24h

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của lực lượng chức năng, nhận thức chấp hành pháp luật của cộng đồng ngư dân từng bước được nâng cao rõ rệt, góp phần tích cực vào nỗ lực chung của cả nước trong việc chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), bảo vệ nguồn lợi thủy sản bền vững.

Xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm trên biển

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU, tỉnh Ninh Bình đang tập trung huy động toàn bộ hệ thống chính trị nhằm sớm gỡ bỏ "thẻ vàng" của EC và xây dựng ngành thủy sản phát triển bền vững. Các chủ trương của Trung ương đã được địa phương chủ động cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp sát với thực tế.

Tuy nhiên, công tác chống khai thác IUU tại Ninh Bình vẫn còn những hạn chế. Tình trạng tàu cá mất kết nối VMS từ 6 giờ đến trên 10 ngày vẫn diễn ra, dù nhiều chủ tàu khẳng định không cố ý ngắt nguồn. Ý thức tự giác báo cáo vị trí về bờ của thuyền trưởng khi mất tín hiệu chưa cao. Việc xác minh vi phạm kéo dài do tàu chậm cập bờ, đồng thời thiếu chế tài xử phạt hành vi mất kết nối VMS khi neo đậu trong bờ. Bên cạnh đó, công tác quản lý tàu ra vào cảng, nộp nhật ký khai thác, ứng dụng phần mềm eCDT cũng như tỷ lệ giám sát sản lượng hải sản qua các bến cá truyền thống, bến tư nhân vẫn chưa chặt chẽ và thiếu đồng bộ.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, Ninh Bình đẩy mạnh chuyển đổi số theo Công điện 34/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tỉnh tập trung hoàn thiện các cơ sở dữ liệu gồm hệ thống VMS, VNFishbase, eCDT và các công cụ giám sát thi hành pháp luật nhằm tạo ra chuỗi quản lý thống nhất từ tàu cá, cảng cá đến sản phẩm khai thác.

Lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư duy trì tuần tra thường xuyên trên biển, xử lý nghiêm minh các vi phạm. Điển hình vào ngày 17/7/2026, lực lượng chức năng phát hiện tàu cá QNg-97028-TS do ông Trần Phúc (quê Quảng Ngãi) làm thuyền trưởng đang khai thác tại vùng lộng. Qua đo đạc, tàu có chiều dài trên 15m, thuộc đối tượng bắt buộc phải khai thác tại vùng khơi. Lực lượng Kiểm ngư vùng 1 phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hải Thịnh đã lập biên bản và ra quyết định xử phạt ông Trần Phúc 60 triệu đồng theo Nghị định 38/2024/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 302/2025/NĐ-CP). Kiểm tra mở rộng, lực lượng chức năng phát hiện thuyền viên Phạm Kiệt không có tên trong Sổ danh bạ thuyền viên, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã xử phạt ông Kiệt 750 nghìn đồng.

Tính từ đầu năm đến nay, các lực lượng chức năng tỉnh Ninh Bình đã kiểm tra hơn 450 lượt tàu cá, phát hiện và xử lý 28 trường hợp vi phạm quy định IUU với tổng số tiền phạt hơn 420 triệu đồng. Tỉnh cũng xác định 12 tàu có nguy cơ cao vi phạm, 15 tàu đã xóa đăng ký và 29 tàu không đủ điều kiện hoạt động để tiếp tục theo dõi, quản lý.

Tăng cường tuyên truyền, hướng tới phát triển nghề cá bền vững

Bên cạnh công tác siết chặt kiểm tra và xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật cho ngư dân luôn được các lực lượng chức năng địa phương đặc biệt chú trọng, coi đây là giải pháp gốc rễ nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật từ sớm, từ xa.

Đại tá Nguyễn Đức Hiếu, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cho biết, đơn vị đã và đang chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật sâu rộng đến từng chủ tàu, thuyền trưởng và từng ngư dân. Nội dung tuyên truyền tập trung đi sâu vào các quy định về vùng khai thác, các nghề khai thác hợp pháp; danh mục các nghề và ngư cụ cấm sử dụng trong khai thác thủy sản; quy định về kích thước mắt lưới tối thiểu tại bộ phận tập trung thủy sản đối với từng loại ngư cụ ở vùng biển cũng như vùng nội địa. Qua đó, giúp ngư dân dễ dàng nắm bắt, hiểu rõ ranh giới vùng biển được phép hoạt động để tự giác chấp hành nghiêm túc.

Thực tế công tác quản lý cho thấy, nếu không kiểm soát chặt chẽ, hành vi khai thác sai vùng sẽ gây ra sức ép vô cùng lớn lên nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là tại các vùng bãi bồi, vùng ven bờ - nơi đóng vai trò sinh thái cốt lõi đối với sự sinh sản, sinh trưởng và di cư của các loài thủy hải sản. Việc vi phạm quy định khai thác sẽ làm suy giảm nghiêm trọng khả năng phục hồi tự nhiên của hệ sinh thái biển.

Vì vậy, việc xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm mang ý nghĩa quan trọng trong việc răn đe, nâng cao ý thức chấp hành và từng bước hình thành thói quen khai thác có trách nhiệm trong toàn thể cộng đồng ngư dân.

Theo bà Cao Thị Nga, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư chia sẻ: Qua thực tế công tác kiểm tra, chúng tôi nhận thấy công tác tuyên truyền phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và mưa dầm thấm lâu. Đối với những thuyền trưởng hoạt động dài ngày trên biển, việc nắm vững quy định về vùng khai thác, loại nghề, kích thước tàu là vô cùng cần thiết. Nhiều ngư dân trước đây vẫn giữ tâm lý chủ quan, cho rằng chỉ cần không đánh bắt ở vùng cấm là được.

Tuy nhiên, mỗi loại tàu, mỗi loại nghề đều có khung pháp lý riêng. Chỉ một sơ suất nhỏ trong việc xác định tọa độ khai thác cũng sẽ dẫn đến vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến nỗ lực tháo gỡ "thẻ vàng" IUU của cả nước. Do đó, lực lượng chức năng cam kết tiếp tục đồng hành, đưa pháp luật đến gần hơn với ngư dân để họ ghi nhớ và thực hiện chuẩn xác trong từng chuyến biển.

Trong thời gian tới, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Chi cục Thủy sản - Kiểm ngư và các đơn vị liên quan tăng cường mật độ tuần tra, kiểm soát trên các vùng biển trọng điểm. Trọng tâm là những khu vực có nguy cơ xảy ra vi phạm cao, khu vực giáp ranh, vùng cấm khai thác và các địa bàn tập trung đông tàu cá hoạt động; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm. Đồng thời, các đơn vị duy trì việc rà soát, trao đổi thông tin dữ liệu tàu cá, chủ tàu, thuyền trưởng để chủ động phòng ngừa vi phạm ngay từ khi tàu chuẩn bị xuất bến.

Chính quyền địa phương và các đoàn thể sẽ tiếp tục đẩy mạnh vận động ngư dân cam kết không vi phạm IUU. Mỗi chủ tàu, thuyền trưởng phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, nắm chắc luật pháp và tổ chức khai thác đúng vùng, đúng nghề. Việc duy trì sự phối hợp chặt chẽ, thực chất giữa lực lượng Kiểm ngư và Bộ đội Biên phòng - kết hợp giữa kiểm tra với tuyên truyền, giữa xử lý với giáo dục phòng ngừa - chính là nền tảng vững chắc để Ninh Bình bảo vệ bền vững hệ sinh thái biển, đảm bảo sinh kế lâu dài cho ngư dân và quyết tâm cùng cả nước xây dựng một ngành thủy sản hiện đại, có trách nhiệm.

Cường Hiền