Tài chính doanh nghiệp
Doanh nghiệp chọn phát hành trái phiếu lãi suất thả nổi, vì sao?
Nhiều tổ chức phát hành trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua đã chọn lãi suất thả nổi hoặc kết hợp, thay cho trả lãi trái phiếu cố định.
Những nhà phát hành lớn chọn lãi suất thả nổi
Gần đây, theo công bố trên HNX, CTCP Vinhomes (VHM) đã phát hành 10.000 trái phiếu mã VHML12616. Mỗi trái phiếu có mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, qua đó huy động 1.000 tỷ đồng.
Với kỳ hạn 24 tháng, trái phiếu dự kiến đáo hạn ngày 27/8/2028. Lãi suất kết hợp 11%/năm, có kèm điều khoản mua lại.
Trước đó theo dữ liệu về thông tin kết quả chào bán, kể từ đầu năm đến nay, VHM đã phát hành 16 lô trái phiếu riêng lẻ. Trong đó, doanh nghiệp này đã phát hành 20.000 trái phiếu mã VHM12615 vào ngày 6/8/2026. Mỗi trái phiếu có mệnh giá 100 triệu đồng, qua đó huy động 2.000 tỷ đồng. Với kỳ hạn 3 năm, trái phiếu này sẽ đáo hạn ngày 6/8/2029, lãi suất phát hành lên tới 12,5%/năm. Đây cũng là loại trái phiếu có lãi suất kết hợp với phương thức thanh toán lãi định kỳ - cuối kỳ.
Cũng trên HNX, các ngân hàng MB, BIDV, VCB... vừa phát hành trái phiếu với lãi suất thả nổi.
Trong đó, nổi bật có MB phát hành 50.000 trái phiếu MBB12511, mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu, tương ứng huy động 5.000 tỷ đồng. Lô trái phiếu có kỳ hạn 3 năm, dự kiến đáo hạn vào 24/6/2028, được xem là nguồn vốn trung và dài hạn hỗ trợ các hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Lãi suất thả nổi 9%.
BIDV triển khai đợt 3 trong phương án chào bán trái phiếu ra công chúng đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận đăng ký vào cuối năm 2025 vào 18/8/2026. Tổng số lượng chào bán trong đợt 3 là 43,34 triệu trái phiếu bao gồm 20 triệu trái phiếu đã đăng ký chào bán trong đợt 3 và còn lại 23,34 triệu trái phiếu chưa phân phối hết của đợt 2. Với mệnh giá chào bán 100.000 đồng/trái phiếu, tương ứng tổng giá trị chào bán đợt 3 gần 4.334 tỷ đồng.
Đợt chào bán trái phiếu cuối cùng này gồm 3 mã trái phiếu. Mã BIDL2633007C (kỳ hạn 7 năm), khối lượng gần 11 triệu trái phiếu, giá trị chào bán tương đương 1.100 tỷ đồng. Mã BIDL2634008C (kỳ hạn 8 năm) gồm hơn 15,5 triệu trái phiếu, trị giá khoảng 1.553 tỷ đồng. Mã BIDL2636009C kỳ hạn 10 năm có hơn 16,8 triệu trái phiếu, tương ứng khoảng 1.680 tỷ đồng.
Lãi suất áp dụng theo cơ chế thả nổi. Trong điều kiện thông thường, trái phiếu kỳ hạn 7 năm và 10 năm có lãi suất bằng lãi suất tham chiếu cộng 2,25%/năm, trong khi trái phiếu kỳ hạn 8 năm được cộng biên độ 2,30%/năm.
Trong tháng này, Vietcombank (VCB) ghi nhận cũng đã phát hành tổng cộng 4 lô trái phiếu trị giá 2.850 tỷ đồng (tính từ ngày 1-25/8), với lãi suất dao động từ 7,87-8%/năm. Cơ chế lãi suất áp dụng loại cố định lẫn thả nổi, trong đó 2 lô VCBL12608 và VCB12606 đều áp dụng loại lãi suất thả nổi.
Trên thực tế ghi nhận, song song đó cũng nhiều tổ chức lựa lãi suất áp dụng theo cơ chế kết hợp hoặc cố định. Có thể kể như trường hợp các đợt phát hành vừa công bố của HDB, VIB, VPB, TPB, ACB, hay nhóm ngoài tổ chức tín dụng như HCVC - thành viên Home Credit Việt Nam, hoặc Chứng khoán Rồng Việt... cũng vẫn chọn lãi suất cố định.
Niềm tin vào khả năng giảm lãi suất trong tương lai?
Nếu thống kê theo dữ liệu phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã được công bố trong tháng 8, có thể thấy một đặc điểm nổi lên nhìn từ tổ chức phát hành áp dụng cơ chế lãi suất khi huy động trên thị trường vốn nợ: Nhóm chọn lãi suất thả nổi hoặc kết hợp là những tổ chức lớn, ngân hàng nhóm Big 4, hoặc bất động sản. Nhóm chọn lãi suất cố định là những tổ chức tín dụng cổ phần tư nhân hoặc các nhà phát hành khác.
Tuy đặc điểm nổi lên không hoàn toàn rạch ròi và bao quát diễn biến thị trường bởi tùy thuộc lô trái phiếu, các nhà phát hành có thể thay đổi áp dụng cơ chế lãi suất khác nhau, song với tỷ trọng khối lượng phát hành nghiêng về các tổ chức lớn, đặc điểm này cũng gợi lên nhiều điều.
Ở một thống kê khác từ dữ liệu thị trường nửa đầu năm, tương tự cũng cho con số đáng chú ý. Cụ thể theo VCBS, có khoảng 52,44% giá trị trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành áp dụng cơ chế lãi suất thả nổi hoặc kết hợp. VCBS cho rằng với lãi suất huy động dự kiến đi ngang ở vùng cao, khiến lãi suất tham chiếu của trái phiếu thả nổi khó giảm. Tỷ trọng trái phiếu lưu hành có lãi suất thả nổi hoặc kết hợp không thấp nên biến động lãi suất thị trường được truyền dẫn khá trực tiếp vào coupon và chi phí vốn của doanh nghiệp.
Có thể thấy trên thực trạng mặt bằng chi phí vốn đang cao và các ngân hàng cũng đang phải trả lãi suất huy động kỳ hạn dài không thấp, lựa chọn trái phiếu lãi suất thả nổi của các tổ chức phát hành có thể hiểu là một quyết định phân bổ rủi ro lãi suất giữa bên phát hành và nhà đầu tư. Sự lựa chọn này không đơn thuần nhằm giảm lãi suất huy động ngay tại thời điểm phát hành, mà còn liên quan đến kỳ vọng về mặt bằng lãi suất và cấu trúc tài sản - nguồn vốn.
Theo đó, lãi suất thả nổi có vẻ bất lợi cho doanh nghiệp, bởi nếu lãi suất tăng thì chi phí lãi vay cũng tăng. Nhưng nếu nhà phát hành tin rằng lãi suất hiện tại đang ở vùng cao và sẽ giảm dần, trái phiếu thả nổi lại rất hấp dẫn.
Lãi suất thả nổi thông thường được các tổ chức căn cứ tham chiếu trên lãi suất của các NH Big 4 + biên độ. Những nhà phát hành lớn nhất đang lựa chọn lãi suất thả nổi trên thị trường, nổi bật cũng thuộc nhóm Big 4 (VCB, BIDV). Vậy có thể nói cách khác, chính nhà phát hành này cũng đang đặt niềm tin vào khả năng giảm lãi suất trong tương lai?