Kinh tế địa phương

Tỉnh Ninh Bình đang tập trung tháo gỡ khó khăn, thu hút FDI và phủ xanh hạ tầng để bứt phá bền vững. Việc chủ động nhận diện rào cản, thực chất tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, kết hợp với đẩy mạnh thu hút FDI chọn lọc và hạ tầng xanh đang là giải pháp then chốt để tỉnh nâng chất lượng tăng trưởng, tạo bệ phóng bứt phá bền vững trong giai đoạn mới.

Động lực bứt phá từ công nghệ cao và dòng vốn đầu tư

Bức tranh công nghiệp của Ninh Bình trong 7 tháng đầu năm 2026 khắc họa rõ nét sự trỗi dậy của các nhóm ngành có hàm lượng công nghệ cao. Theo dữ liệu từ Thống kê tỉnh, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn ngành tăng 26,98% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, cả bốn ngành công nghiệp cấp I đều ghi nhận mức tăng tích cực. Đóng vai trò trụ cột cho toàn ngành, công nghiệp chế biến, chế tạo ghi nhận đà bứt phá mạnh mẽ khi tăng tới 27,36%, vượt qua mức tăng bình quân chung và phản ánh đúng định hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng gia tăng tỷ trọng công nghệ cao, chế biến sâu.

Đi sâu vào các nhóm ngành cấp II, lĩnh vực sản xuất thiết bị điện tử, điện thoại, máy tính và máy móc thiết bị tiếp tục khẳng định vị thế dẫn dắt đà tăng trưởng. Hoạt động sản xuất, kinh doanh tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài duy trì ổn định; nhiều đơn vị liên tục mở rộng quy mô để đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu lớn.

Song hành cùng nhóm ngành công nghệ, sản xuất vật liệu xây dựng duy trì đà tăng trưởng ổn định nhằm đáp ứng kịp thời tiến độ các dự án đầu tư công trọng điểm và nhu cầu xây dựng dân dụng. Sản lượng xi măng và clanhke đạt trên 28 triệu tấn, tăng 8,3% so với cùng kỳ. Sự khởi sắc đồng bộ của các ngành sản xuất đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực tới thị trường lao động, đưa chỉ số sử dụng lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp 7 tháng tăng 4,11%.

Hiện nay trên địa bàn, lực lượng doanh nghiệp công nghiệp đã phát triển lên tới hàng nghìn đơn vị đang hoạt động ổn định. Trong đó, các doanh nghiệp FDI chiếm khoảng 15-20% về số lượng nhưng đóng góp lớn vào giá trị sản xuất, xuất khẩu và chuyển giao công nghệ. Hệ thống doanh nghiệp nội địa chiếm khoảng 80% đến 85% tổng số doanh nghiệp, giữ vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm, cung ứng nguyên vật liệu phụ trợ và kết nối chuỗi giá trị nội địa. Sự kết hợp giữa tiềm lực công nghệ của khối FDI và tính linh hoạt của khối doanh nghiệp trong nước đang tạo nên sức mạnh tổng hợp cho nền công nghiệp vùng.

Song song với đà tăng trưởng sản xuất, công tác phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp (CCN) trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cũng tiếp tục đạt những kết quả tích cực.

Theo Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, toàn tỉnh quy hoạch 97 KCN với tổng diện tích 47.796 ha và 114 CCN với tổng diện tích 6.557 ha. Đến nay, tỉnh đã thành lập 32 KCN với tổng diện tích 7.399 ha; trong đó, 20 KCN đã đi vào hoạt động, 12 KCN đang giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng hạ tầng.

Tỉnh cũng đã thành lập 61 CCN với tổng diện tích trên 3.113 ha; gồm 25 CCN đang hoạt động, 11 CCN đang đầu tư xây dựng hạ tầng và 25 CCN đang hoàn thiện thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng.

Tại Chương trình “Chính quyền đồng hành, doanh nghiệp phát triển” với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy phát triển khu, cụm công nghiệp”, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, Ninh Bình sở hữu tiềm năng lớn cùng dư địa bứt phá dồi dào. Hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, đồng bộ. Tỉnh hội tụ trọn vẹn lợi thế từ sinh thái rừng, kinh tế biển, di sản thế giới, quy hoạch cảng nước sâu, sân bay và các khu thể thao, giải trí đẳng cấp. Sự bứt phá của du lịch tiếp tục khẳng định vị thế thương hiệu Ninh Bình. Đây là nền tảng vững chắc mở ra không gian phát triển mới và nâng tầm chất lượng thu hút đầu tư.

Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu công tác thu hút đầu tư phải được xem xét trên cơ sở tổng thể về lợi thế, chi phí và hiệu quả sử dụng đất; kiên quyết không chọn dự án công nghệ thấp, tiêu tốn đất đai nhưng giá trị thấp.

Ban Quản lý Khu kinh tế và các Khu công nghiệp tỉnh cùng Sở Công Thương cần nâng cao chất lượng tham mưu khi thành lập các khu, cụm công nghiệp; xác định rõ ngành nghề ưu tiên. Đồng thời, tập trung thu hút các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, thân thiện với môi trường và phù hợp định hướng tăng trưởng xanh. Ninh Bình cam kết đồng hành, xây dựng môi trường đầu tư công khai, minh bạch, coi thành công của doanh nghiệp là đóng góp trực tiếp vào sự phát triển chung của tỉnh.

Giải pháp căn cơ tháo gỡ khó khăn, nâng chất lượng tăng trưởng

Từ đầu năm đến trung tuần tháng 8/2026, các KCN thu hút 65 dự án đầu tư mới, gồm: 27 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký 220 triệu USD và 38 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 5.108 tỷ đồng. Lũy kế đến nay, các KCN đã thu hút 1.178 dự án đầu tư thứ cấp. Tổng vốn đăng ký của khu vực đầu tư nước ngoài đạt 11,38 tỷ USD, khu vực đầu tư trong nước đạt 139.250 tỷ đồng. Vốn giải ngân thực tế đạt khoảng 80%.

Đây chính là nguồn lực quan trọng củng cố nền tảng sản xuất và mở ra không gian phát triển lâu dài cho địa phương. Mặc dù tổng thể bức tranh công nghiệp 7 tháng đầu năm 2026 thể hiện gam màu sáng chủ đạo, song sự phát triển vẫn tồn tại những hạn chế khi mức tăng trưởng giữa các lĩnh vực chưa thực sự đồng đều. Thống kê cho thấy vẫn còn 6 trong tổng số 28 ngành công nghiệp cấp II ghi nhận chỉ số sản xuất sụt giảm so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh thực tế, đà sụt giảm ở một số nhóm ngành truyền thống và áp lực cạnh tranh gay gắt từ thị trường xuất khẩu đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc rà soát, đánh giá lại các chỉ tiêu tăng trưởng. Việc nhận diện rõ những "điểm xám" này không chỉ giúp địa phương chủ động tìm giải pháp tháo gỡ cho doanh nghiệp mà còn là cơ sở quan trọng để đối chiếu, so sánh với các nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã được chính quyền địa phương đề ra cho cả năm.

Nghị quyết số 47/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 của HĐND tỉnh về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 xác định mục tiêu tăng GRDP 11%; công nghiệp - xây dựng chiếm 47,6% cơ cấu kinh tế; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP đạt 36,9%. Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; tập trung phát triển công nghiệp sạch, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và chế biến sâu. Với các mục tiêu đó, mức tăng IIP 26,98% sau 7 tháng là tín hiệu tích cực, nhưng chưa thể xem là kết quả cuối cùng của cả năm.

Để duy trì động lực, cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tháo gỡ thực chất khó khăn của doanh nghiệp; hỗ trợ đổi mới công nghệ, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu và kết nối chuỗi cung ứng. Với các ngành chịu sức ép từ xuất khẩu, đa dạng hóa khách hàng và sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp ổn định đơn hàng, duy trì việc làm.

Để đạt mục tiêu đã đề ra trong năm 2026, các ngành, địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp; tiếp tục đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng các khu, cụm công nghiệp; hỗ trợ đổi mới công nghệ, mở rộng thị trường và kiểm soát chặt các yêu cầu về môi trường. Đây cũng là cơ sở để Ninh Bình có thêm dư địa xây dựng nền công nghiệp hiện đại, xanh, có sức cạnh tranh và đóng góp ổn định hơn cho mục tiêu phát triển của tỉnh trong những năm tới.

Minh Huệ