Doanh nghiệp
“Mở khóa” phát triển điện khí LNG
Để phát triển điện khí LNG cần đồng thời mở hai “khóa”, gồm khóa về vốn và khóa về thị trường.
Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã nêu rõ: “Phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới, thực hiện hai mục tiêu 100 năm của đất nước”.
Tạo hành lang pháp lý thông thoáng
Trong bối cảnh này, nhiệt điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) được xác định là giải pháp tối ưu cho giai đoạn chuyển tiếp năng lượng, và trở thành một loại hình năng lượng quan trọng trong tổng thể an ninh năng lượng quốc gia. Nguồn điện khí LNG cũng được xác định có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm cân đối cung – cầu điện năng; Hỗ trợ tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo quy mô lớn; Nâng cao độ ổn định, an toàn của hệ thống điện quốc gia; Thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính.
Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã nêu rõ: “Để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong thời gian tới, nhất là thực hiện 2 mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và năm 2045, công tác bảo đảm an ninh năng lượng có vai trò rất quan trọng, năng lượng phải đi trước một bước, đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân. Bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nền tảng, là tiền đề quan trọng để phát triển đất nước, là bộ phận quan trọng của an ninh quốc gia”.
Đối với điện khí LNG, ông Tân cho rằng Nghị quyết số 70-NQ/TW xác định mục tiêu đến năm 2030: Phát triển cơ sở đầy đủ năng lực nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) theo nhu cầu cấp cho các nguồn điện khí LNG và các nhu cầu khác; hình thành các trung tâm năng lượng tập trung khí LNG hài hòa các vùng miền. Vì vậy, Bộ Công Thương đã chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương rà soát, hoàn thiện khung khổ pháp lý, cơ chế chính sách.
“Trong đó, tập trung hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) cũng như triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh nhằm tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn, tạo hành lang pháp lý thông thoáng để phát triển năng lượng, trong đó có nguồn điện khí LNG, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nhanh, bền vững, phù hợp với các cam kết quốc tế về môi trường”, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho hay.
Hình thành chuỗi liên kết hạ tầng chặt chẽ
Hiện nay, Luật Điện lực sửa đổi, các nghị định, thông tư hướng dẫn đã được ban hành để tháo gỡ khó khăn cho nhà máy đầu tư điện khí LNG trên nguyên tắc hài hòa lợi ích và rủi ro chia sẻ giữa nhà nước, người dân và nhà đầu tư. Tuy nhiên, để có thể hoàn thành xây dựng, đưa các dự án điện LNG trong quy hoạch vào vận hành phải có sự nỗ lực của các chủ đầu tư trong triển khai dự án, cũng như việc đôn đốc, giám sát thực hiện đầu tư dự án của các cấp thẩm quyền, sở ban ngành địa phương nơi có dự án.
Theo ông Nguyễn Thế Văn - Đại diện Công ty TNHH MTV Điều độ hệ thống điện Quốc gia (NSMO) điện khí LNG phải được nhìn nhận dưới góc độ chuỗi liên kết hạ tầng chặt chẽ. Ông Văn cho rằng các dự án quy mô lớn đòi hỏi tính đồng bộ cao từ khâu quy hoạch lưới truyền tải, phương án đấu nối cho đến các kịch bản vận hành an toàn hệ thống điện.
“Hệ thống LNG liên quan trực tiếp đến khả năng cấp khí, vì vậy việc phối hợp giữa điều độ vận hành điện và khí là cực kỳ quan trọng. Khi quy hoạch quốc gia tính toán tối ưu tổng thể trên chu kỳ dài hạn 20-30 năm, thì nhà đầu tư phải giải quyết bài toán hiệu quả tài chính cụ thể, vì vậy cần tạo ra cơ chế dung hòa hợp lý để bảo đảm tính khả thi cho các dự án”, ông Văn nói.
Ở góc độ nghiên cứu, PGS TS Ngô Trí Long - Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam cho hay còn 2 điểm nghẽn lớn trong việc phát triển điện khí LNG là vốn và thị trường. Về vốn, các dự án LNG cần lượng vốn rất lớn, thời gian thu hồi dài, trong khi các yếu tố như giá điện, sản lượng, tỷ giá và trách nhiệm khi xảy ra biến động chưa thực sự rõ ràng. Còn ở phía thị trường, các thách thức đến từ việc giá LNG nhập khẩu biến động mạnh; cách thức mua LNG và tính giá điện chưa thật rõ; việc huy động nhà máy cần minh bạch...
Đối với tình hình triển khai các dự án LNG, TS Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam đề xuất: Thời gian tới, cần có gói giải pháp đồng bộ tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án chưa đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng (FID). Trong đó, có mở rộng cơ chế Mua bán điện trực tiếp (DPPA) cho các dự án điện khí LNG, giải pháp giúp giải quyết gốc rễ các vướng mắc về cam kết bao tiêu sản lượng (QC) và rủi ro hợp đồng PPA dài hạn.