Kinh tế thế giới

Singapore đang nổi lên như một thị trường tiên phong, trong khi Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam cũng chứng kiến sự gia tăng của các mô hình nhà ở, chăm sóc và dịch vụ dành cho người cao tuổi.

Già hóa dân số đang đặt ra một câu hỏi ngày càng cấp thiết đối với các hệ thống phúc lợi xã hội tại Đông Nam Á: điều gì sẽ xảy ra với những người không còn có thể hoàn toàn tự chăm sóc bản thân nhưng cũng chưa cần đến mức phải điều trị tại bệnh viện?

Mô hình cung cấp các dịch vụ chăm sóc y tế và xã hội có thể điều chỉnh theo nhu cầu của người dân đang nổi lên như một giải pháp cho khoảng trống này.

Theo Janice Chia, nhà sáng lập Ageing Asia, một doanh nghiệp xã hội có trụ sở tại Singapore tập trung vào lĩnh vực kinh doanh liên quan đến già hóa, mô hình này được thiết kế cho những người có nhu cầu nằm giữa hai nhóm: một bên là chăm sóc lâm sàng chuyên sâu tại các viện dưỡng lão, bên kia là sự hỗ trợ của người giúp việc gia đình, vốn không thể được kỳ vọng có khả năng xử lý các tình huống cấp cứu y tế.

Tại Singapore, số người cao tuổi sống một mình đang gia tăng. Bộ Y tế nước này ước tính con số này có thể đạt 83.000 người vào năm 2030, trong khi quy mô gia đình thu hẹp cũng làm gia tăng gánh nặng chăm sóc mà con cái trưởng thành phải đảm nhận.

Theo Kelvin Tan, người đứng đầu chương trình nghiên cứu về già hóa tại Đại học Khoa học Xã hội Singapore, mô hình sống có hỗ trợ mang lại sự độc lập và riêng tư cho người cao tuổi, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào người giúp việc gia đình.

Singapore chính thức trở thành một “xã hội siêu già” trong năm nay, với hơn một phần năm dân số trên 65 tuổi. Trong bối cảnh đó, sống có hỗ trợ đang trở thành một phân khúc mới nhưng phát triển nhanh trong nền kinh tế bạc trị giá hàng tỷ USD của Singapore.

Chính phủ Singapore đã cung cấp hơn 1.100 căn hộ thuộc mô hình này kể từ năm 2021, trong khi các nhà khai thác bất động sản tư nhân cũng ngày càng gia nhập thị trường.

Các mô hình tại Singapore trải dài từ căn hộ do chính phủ vận hành tới các khu căn hộ tư nhân cao cấp, với chi phí hàng tháng dao động từ vài nghìn tới hàng chục nghìn đô la Singapore, tùy thuộc vị trí, diện tích căn hộ và mức độ chăm sóc cần thiết.

Song song với khu vực công, các doanh nghiệp tư nhân cũng đang mở rộng dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. St Bernadette Lifestyle Village, đơn vị vận hành 8 cơ sở trên toàn Singapore, cung cấp phân khúc trung cấp với mức giá từ 3.000-6.000 đô la Singapore/tháng.

Ở phân khúc cao cấp, Perennial Living vừa mở một dự án trị giá 260 triệu đô la Singapore, có diện tích 195.000 feet vuông tại khu vực Đông Bắc Singapore. Dự án bao gồm hồ thủy trị liệu, phòng khám y học cổ truyền Trung Quốc và phòng karaoke.

Gói cơ bản cho căn hộ studio diện tích 330 feet vuông có giá từ 8.000 đô la Singapore/tháng, trong khi căn hộ hai phòng ngủ diện tích 565 feet vuông có giá hơn 13.000 đô la Singapore/tháng.

Mức giá cao làm dấy lên những quan ngại về khả năng chi trả cho cuộc sống hưu trí. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng dự án hướng tới phân khúc khách hàng cao cấp, với mức giá thuộc nhóm dịch vụ lưu trú và chăm sóc cao cấp hơn là mô hình sống có hỗ trợ phổ thông.

Không chỉ Singapore, xu hướng già hóa dân số đang thúc đẩy sự hình thành và mở rộng của các mô hình kinh doanh phục vụ người cao tuổi trên toàn Đông Nam Á.

Theo Ageing Asia, hơn 500 tỷ USD dự kiến sẽ được rót vào nền kinh tế bạc tại 6 thị trường Đông Nam Á gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Việt Nam và Philippines vào năm 2030.

Tổ chức này nhận định những người nghỉ hưu ngày nay giàu có hơn, khỏe mạnh hơn và chủ động hơn so với các thế hệ trước, qua đó biến lĩnh vực kinh doanh phục vụ người cao tuổi thành “cơ hội thương mại lớn nhất” tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Thế hệ có mức tiết kiệm lớn nhất đã dành phần lớn cuộc đời để đưa ra các lựa chọn cho chính mình và được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì mức độ tự chủ đó khi bước vào tuổi già.

Điều này đang làm thay đổi nhu cầu đối với các dịch vụ dành cho người cao tuổi. Thị trường không còn chỉ tập trung vào chăm sóc y tế, mà ngày càng mở rộng sang nhà ở, sức khỏe, tiện ích, dịch vụ xã hội và các mô hình nghỉ hưu được thiết kế theo nhu cầu cá nhân.

Tại Thái Lan, hàng trăm cộng đồng hưu trí đang hình thành trong bối cảnh quốc gia này có quỹ đất dồi dào và lực lượng lao động trong lĩnh vực y tế ngày càng phát triển.

Các cơ sở cung cấp cả dịch vụ hỗ trợ và chăm sóc điều dưỡng, với mức giá từ khoảng 2.200 USD/tháng, bao gồm chăm sóc y tế 24/7, vật lý trị liệu, biệt thự có hồ bơi và nhân viên hỗ trợ. Các biệt thự hồ bơi ở phân khúc cao nhất có giá khoảng 4.500 USD/tháng.

Malaysia cũng đang chứng kiến sự phát triển tương tự của các khu nhà ở cao cấp dành cho người cao tuổi. Theo Kashif Ansari, CEO tập đoàn của Juwai IQI, chi phí cho mức chăm sóc cao cấp nhất tại Malaysia có thể chỉ bằng khoảng một phần ba so với mức tương đương tại Singapore.

Lợi thế của Malaysia còn nằm ở sự tương đồng về văn hóa và việc không có rào cản ngôn ngữ đáng kể đối với những người Singapore cân nhắc chuyển sang các cơ sở chăm sóc tại Malaysia.

Theo Ansari, đối với những gia đình có người cao tuổi cần được chăm sóc trong nhiều năm, thậm chí hơn một thập kỷ, nhu cầu tự nhiên là tìm kiếm dịch vụ có chất lượng cao nhất với chi phí thấp nhất có thể. Điều này tạo cho Malaysia một lợi thế cạnh tranh đáng kể trong lĩnh vực này.

Thái Lan cũng đang hưởng lợi từ xu hướng tương tự. Các cơ sở tại Bangkok và Chiang Mai thu hút ngày càng nhiều người nghỉ hưu châu Á, trong đó có người từ Singapore và Hong Kong, tìm kiếm chất lượng chăm sóc tương đương với tại quê nhà nhưng với chi phí thấp hơn đáng kể.

Thái Lan kỳ vọng lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sẽ trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế trong những năm tới, khi ngày càng nhiều người bước vào tuổi già và chi tiêu cho một cuộc sống hưu trí được thiết kế theo nhu cầu.

Những diễn biến tại Singapore, Malaysia và Thái Lan cho thấy kinh tế bạc Đông Nam Á đang phát triển theo nhiều hướng, từ nhà ở và chăm sóc người cao tuổi đến y tế, dịch vụ xã hội và các mô hình nghỉ hưu cao cấp.

Với dự báo hơn 500 tỷ USD được rót vào nền kinh tế bạc tại 6 thị trường Đông Nam Á vào năm 2030, già hóa dân số không chỉ đặt ra bài toán về phúc lợi xã hội và chăm sóc y tế, mà đồng thời đang mở ra một thị trường thương mại quy mô lớn cho các doanh nghiệp trong khu vực.

Đáng chú ý, xu hướng này cũng đang tạo ra sự kết nối xuyên biên giới khi người cao tuổi và gia đình tìm kiếm các dịch vụ chăm sóc phù hợp hơn về chi phí, chất lượng và nhu cầu cá nhân. Điều đó mở ra dư địa cho các doanh nghiệp phát triển những mô hình chăm sóc sức khỏe và nghỉ hưu mới tại Đông Nam Á.

Cẩm Anh