Chứng khoán

Trước bối cảnh nói trên, các nhà đầu tư nên sàng lọc cơ hội đầu tư đối với cổ phiếu của các doanh nghiệp xuất khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro.

Tác động từ chính sách thuế quan

Từ ngày 24/7 vừa qua, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đã chính thức công bố thời điểm áp dụng chính sách thuế quan mới theo Mục 301 đối với hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo đó, các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam mặc dù chịu mức thuế cao hơn 2,5 điểm phần trăm so với các quốc gia khác trong khu vực, nhưng VCBS đánh giá mức chênh lệch này không đủ lớn để kích hoạt sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu rời khỏi Việt Nam. Mức thuế 12,5% được áp dụng thay thế cho mức thuế tạm thời 10% trước đó, đồng nghĩa với mức tăng thực tế chỉ 2,5% nên không gây ra cú sốc quá lớn cho cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu.

Ngành dệt may của Việt Nam chịu mức thuế bổ sung 12,5%, trong khi Ấn Độ, Malaysia… chỉ chịu thuế suất 10%. Điều này sẽ làm giảm sức cạnh tranh của các sản phẩm dệt may của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Mỹ. Trong khi đó, ngành thủy sản Việt Nam cũng đối mặt sức ép tại thị trường Mỹ do xuất khẩu tôm Ecuador tăng khoảng 60%, khiến Mỹ giảm 27% nhập khẩu tôm từ Việt Nam. Đồng thời, hàng thủy sản Việt Nam chịu mức thuế bổ sung theo Mục 301 là 12,5%, cao hơn mức 10% của Ecuador và Ấn Độ, làm giảm mạnh lợi thế cạnh tranh.

Áp lực chi phí và vận tải

Đà phục hồi sản xuất và xuất khẩu đang chững lại do áp lực kép từ xung đột tại Trung Đông gây tăng giá năng lượng, lạm phát toàn cầu leo thang và các rào cản thuế quan. Điều này làm suy yếu sức mua quốc tế, khiến các nhà nhập khẩu thận trọng, làm giảm sút lượng đơn hàng mới của doanh nghiệp.

MBS cho rằng tác động trực tiếp từ xung đột Trung Đông đến xuất khẩu Việt Nam chưa quá lớn do khu vực này chiếm dưới 5% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng nhu cầu thế giới suy yếu nếu giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài.

Trong lĩnh vực xuất khẩu gỗ và các sản phẩm gỗ, đơn hàng có cải thiện nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào nhu cầu tại Mỹ và châu Âu. Áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng khi nhiều doanh nghiệp cùng tranh giành đơn hàng, khiến xu hướng giảm giá bán để duy trì sản xuất tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận.

Trong khi đó, chi phí đầu vào như nguyên liệu, nhân công, chi phí tuân thủ,… vẫn ở mức cao, tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Triển vọng nào cho cổ phiếu xuất khẩu?

Dù đối mặt nhiều thách thức, song xuất khẩu của Việt Nam năm 2026 vẫn được các chuyên gia kỳ vọng tăng trưởng 15-16% nhờ các doanh nghiệp Việt Nam đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang EU, Hàn Quốc, UAE, Israel, Qatar,…

Hơn nữa, những lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do, dòng vốn FDI ổn định và sự củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu cũng sẽ hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần cân nhắc và theo dõi kỹ các diễn biến chính sách, điều kiện thị trường cũng như tình hình kinh doanh cụ thể của từng doanh nghiệp để nắm giữ cổ phiếu và tối đa hóa lợi nhuận.

Thứ nhất là cổ phiếu TCM của Công ty Cổ phần Dệt may Đầu tư Thương mại Thành công. TCM đang củng cố chuỗi giá trị khép kín, chuyển dịch sang sản phẩm giá trị gia tăng cao và tận dụng các FTAs để mở rộng thị trường.

MBS cho rằng mô hình sản xuất khép kín giúp TCM giảm rủi ro nguồn cung nguyên liệu và đáp ứng tốt các yêu cầu xuất xứ. Công ty này đặt mục tiêu mở rộng đơn hàng, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và phát triển các dòng vải chuyên biệt cho Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Năm 2026, TCM đặt kế hoạch doanh thu đạt hơn 4.385 tỷ đồng, tăng 20,3% và lợi nhuận sau thuế đạt hơn 293 tỷ đồng, tăng hơn 8,1% so với thực hiện năm 2025. Đây cũng là một trong những cổ phiếu mà nhà đầu tư có thể cân nhắc.

Thứ hai là cổ phiếu GDT của Công ty Cổ phần Chế biến Đức Thành. Năm 2026, GDT đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất 371,2 tỷ đồng, tăng 11,6% và lợi nhuận sau thuế 77,5 tỷ đồng, tăng 4,4% so với thực hiện năm 2025. Đối với thị trường xuất khẩu, GDT tập trung củng cố quan hệ với các khách hàng lớn, ưu tiên các đơn hàng có giá trị cao… Bằng phương pháp chiết khấu dòng tiền tự do, FPTS xác định mức giá mục tiêu của cổ phiếu GDT là 22.000 - 27.100 đồng/cp. Với mức giá mục tiêu này, FPTS cho rằng các nhà đầu tư nên mở mua mới GDT quanh vùng giá 14.000 đồng/cp.

Thứ ba là cổ phiếu ANV của Công ty Cổ phần Nam Việt. VDSC ước doanh thu năm 2026 - 2027 của ANV ước tính đạt lần lượt 8.382 tỷ đồng và 9.375 tỷ đồng. Trong khi đó, lợi nhuận trước thuế của ANV ước tính đạt lần lượt 1.087 tỷ đồng và 1.136 tỷ đồng nhờ doanh nghiệp đẩy mạnh mảng rô phi bên cạnh chuyển dịch thị trường xuất khẩu của cá tra. Do lợi nhuận doanh nghiệp biến động mạnh theo giá bán cá tra và cá rô phi dẫn đến hệ số P/E không phù hợp. Vì vậy, VDSC sử dụng phương pháp P/B để định giá ngắn hạn. Giá mục tiêu ngắn hạn năm 2026 của ANV theo P/B mục tiêu 1,57x là 26.000 đồng/cp.

Hà Phương