Kinh tế địa phương
Quảng Ninh tạo động lực tăng trưởng từ năng lượng xanh
Phát huy tiềm năng biển, gió ngoài khơi và lợi thế hạ tầng, Quảng Ninh đang đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, hướng tới trở thành trung tâm năng lượng sạch của khu vực và cả nước.
Từ bao đời nay, ngành công nghiệp khai thác mỏ đã gắn bó sâu sắc và đóng vai trò trụ cột trong nền kinh tế địa phương, góp phần quan trọng giữ vững an ninh năng lượng cho đất nước.
Hiện thực hóa những siêu dự án điện khí và điện gió
Sở hữu đường bờ biển dài hơn 250km cùng hệ thống mặt nước, hải đảo và địa hình ven biển quy mô lớn, địa phương hội tụ đầy đủ những điều kiện lý tưởng để quy hoạch các công trình năng lượng sạch. Môi trường biển Quảng Ninh sở hữu nguồn tài nguyên gió dồi dào quanh năm.
Qua các đợt kiểm tra và đánh giá thực địa, tiềm năng điện gió ngoài khơi của Quảng Ninh có thể đạt mốc 13.000MW, trong khi tiềm năng điện gió trên bờ đạt khoảng 2.300MW, nâng tổng công suất lý thuyết lên tới gần 16.000MW. Đây chính là điểm tựa chiến lược để địa phương phấn đấu trở thành một trung tâm phát triển điện gió hàng đầu của cả khu vực phía Bắc.
Nổi bật trong số đó là dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 4 triển khai tại đặc khu Cô Tô. Công trình có công suất thiết kế 50MW với tổng nguồn vốn đầu tư vượt mức 2.364 tỷ đồng, sử dụng khoảng 11,95ha đất và mặt nước. Quy mô dự án bao gồm việc lắp đặt hệ thống tua-bin gió hiện đại, trạm biến áp, đường dây 110kV đấu nối cùng các hạng mục phụ trợ liên quan.
Nhằm khai thác hiệu quả lợi thế điện gió, ông Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh yêu cầu Đảng ủy UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo khảo sát kỹ lưỡng, tổng thể các khu vực có thể phát triển dự án điện gió trên địa bàn; đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 4 tại đặc khu Cô Tô, Đảng ủy UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo khảo sát kỹ lưỡng, tổng thể các khu vực có thể đầu tư phát triển các dự án điện gió trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở đó, đề nghị Bộ Công Thương bổ sung vào kế hoạch phát triển các dự án nguồn điện trong Quy hoạch điện VIII.
.jpg)
Đồng thời, xây dựng định hướng phát triển bài bản cho điện gió, nhất là định hướng xây dựng hệ thống truyền tải điện cũng như đảm bảo đồng bộ với quy hoạch nuôi biển, quy hoạch các tuyến giao thông đường thủy. Từ đó, khai thác tối đa những tiềm năng, lợi thế từ điện gió, tạo động lực phát triển mới cho Quảng Ninh.
Song song với tuyến đảo, vùng đất liền cũng chứng kiến sự xuất hiện của các công trình quy mô lớn. Dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 1 trên địa bàn phường Hoành Bồ và xã Thống Nhất đã chính thức bấm nút khởi công vào ngày 23/4/2026. Công trình có tổng mức đầu tư hơn 7.290 tỷ đồng, dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2028 nhằm đóng góp gần 0,6 tỷ kWh điện mỗi năm cho hệ thống lưới điện quốc gia.
Bên cạnh lĩnh vực điện gió, địa phương cũng chứng kiến bước tiến vượt bậc của nguồn điện khí hóa lỏng. Dự án Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh tại phường Cửa Ông được đánh giá là một trong những dự án trọng điểm quốc gia về năng lượng. Ở giai đoạn 1, dự án sở hữu công suất thiết kế lên tới 1.500MW, kết hợp với cảng bến chuyên dụng đủ sức tiếp nhận sản lượng thông qua 1,2 triệu tấn LNG mỗi năm cùng hạ tầng kỹ thuật phụ trợ đồng bộ. Với tổng vốn đầu tư vượt 2,2 tỷ USD trên diện tích quy hoạch gần 110ha, sự hiện diện của nhà máy điện khí này sẽ tạo dựng một bước đệm công suất cực kỳ vững chắc, giúp giảm bớt rủi ro thiếu hụt nguồn cung điện trong những khoảng thời gian tải đỉnh của khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.
Danh mục năng lượng sạch của Quảng Ninh còn được đa dạng hóa bằng nhiều nguồn phát khác nhau nhằm giảm thiểu lượng chất thải thải ra môi trường. Tại xã Thống Nhất, dự án điện rác công suất 15MW đang được tích cực triển khai, vừa giải quyết triệt để bài toán xử lý rác thải sinh hoạt vừa tạo ra nguồn năng lượng hữu ích. Tại khu vực huyện Đầm Hà, dự án điện mặt trời với công suất 100MW cũng đang gấp rút hoàn thiện các bước chuẩn bị thủ tục để sớm bắt tay vào thi công. Sự kết hợp linh hoạt giữa các dạng năng lượng từ khí, gió, mặt trời đến chất thải sinh hoạt tạo nên một hệ sinh thái năng lượng xanh đa dạng và linh hoạt.
Tầm nhìn chiến lược và động lực bứt phá trong giai đoạn mới
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đã đề ra mục tiêu xuyên suốt là duy trì đà tăng trưởng kinh tế cao, ổn định lâu dài trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Lấy chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn làm động lực phát triển cốt lõi, Quảng Ninh liên tục rà soát và đề xuất đưa thêm nhiều dự án tiềm năng vào danh mục phát triển quốc gia. Tỉnh đang tích cực nghiên cứu đề xuất bổ sung 8 dự án điện mặt trời với tổng công suất dự kiến khoảng từ 2.199MW đến 2.399MW vào Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Trong danh mục đề xuất bổ sung đầy triển vọng này, nổi bật là các công trình quy mô lớn như Nhà máy Điện mặt trời Quảng Ninh công suất 700MW, Nhà máy Điện mặt trời Tràng Lương 600MW, cùng các dự án tại An Sinh và Sơn Dương với công suất mỗi nơi đạt 250MW.
Nhằm khai thác hiệu quả diện tích mặt nước tại các hồ chứa mà không làm ảnh hưởng đến cảnh quan tự nhiên, tỉnh định hướng quy hoạch các nhà máy điện mặt trời nổi tại hồ Tràng Vinh với công suất 200MW, hồ Chúc Bài Sơn từ 100MW đến 250MW, và hồ Cao Vân từ 50MW đến 100MW. Đặc biệt, mô hình Nhà máy Điện mặt trời công nghệ cao Uông Bí công suất 49MW kết hợp nuôi trồng thủy sản hứa hẹn mang lại hiệu quả kép vượt trội trên cùng một đơn vị diện tích.
Không dừng lại ở đó, bức tranh quy hoạch năng lượng tương lai của địa phương tiếp tục mở rộng với việc đề xuất thêm Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh 2 công suất 1.500MW, dự án điện gió Bình Liêu 2 công suất 200MW, dự án điện gió tại đặc khu Vân Đồn công suất 700MW, cùng hệ thống lò đốt chất thải rắn công nghiệp phát điện 10MW tại khu Khe Giang thuộc phường Uông Bí. Những đề xuất này thể hiện tầm nhìn dài hạn và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của địa phương trong việc làm chủ các công nghệ năng lượng tiên tiến.
Theo các quyết định phê duyệt và điều chỉnh kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII của Chính phủ và Bộ Công Thương, Quảng Ninh đã được đưa vào danh mục quy hoạch 29 dự án năng lượng đa dạng. Danh mục này bao gồm đầy đủ các loại hình từ điện gió trên bờ, gần bờ, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời tập trung, điện mặt trời mái nhà, điện rác, điện sinh khối, thủy điện đến điện khí LNG và điện đồng phát. Phân kỳ đầu tư được sắp xếp lộ trình rất rõ ràng, trong đó giai đoạn 2025–2030 tập trung triển khai 21 dự án với tổng công suất 3.502MW, và giai đoạn 2031–2035 sẽ tiếp tục đẩy mạnh 8 dự án với tổng công suất lên tới 6.684MW.
Việc chuẩn bị chu đáo về hạ tầng năng lượng tạo nền móng vững chắc khi Quảng Ninh bước vào kỷ nguyên phát triển mới với định hướng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Nguồn điện sạch, dồi dào không chỉ phục vụ đắc lực cho đời sống dân sinh và chuỗi sản xuất công nghiệp mà còn là thỏi nam hút các dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao.
Bước đi quyết liệt này giúp tỉnh hiện thực hóa hiệu quả Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời tạo ra động lực tăng trưởng mới, đưa địa phương phát triển bứt phá, khẳng định vững chắc vị thế một tỉnh giàu từ biển, mạnh từ biển trong tương lai.