Doanh nhân
Động lực từ dòng vốn M&A
Trong nhiều năm qua, Nhật Bản luôn là một trong những đối tác đầu tư lớn nhất và ổn định nhất tại Việt Nam, cho thấy sức hút và độ tin cậy của thị trường Việt Nam với các nhà đầu tư Nhật Bản.
Trong đó, các hoạt động góp vốn, mua bán và sáp nhập (M&A) đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ được thúc đẩy ở tầm hợp tác giữa hai quốc gia. Trong bối cảnh thị trường M&A khu vực Đông Nam Á mở rộng nhờ các thương vụ quy mô lớn, Việt Nam đang gia tăng vị thế thu hút dòng vốn này từ Nhật Bản nhờ tiềm năng lớn.
Nhu cầu đầu tư tăng
Năm 2025, dòng vốn M&A từ Nhật Bản tập trung vào các lĩnh vực như sản xuất công nghiệp, bất động sản, hàng tiêu dùng, dịch vụ, năng lượng và y tế. Tổng số thương vụ trên thị trường giảm 18% nhưng tổng số giá trị giao dịch lại tăng 26%. Số liệu phản ánh xu hướng dịch chuyển từ các khoản đầu tư nhỏ lẻ, phân tán sang các thương vụ quy mô lớn hơn.
Tại Nhật Bản, mỗi năm ONE-VALUE tiếp nhận và xử lý khoảng 200 - 300 nhu cầu M&A vào Việt Nam. Nhu cầu này dự báo tiếp tục tăng trong thời gian tới do các doanh nghiệp Nhật Bản đang đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài. Cùng với đó, dòng vốn ngoại đang hướng đến tìm kiếm cơ hội mua lại, đầu tư chiến lược và liên doanh để rút ngắn thời gian thâm nhập vào thị trường Việt Nam.
Các nhóm ngành và tài sản được quan tâm là logistics và vận tải, năng lượng sạch, IT và phần mềm, bất động sản và hạ tầng, sản xuất và hóa chất. Với các nhà đầu tư Nhật, M&A không chỉ là mua doanh nghiệp mà là “mua thời gian”, năng lực và vị thế trong chuỗi giá trị Việt Nam. Hình thức đầu tư này giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường, khách hàng, công nghệ và năng lực vận hành nhanh hơn thay vì tự xây dựng từ đầu. Triển vọng hợp tác Việt Nam - Nhật Bản phát triển từ mô doanh nghiệp sang kết nối năng lực và cùng mở rộng thị trường.
Cùng với dòng vốn đầu tư, các doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam cũng đánh giá cao lợi thế tiềm năng của thị trường. Theo khảo sát doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam năm 2025 do Jetro thực hiện, các doanh nghiệp Nhật đang tăng cường tìm kiếm nhà cung ứng, đối tác phân phối và năng lực sản xuất tại Việt Nam, với 56,9% doanh nghiệp Nhật dự kiến mở rộng hoạt động tại Việt Nam trong 1- 2 năm tới; 49,4% doanh nghiệp Nhật dự kiến tăng mua hàng tại Việt Nam với tỷ mua hàng nội địa đạt 38,1%, trong đó mua hàng trực tiếp từ doanh nghiệp Việt là 18,3%. Điều này cho thấy dư địa kết nối vẫn còn lớn. Nhu cầu thương mại đang dịch chuyển từ mua hàng sang xây dựng chuỗi cung ứng và quan hệ đối tác dài hạn.
Thay đổi để đáp ứng khẩu vị đầu tư
Khẩu vị đầu tư của doanh nghiệp Nhật là đặt niềm tin và sự minh bạch lên hàng đầu, ưu tiên chất lượng ổn định và quy trình ra quyết định thận trọng hơn là tốc độ hay lợi ích ngắn hạn. Các nhà đầu tư Nhật Bản không chỉ đánh giá doanh nghiệp “đang có gì” mà còn xem doanh nghiệp có đủ minh bạch, kỷ luật và khả năng đồng hành dài hạn. Vì vậy, một thương vụ với đối tác Nhật khó có thể hoàn tất trong thời gian ngắn. Quá trình ra quyết định có thể chậm hơn so với các nhà đầu tư đến từ một số thị trường khác đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam cần kiên nhẫn với quy trình này, chủ động cung cấp đầy đủ thông tin và kiên trì xây dựng quan hệ.
Đặc biệt, khi có kế hoạch tìm kiếm đối tác nước ngoài, doanh nghiệp Việt cần thực hiện tái cấu trúc trước khi chính thức bước vào quá trình đàm phán. Trong đó, tính minh bạch và tuân thủ pháp lý là những yếu tố cần được chuẩn hóa bởi các nội dung liên quan đến bảo hiểm, thuế thu nhập doanh nghiệp, giao dịch liên kết… thường được nhà đầu tư Nhật Bản xem xét kỹ.