Du lịch
Tăng trưởng du lịch Đà Nẵng: Rào cản từ nguồn nhân lực
Trong bối cảnh du lịch đang phục hồi mạnh mẽ, câu chuyện nguồn nhân lực không còn là vấn đề nội bộ của từng khách sạn, khu nghỉ dưỡng hay doanh nghiệp lữ hành mà trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất của năng lực cạnh tranh điểm đến.
6 tháng đầu năm 2026, thành phố Đà Nẵng đón gần 9,8 triệu lượt khách, trong đó có 5,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 28,7% so với cùng kỳ và chiếm 52,8% tổng lượng khách lưu trú. Riêng trong tháng 7/2026, lượng khách lưu trú tiếp tục tăng mạnh, đạt gần 2,23 triệu lượt, tăng 29,9% so với cùng kỳ năm trước.
Thiếu hụt nhân lực: Từ số lượng đến chất lượng
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Liên chi hội Khách sạn Việt Nam tổ chức tại Đà Nẵng mới đây, câu chuyện thiếu hụt nhân lực khách sạn được các địa phương đặt ra rất thẳng thắn. Điều đáng chú ý là tình trạng thiếu hụt không còn mang tính cục bộ, mà hầu như tỉnh, thành nào có du lịch phát triển cũng thiếu nhân lực. Thiếu cả về số lượng, thiếu cả về chất lượng, thiếu ở cả khối vận hành trực tiếp lẫn quản lý cấp trung.
Theo báo cáo tổng quan thị trường nghề bếp và nhu cầu nhân lực du lịch - khách sạn Việt Nam do Hoteljob.vn tổng hợp đến tháng 8/2026, ngành du lịch cần khoảng 60.000 lao động mỗi năm, trong khi nguồn cung qua đào tạo chỉ đạt khoảng 20.000 người. Điều này có nghĩa là phần lớn nhu cầu còn lại phải được bù đắp bằng lao động chưa qua đào tạo chính quy, đào tạo tại chỗ hoặc chuyển dịch từ các ngành khác.
Không chỉ có vậy, khảo sát của Hoteljob.vn cũng chỉ ra rằng, trong năm 2026 với 331 đơn vị trong ngành du lịch - khách sạn cho thấy 77% đơn vị đang khó tuyển người. Tỷ lệ nghỉ việc bình quân đạt 18,9%, trong đó có tới 25% đơn vị ghi nhận tỷ lệ nghỉ việc từ 30% trở lên. Điều này phản ánh một thực tế đáng lo: doanh nghiệp không chỉ khó tuyển người mới, mà còn khó giữ người hiện hữu.
Đáng chú ý, nhiều đơn vị được khảo sát cho biết họ chỉ cần bổ sung số lượng ít nhưng vẫn rất khó tuyển. Đây là tín hiệu cho thấy vấn đề không nằm ở việc doanh nghiệp mở rộng quá nhanh hay tuyển dụng quá nhiều, mà nằm ở sức hấp dẫn của chính công việc. Khi một đơn vị chỉ cần bù chỗ trống do người cũ nghỉ mà vẫn khó tuyển, thị trường đã bước vào trạng thái thiếu hụt cơ bản.
Một trong những nguyên nhân cốt lõi của tình trạng thiếu hụt nhân lực là thu nhập. Theo kết quả của 203/331 phiếu khảo sát thì lý do nghỉ việc do thu nhập và sức hút của nghề khác. Cụ thể, 31% cho rằng nghỉ vì thu nhập chưa thỏa đáng, 31% cho rằng nghỉ để chuyển sang nghề khác hấp dẫn hơn.
Ngành khách sạn là ngành đòi hỏi kỹ năng thực hành rất cao. Một nhân viên lễ tân, buồng phòng, nhà hàng, bếp, kỹ thuật, spa hay an ninh không chỉ cần biết làm việc, mà còn cần hiểu tiêu chuẩn dịch vụ, thái độ phục vụ, văn hóa giao tiếp, ngoại ngữ, khả năng xử lý tình huống và kỷ luật vận hành, đây là những năng lực không thể hình thành trong một vài ngày đào tạo ngắn hạn.
Đặc biệt, ngành khách sạn Đà Nẵng cũng đang thiếu nghiêm trọng đội ngũ quản lý cấp trung. Đây là tầng nhân sự rất quan trọng, bởi họ trực tiếp chuyển hóa tiêu chuẩn vận hành của doanh nghiệp thành hành động hằng ngày tại từng bộ phận. Nếu thiếu giám sát, trưởng ca, trưởng bộ phận có năng lực, chất lượng dịch vụ sẽ không ổn định, dù doanh nghiệp có đầu tư cơ sở vật chất tốt đến đâu.
Chi phí sống đang trở thành rào cản
Đà Nẵng có lợi thế rất lớn về môi trường sống, cảnh quan, hạ tầng du lịch, hệ thống khách sạn – khu nghỉ dưỡng và khả năng tổ chức sự kiện. Đây là những yếu tố giúp thành phố có sức hút với lao động trong ngành dịch vụ. Tuy nhiên, những năm gần đây, mặt bằng chi phí sinh hoạt tại Đà Nẵng, đặc biệt là tiền thuê nhà đang trở thành một rào cản thực sự đối với người lao động ngoại tỉnh. Nhiều khu vực gần trung tâm, gần biển, gần các cụm khách sạn và khu dịch vụ có giá thuê phòng phổ biến từ 3–5 triệu đồng mỗi tháng. Với mặt bằng thu nhập của nhân viên ngành khách sạn ở các vị trí cơ bản, đây là khoản chi phí rất lớn.
Sau giai đoạn biến động của ngành du lịch, một bộ phận lớn lao động đã rời khỏi ngành để chuyển sang các lĩnh vực khác có thu nhập ổn định hơn, thời gian làm việc ít áp lực hơn hoặc ít phụ thuộc vào tính mùa vụ hơn. Khi thị trường phục hồi, nhiều doanh nghiệp không dễ dàng kéo lực lượng này quay trở lại.
Khi chi phí thuê nhà, đi lại, ăn uống tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập, người lao động sẽ cân nhắc kỹ hơn khi lựa chọn Đà Nẵng làm nơi làm việc lâu dài. Điều này đặc biệt đúng với lao động trẻ từ các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên hoặc các địa phương xa hơn. Họ có thể yêu thích Đà Nẵng, nhưng nếu thu nhập không đủ tích lũy hoặc không đủ trang trải cuộc sống, việc gắn bó với ngành và với thành phố sẽ trở nên khó khăn.
Bên cạnh nhà ở, người lao động ngoại tỉnh còn đối mặt với các vấn đề khác như trường học cho con, chi phí y tế, điều kiện sinh hoạt gia đình, phương tiện đi lại, cơ hội việc làm cho vợ hoặc chồng đi cùng. Một nhân viên có tay nghề nếu đã lập gia đình sẽ không chỉ quyết định dựa trên mức lương cá nhân, mà dựa trên toàn bộ khả năng ổn định cuộc sống của gia đình tại thành phố.
Vì vậy, muốn thu hút và giữ chân nhân lực cho ngành du lịch, Đà Nẵng cần nhìn người lao động không chỉ như “nguồn cung lao động”, mà như một nhóm cư dân cần được hỗ trợ để an cư, học tập, phát triển và gắn bó lâu dài.