo về tiến độ giải phóng mặt bằng dự án đoạn qua địa bàn. Đoàn công tác đã kiểm tra tại khu tái định cư Đèo Gai (phường Nhị Chiểu), khu vực ga Ninh Xá (phường Bắc An Phụ) và khu vực bắt đầu đón tuyến từ hướng Bắc Ninh. Sau khi khảo sát, lãnh đạo thành phố đã làm việc với các sở, ngành, địa phương và nhà đầu tư để rà soát toàn bộ công việc.

Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh có chiều dài 120,2 km, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Đoạn qua Hải Phòng dài 33,13 km, cắt qua 6 xã, phường gồm: Trần Phú, Hợp Tiến, Lê Đại Hành, Nhị Chiểu, Bắc An Phụ và Phạm Sư Mạnh. Tổng kinh phí giải phóng mặt bằng đoạn qua Hải Phòng khoảng 4.551 tỷ đồng. Cơ cấu chi phí gồm 2.561 tỷ đồng cho 5 dự án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và 1.990 tỷ đồng dành cho xây dựng hạ tầng tái định cư, di dời hệ thống điện, thông tin liên lạc, nghĩa trang, trường học. Dự án dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2028; Công ty CP Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed là chủ đầu tư.

Phạm vi giải phóng mặt bằng phần đất dành cho đường sắt và nhà ga trên địa bàn Hải Phòng là 212,35 ha. Đến nay, UBND thành phố đã phê duyệt 5 dự án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng tại 5 xã, phường với tổng diện tích thu hồi 211,76 ha. Về mặt kỹ thuật, công tác trích đo và trích lục bản đồ địa chính đã cơ bản hoàn thành.

Các địa phương đã phê duyệt 32/32 mảnh trích đo bản đồ địa chính,làm cơ sở để xác định giá, lập phương án bồi thường và thực hiện các thủ tục thu hồi đất.

Công tác thông báo thu hồi đất, kiểm đếm và lập phương án bồi thường đang được triển khai dồn dập. Tại xã Trần Phú, chính quyền đã ban hành thông báo thu hồi đất đợt 1, đợt 2 và kiểm đếm đất nông nghiệp tại 3/6 thôn, đất ở tại 1/4 thôn. Phường Nhị Chiểu đã thông báo thu hồi đất tới 977 hộ, tổ chức và phê duyệt phương án bồi thường đợt 1 cho 195 hộ với kinh phí hơn 86,39 tỷ đồng. Phường Bắc An Phụ đã họp dân và thông báo thu hồi đất đối với 200 hộ. Phường Lê Đại Hành phát hành thông báo thu hồi đất tới 466 hộ, tổ chức. Xã Hợp Tiến đã kiểm kê toàn bộ 74/74 hộ có đất nông nghiệp bị thu hồi và đang rà soát nguồn gốc đất để công khai phương án đền bù.

Về tái định cư, toàn thành phố có khoảng 833 hộ dân thuộc diện cần bố trí chỗ ở mới. Trong đó, xã Trần Phú khoảng 360 hộ, phường Nhị Chiểu 223 hộ, phường Lê Đại Hành 200 hộ và phường Bắc An Phụ 50 hộ. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng đang lập quy hoạch chi tiết các khu tái định cư với tổng mức đầu tư dự kiến 989 tỷ đồng, phấn đấu khởi công hạ tầng trong tháng 12/2026.

Không gian tái định cư đã được định hình cụ thể: xã Trần Phú bố trí tại khu vực Thanh Quang và Kim Khê; phường Lê Đại Hành tại khu vực Triều Nội; phường Nhị Chiểu tại 3 vị trí Duyên Linh, Đèo Gai, Tử Lạc; phường Bắc An Phụ tại Tổ dân phố Lê Xá.

Cùng với đó, các tiểu dự án di dời hạ tầng kỹ thuật và công trình xã hội cũng đang được ráo riết thực hiện. Dự án di dời, hoàn trả hạ tầng điện và thông tin liên lạc có vốn đầu tư khoảng 484,4 tỷ đồng. Dự án di dời, hoàn trả nghĩa trang, trường học (như Trường Mầm non Lê Đại Hành, Trường Mầm non Hiệp Cát) có vốn đầu tư 487,8 tỷ đồng. Cả hai hạng mục đều dự kiến trình thẩm định vào tháng 8, phê duyệt trong tháng 9 và khởi công vào tháng 12/2026.

Chủ động tháo gỡ khó khăn

Mặc dù hệ thống chính trị đã vào cuộc quyết liệt, công tác giải phóng mặt bằng dự án hiện vẫn đang vướng phải một số khó khăn nội tại. Khối lượng công việc đền bù, kiểm đếm là rất lớn nhưng lực lượng nhân sự trực tiếp làm công tác bồi thường tại các xã, phường còn mỏng, trình độ chuyên môn chưa thực sự đồng đều. Thêm vào đó, số lượng hộ dân phải di chuyển chỗ ở để thực hiện dự án khá lớn, trong khi công tác xây dựng hạ tầng các khu tái định cư lại phải tiến hành song song với quá trình giải phóng mặt bằng.

Việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cần có thời gian nhất định, điều này tạo ra áp lực rất lớn và tiềm ẩn nguy cơ làm chậm tiến độ giao đất tái định cư thực tế cho người dân.

Đánh giá cao sự nỗ lực của các sở, ngành và địa phương, đồng thời thẳng thắn chỉ ra những nguy cơ chậm trễ, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân đề nghị các đơn vị liên quan phải tập trung rà soát lại toàn bộ tiến độ thực hiện. Đồng chí nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động phối hợp giữa các bên để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở, không để xảy ra tình trạng đùn đẩy công việc làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn dự án đường sắt.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân đặc biệt lưu ý các địa phương cần tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, giải thích chu đáo để tạo sự đồng thuận cao trong quần chúng nhân dân suốt quá trình thu hồi đất, kiểm đếm và công khai phương án đền bù. Mọi thủ tục pháp lý liên quan phải được khẩn trương hoàn thiện nhằm đảm bảo tối đa quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của những hộ dân chịu ảnh hưởng bởi dự án.

Liên quan đến hạ tầng tái định cư, lãnh đạo thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án cùng các ngành chuyên môn đẩy nhanh tốc độ lập, thẩm định và trình phê duyệt dự án, đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nguồn vốn, mặt bằng thi công để khởi công đúng kế hoạch. Hạ tầng các khu tái định cư phải được triển khai đi trước hoặc đồng bộ với tiến độ GPMB, bảo đảm có thể bố trí chỗ ở cho người dân khi bàn giao mặt bằng.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân giao nhiệm vụ cho các sở, ngành căn cứ chức năng được giao phải tăng cường hướng dẫn chuyên môn, đồng hành sát sao cùng các địa phương trong suốt quá trình triển khai. Những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo ngay UBND thành phố để xem xét, chỉ đạo giải quyết kịp thời. Thành phố quyết tâm bảo đảm tiến độ triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, trong đó có công tác GPMB đoạn qua Hải Phòng.

Minh Huệ - Hải Ngân