Chứng khoán

Cùng với đó, nâng cao chất lượng hàng hóa và cơ sở nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Đề án này đã chính thức được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/07/2026.

Bước ngoặt mới cho TTCK

Theo bà Trần Khánh Hiền, Giám đốc phân tích chứng khoán MBS, định hướng quan trọng của Đề án đối với TTCK Việt Nam, đó là mở rộng quy mô và đa dạng nguồn hàng hóa đầu tư. Theo đó, Đề án sẽ tiếp tục rà soát, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài trong các ngành, lĩnh vực phù hợp. Đáng chú ý, cổ phiếu của các công ty đại chúng là doanh nghiệp FDI sẽ từng bước được đưa lên sàn niêm yết và giao dịch. Cùng với đó, quá trình cổ phần hóa và thoái vốn Nhà nước được thúc đẩy nhanh hơn, qua đó bổ sung nguồn cung hàng hóa chất lượng cho thị trường.

Một hướng đi mới của Đề án cũng đang được xem xét, đó là xây dựng thị trường giao dịch chuyên biệt dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Trong khi đó, TTCK phái sinh được mở rộng với các sản phẩm như hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán, hợp đồng tương lai và quyền chọn dựa trên cổ phiếu đơn lẻ.

Ngoài ra, việc chuẩn bị các điều kiện để triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho TTCK cơ sở vào năm 2027 được xem là một bước tiến quan trọng. Hệ thống giao dịch cũng sẽ được nâng cấp để đáp ứng các sản phẩm và phương thức giao dịch mới, bao gồm các loại lệnh mới, giao dịch xuyên trưa và giao dịch trong ngày… Nếu được triển khai đồng bộ, những thay đổi này có thể góp phần cải thiện thanh khoản, tăng tính linh hoạt và nâng cao hiệu quả vận hành của TTCK Việt Nam giai đoạn 2030-2045.

Nâng quy mô thị trường vốn

Việc xây dựng thị trường vốn phát triển không thể chỉ dựa vào việc tăng quy mô vốn hóa. Điều quan trọng là phải cải thiện chất lượng hàng hóa, hạ tầng giao dịch, khung pháp lý, tính minh bạch và cơ cấu nhà đầu tư. Chính vì vậy, theo Quyết định 1413/QĐ-TTg, Chính phủ đặt mục tiêu nâng cao vai trò của TTCK, thị trường vốn, từng bước giảm sự phụ thuộc vào kênh tín dụng ngân hàng. Theo đó, trong giai đoạn 2026-2030, việc huy động vốn của doanh nghiệp thông qua TTCK mục tiêu đạt khoảng 5,4 triệu tỷ đồng.

Về dài hạn, Chính phủ đặt tham vọng đến năm 2045, quy mô vốn hóa TTCK được kỳ vọng đạt 120% GDP, trong khi dư nợ thị trường trái phiếu đạt khoảng 60% GDP. Theo các chuyên gia, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong quá trình xây dựng một hệ thống tài chính cân bằng hơn, trong đó thị trường vốn đóng vai trò quan trọng khi cung ứng vốn cho nền kinh tế. Cùng với mục tiêu mở rộng quy mô, đề án còn hướng tới nâng cao sức hấp dẫn đối với dòng vốn quốc tế. Đến năm 2030, giá trị tài sản đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường vốn và TTCK được kỳ vọng đạt khoảng 15% GDP. Tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán cũng đặt mục tiêu đạt 5% GDP.

Ông Cấn Văn Lực, Chuyên gia tài chính cho rằng, Quyết định 1413/QĐ-TTg sẽ tạo động lực cho TTCK nói riêng và thị trường tài chính nói chung mở rộng quy mô. Ngoài ra, quyết định này còn đặt mục tiêu hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, thúc đẩy tài chính toàn diện, phát triển thị trường bảo hiểm và thí điểm đưa thị trường tài sản mã hóa đi vào hoạt động.

Cải cách để hút vốn

Bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán cho rằng, để thu hút dòng vốn quốc tế có chất lượng, việc đẩy nhanh lộ trình áp dụng Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) được xem là một trong những điều kiện quan trọng tại đề án. Việc chuẩn hóa thông tin tài chính sẽ minh bạch hơn và hỗ trợ các nhà đầu tư quốc tế trong quá trình đánh giá doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, các thủ tục liên quan đến mở tài khoản, chuyển đổi ngoại tệ và chuyển lợi nhuận về nước đối với nhà đầu tư nước ngoài sẽ được đơn giản hóa.

Ngoài ra, chất lượng quản trị doanh nghiệp cũng được đặt vào trọng tâm cải cách. Mục tiêu đến năm 2030 đưa chỉ tiêu quản trị doanh nghiệp của Việt Nam thoát khỏi nhóm thấp trong ASEAN, qua đó cải thiện niềm tin của nhà đầu tư và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Việc khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp nhằm giảm phụ thuộc vào dòng tiền đầu cơ ngắn hạn, tạo nền tảng thị trường vận hành ổn định hơn.

Có thể nói, muốn phát triển bền vững thị trường vốn cần đi cùng với năng lực giám sát và thực thi pháp luật đủ mạnh để xử lý các hành vi thao túng giá, gian lận báo cáo tài chính và vi phạm công bố thông tin… Đây là yếu tố then chốt để bảo vệ niềm tin của các nhà đầu tư.

“Với Quyết định 1413/QĐ-TTg đã mở rộng cánh cửa cho TTCK, đây không chỉ là câu chuyện nâng hạng hay mở rộng quy mô vốn hóa, mà còn là quá trình tái cấu trúc toàn diện về hàng hóa, hạ tầng, dòng vốn và chất lượng nhà đầu tư. Thành công của đề án này sẽ đưa TTCK Việt Nam trở thành trụ cột huy động vốn cho nền kinh tế Việt Nam trong thời gian tới”, ông Lực khẳng định...

Hà Phương