24h

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng đa dạng, yêu cầu quản trị doanh nghiệp ngày càng cao, việc tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật và xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản trị nội bộ không chỉ là yêu cầu cấp thiết đối với mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh mà còn là điều kiện quan trọng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn, ổn định và cạnh tranh lành mạnh.

Chủ động xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro

Trong bối cảnh yêu cầu quản trị doanh nghiệp ngày càng cao, cùng với quá trình chuyển đổi số, hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của các mô hình kinh doanh mới, việc xây dựng, hoàn thiện cơ chế quản trị nội bộ trên nền tảng pháp luật là yêu cầu cấp thiết. Quản trị nội bộ không chỉ quyết định hiệu quả vận hành, khả năng kiểm soát nguồn lực mà còn là tuyến phòng thủ đầu tiên giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh nhận diện và kiểm soát các rủi ro pháp lý, bảo đảm hoạt động kinh doanh được tổ chức minh bạch, đúng pháp luật và bền vững.

Tại Hội nghị “Hỗ trợ xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản trị nội bộ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh” mới đây, ông Cao Đăng Vinh - Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cho biết, cùng với quá trình mở rộng quy mô và đa dạng hóa hoạt động, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh ngày càng tham gia sâu hơn vào các quan hệ kinh tế, thương mại. Điều này kéo theo sự gia tăng về mức độ phức tạp của các quan hệ pháp lý trong nội bộ, từ tổ chức bộ máy, phân công và phân quyền, thẩm quyền ra quyết định đến quản lý hợp đồng, lao động, tài chính, tài sản, dữ liệu và trách nhiệm của người quản lý.

Ông Cao Đăng Vinh cũng cho rằng, nếu các nội dung này không được thiết lập và kiểm soát chặt chẽ, những khoảng trống trong quản trị nội bộ có thể trở thành nguồn phát sinh vi phạm, tranh chấp và thiệt hại cho doanh nghiệp.

Thực tế, một bộ phận doanh nghiệp, hộ kinh doanh chưa thực sự coi trọng việc kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản trị nội bộ. Quy trình, quy chế hoạt động còn thiếu hoặc chưa được cập nhật, trách nhiệm, thẩm quyền chưa được phân định rõ. Cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm nội bộ còn hạn chế.

Nhiều rủi ro chỉ được nhận diện khi tranh chấp hoặc vi phạm đã xảy ra, khiến chi phí khắc phục tăng cao, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động, uy tín và khả năng phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng ở tuân thủ pháp luật mà cần chủ động xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro ngay từ khâu tổ chức, quản trị và điều hành.

Ở góc độ chuyên gia, TS.LS. Nguyễn Hải An - Chuyên gia pháp lý cao cấp về Kinh doanh thương mại, Công ty Luật TNHH Vietlink cho rằng, mục tiêu quản trị rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp không chỉ là phát hiện vi phạm mà còn bảo vệ tài sản, bảo đảm các quyết định điều hành được thực hiện đúng pháp luật và nâng cao tính minh bạch trong các giao dịch.

Để đạt được mục tiêu này, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ phù hợp, phân định rõ trách nhiệm và thẩm quyền; tăng cường minh bạch thông tin, trong đó có báo cáo tài chính, nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, xây dựng phương án ứng phó khủng hoảng, xử lý sự cố truyền thông và khiếu nại của khách hàng.

Góp phần nâng cao chất lượng quản trị

Thực tế hiện nay, xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản trị nội bộ không chỉ giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh tuân thủ đúng quy định của pháp luật mà còn góp phần nâng cao chất lượng quản trị, tăng tính minh bạch và hiệu quả vận hành.

Một cơ chế kiểm soát phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phát hiện những điểm có nguy cơ phát sinh rủi ro, xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, quy trình xử lý và biện pháp phòng ngừa. Qua đó hạn chế vi phạm, giảm tranh chấp, tiết kiệm chi phí và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp cũng như các chủ thể có liên quan.

Theo bà Trịnh Thị Thúy Nga - Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp, việc hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trong thời gian tới cần chuyển mạnh từ cung cấp thông tin pháp luật sang nâng cao năng lực tự quản trị pháp lý.

Mục tiêu của hỗ trợ pháp lý không phải làm thay doanh nghiệp công việc pháp lý, mà giúp doanh nghiệp từng bước hình thành năng lực tự nhận diện rủi ro, tổ chức kiểm soát và xây dựng văn hóa tuân thủ. Cần hình thành hệ sinh thái kiểm soát rủi ro pháp lý với sự tham gia của ba chủ thể: Nhà nước xây dựng khuôn khổ và công cụ hỗ trợ; các tổ chức nghề nghiệp, chuyên gia pháp lý cung cấp tri thức và dịch vụ; doanh nghiệp, hộ kinh doanh chủ động tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về năng lực tuân thủ của mình.

Ở góc độ doanh nghiệp, chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Phạm Đoàn Tùng - Chủ tịch Hiệp hội Hỗ trợ phát triển công nghiệp Hải Phòng cho rằng, trong quá trình mở rộng sản xuất, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và hợp tác với các đối tác trong nước, quốc tế, doanh nghiệp ngày càng nhận thức rõ hơn vai trò của pháp luật trong quản trị và phát triển bền vững.

“Để chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý, nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, mới đây, tại Hội nghị “Hỗ trợ xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro pháp lý trong quản trị nội bộ của doanh nghiệp, hộ kinh doanh”, Hiệp hội Hỗ trợ phát triển công nghiệp Hải Phòng (IDA) và Công ty Luật TNHH Vietlink đã chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác về hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư và phát triển hệ sinh thái hội viên IDA. Thỏa thuận được ký kết sẽ tạo thêm một kênh kết nối giữa nguồn lực pháp lý - nhu cầu đầu tư - mạng lưới doanh nghiệp công nghiệp, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình đầu tư và vận hành”, ông Tùng cho biết thêm.

Hải Ngân