Kinh tế địa phương

Nhìn từ những vùng nuôi trồng ứng dụng công nghệ cao đến hệ thống giao thông huyết mạch được mở lối, bức tranh phát triển đa dạng nơi đây đang khẳng định hướng đi đúng đắn, góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân và đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu bứt phá toàn diện trong kỷ nguyên mới.

Khơi mở không gian sản xuất từ tư duy kinh tế biển hiện đại

Sau hợp nhất, tỉnh Ninh Bình chính thức sở hữu mặt tiền đại dương rộng mở với bờ biển trải dài gần 90 km qua 16 xã ven vùng. Quy mô dân số gần 600.000 người cùng hệ sinh thái đa dạng từ rừng ngập mặn, bãi triều đến 5 cửa sông lớn đã biến vùng ven biển từ dải đất biên viễn thành lãnh thổ kinh tế thứ hai đầy hứa hẹn.

Đặc biệt, sự hiện diện của Vườn quốc gia Xuân Thủy - Khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam - không chỉ là báu vật về đa dạng sinh học mà còn đóng vai trò như lá chắn xanh chiến lược trong hành trình vươn ra biển lớn.

Trong không gian phát triển chung đó, xã ven biển Hải Xuân được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Hải Phú, Hải Hòa và Hải Xuân, hiện sở hữu tiềm năng lớn về nuôi trồng thủy hải sản. Với tổng diện tích mặt nước vượt mốc 500 ha, trong đó có khoảng 140 ha được đầu tư bài bản theo mô hình thâm canh và bán thâm canh, địa phương nhanh chóng tối ưu hóa quy hoạch vùng nuôi. Sự chủ động này thúc đẩy bước chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức nuôi quảng canh truyền thống sang ứng dụng công nghệ cao, kiểm soát môi trường và bảo đảm an toàn sinh học.

Tại thôn 12, nơi có hơn 200 hộ dân gắn bó lâu đời với nghề sông nước, khu nuôi tôm rộng hơn 4.000 m² của gia đình anh Nguyễn Ngọc Minh là minh chứng tiêu biểu cho làn sóng đổi mới công nghệ. Không gian sản xuất được quy hoạch ngăn nắp như một nhà xưởng hiện đại với hệ thống mái nhà màng trắng lấp lóa dưới nắng, các bể nổi hình tròn xếp hàng ngay ngắn cùng dàn quạt nước quay đều tung bọt trắng xóa. Anh Minh chia sẻ rằng trước đây việc nuôi trồng truyền thống ngoài bãi luôn phập phồng lo lắng mỗi khi bão bùng hay không khí lạnh tràn về.

Quyết định dốc nguồn vốn hàng tỷ đồng cách đây 5 năm để dựng nhà bạt kiên cố, lắp đặt hệ thống sục khí và xử lý nước tuần hoàn với chi phí khoảng 700 đến 800 triệu đồng cho mỗi 1.000 m² đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật giúp giảm thiểu rủi ro, tôm phát triển nhanh và mang lại hơn 9 tấn tôm thương phẩm trong năm vừa qua, đẩy hiệu quả kinh tế tăng lên rõ rệt.

Không dừng lại ở tôm thẻ chân trắng, các đầm nuôi xung quanh xóm cũng linh hoạt chuyển đổi sang nhiều đối tượng nuôi mới có giá trị kinh tế cao. Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước, nhiều hộ dân đã chủ động xây dựng mô hình ao nổi liên hoàn khép kín, nơi nguồn nước từ ao lắng, ao trữ đến ao chứa chất thải đều được xử lý tuần hoàn sạch sẽ.

Nếu như trước đây địa phương chủ yếu nuôi tôm xô bồ, phụ thuộc nhiều vào may rủi của thời tiết, thì hiện nay đã có khoảng 10 hộ mạnh dạn áp dụng mô hình công nghệ cao khép kín. Việc đưa thêm ốc hương vào nuôi thử nghiệm đã đem lại quả ngọt lớn khi năm ngoái có gia đình thu hoạch tới 4 tấn ốc hương, 8 tấn cá mú và 2 tấn tôm nhờ kiên trì quản lý môi trường bằng chế phẩm sinh học.

Sự đa dạng của bức tranh kinh tế biển còn được bồi đắp bởi nghề sản xuất hàu giống và ngao giống tại xã Kim Đông tiếp giáp. Toàn xã hiện có hơn 300 trại sản xuất ngao và hàu giống, cung ứng ra thị trường hơn 90 tỷ con giống mỗi năm.

Đặc biệt, vùng nuôi ngao của Kim Đông đã được Tổ chức chứng nhận quốc tế Control Union cấp chứng nhận ASC, trở thành vùng nuôi ngao thứ hai của Việt Nam đạt chứng nhận uy tín này. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu và phát triển thủy hải sản theo hướng bền vững.

Ông Phạm Văn Hải, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Kim Đông cho biết địa phương luôn xác định nuôi trồng thủy hải sản là ngành kinh tế mũi nhọn, có vai trò quan trọng trong việc nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho người dân vùng ven biển. Chính vì vậy, cấp ủy và chính quyền địa phương thường xuyên quan tâm chỉ đạo, ưu tiên nguồn lực cho công tác quy hoạch, quản lý vùng nuôi, phòng chống dịch bệnh cũng như hỗ trợ người dân và doanh nghiệp phát triển sản xuất theo hướng hiện đại, an toàn.

Mạch ngầm hạ tầng và đòn bẩy phát triển toàn diện

Cùng với tư duy đổi mới trong sản xuất thủy hải sản, việc nâng cấp đồng bộ hạ tầng giao thông và các công trình công cộng chính là mảnh ghép quan trọng hoàn thiện diện mạo nông thôn Ninh Bình sau khi sáp nhập. Với phương châm lấy hạ tầng làm đòn bẩy phát triển kinh tế, địa phương đã tập trung nguồn lực kiên cố hóa hệ thống giao thông nông thôn và giao thông nội đồng, bảo đảm kết nối thông suốt từ vùng sản xuất đến các trung tâm tiêu thụ.

Tính đến nay, toàn bộ các trục đường chính liên xã và đường trục thôn trên địa bàn đã được bê tông hóa và nhựa hóa đạt tỷ lệ 100%, mở rộng mặt đường từ 5m đến 8m giúp xe tải trọng lớn dễ dàng vận chuyển thủy hải sản và hàng hóa. Hệ thống kênh mương nội đồng được kiên cố hóa hơn 85%, đi kèm với việc nâng cấp 12 trạm bơm điện công suất lớn, bảo đảm chủ động nguồn nước tưới tiêu và cấp thoát nước cho các vùng nuôi trồng thủy hải sản tập trung. Bên cạnh đó, các công trình văn hóa, trường học, trạm y tế cũng được đầu tư đồng bộ với tổng vốn huy động xây dựng nông thôn mới đạt hàng trăm tỷ đồng, trong đó nguồn đóng góp xã hội hóa từ nhân dân và các doanh nghiệp chiếm gần 40%.

Trong bối cảnh Trung ương đặt phát triển bền vững kinh tế biển là trục chính xuyên suốt, Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 12/02/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về chiến lược phát triển kinh tế biển tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 không chỉ là một hành động mang tính địa phương, mà là bước cụ thể hóa đầy trách nhiệm chiến lược quốc gia nhằm đưa Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Việc Ninh Bình chủ động đánh thức tiềm năng gần 90 km bờ biển ngay sau khi hợp nhất chính là lời giải thực tiễn cho bài toán khai phóng ưu thế thiên nhiên, chuyển hóa thành lợi ích sát sườn cho nhân dân, tạo dựng một nền tảng vững chắc để tỉnh nhà vươn tầm trong thế kỷ đại dương.

Đứng trước vận hội lớn của không gian biển sau sáp nhập, ông Lại Bá Bồn - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Khách sạn Hoàng Anh tại xã Hải Thịnh bày tỏ niềm kỳ vọng lớn lao vào sự bứt phá của vùng đất này. Ông Bồn nhận định Nghị quyết 16 ra đời chính là liều thuốc quý cho cộng đồng doanh nghiệp du lịch biển.

Nhiều doanh nghiệp kỳ vọng sau khi hình thành tỉnh Ninh Bình mới, với tầm vóc và nguồn lực mới, chính quyền sẽ có những mức đầu tư đích đáng vào hệ thống hạ tầng du lịch, nhất là giao thông kết nối và chỉnh trang đô thị biển. Đó là nền tảng cốt yếu để du lịch biển Ninh Bình thực sự hồi sinh, thoát khỏi sự trầm lắng trước đây để trở thành điểm đến tầm cỡ, thu hút đông đảo du khách và các nhà đầu tư chiến lược.

Huệ Cường