24h

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong năm 2026 và 2027.

Theo Nghị quyết số 43/2026/QH16, cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh và doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp. Doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% số thuế TNDN phải nộp.

Điểm đáng chú ý trong dự thảo Nghị định là người nộp thuế có thể được hưởng chính sách ngay trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, thay vì phải chờ đến khi kết thúc năm tài chính.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong kỳ tính thuế không quá 10 tỷ đồng được kê khai giảm thuế cùng hồ sơ khai thuế quý, năm hoặc quyết toán thuế. Với doanh nghiệp, nếu dự kiến doanh thu trong năm 2026 hoặc 2027 không quá 10 tỷ đồng, doanh nghiệp được tự xác định số thuế TNDN được giảm khi tạm nộp thuế hằng quý.

Tuy nhiên, doanh thu dự kiến chỉ là căn cứ ban đầu. Điều kiện được hưởng chính sách cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế.

Đây là vấn đề đặc biệt đáng lưu ý với những hộ kinh doanh, doanh nghiệp có doanh thu tiệm cận mốc 10 tỷ đồng. Chẳng hạn, một hộ kinh doanh đầu năm dự kiến doanh thu khoảng 8 - 9 tỷ đồng và đã thực hiện giảm thuế. Nếu hoạt động kinh doanh tăng mạnh khiến tổng doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng, hộ kinh doanh không còn thuộc đối tượng được áp dụng mức giảm 30%.

Theo dự thảo, trường hợp này phải kê khai điều chỉnh và nộp bổ sung số thuế đã được giảm cùng hồ sơ khai thuế của quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng. Đáng chú ý, số thuế phải nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế không bị tính tiền chậm nộp.

Đối với doanh nghiệp, cách xử lý có phần khác. Nếu tổng doanh thu thực tế trong kỳ tính thuế vượt 10 tỷ đồng, doanh nghiệp phải kê khai, nộp đủ số thuế còn thiếu; việc xử lý tiền chậm nộp thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Thanh Phong, Trưởng Chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội cho rằng, việc cho phép người nộp thuế xác định mức giảm ngay trong kỳ kê khai, tạm nộp giúp chính sách hỗ trợ phát huy tác dụng sớm hơn. Song cơ chế này cũng đòi hỏi người nộp thuế phải theo dõi sát doanh thu thực tế trong cả năm.

“Ngưỡng 10 tỷ đồng là điều kiện để xác định đối tượng được hưởng chính sách, chứ không phải phần doanh thu được ưu đãi. Nếu doanh thu thực tế vượt ngưỡng thì người nộp thuế không còn thuộc diện được giảm 30%, chứ không phải chỉ phần doanh thu vượt 10 tỷ đồng mới không được hưởng”, Luật sư Phong phân tích.

Với hộ kinh doanh, Luật sư Nguyễn Thanh Phong lưu ý doanh thu để xác định điều kiện được tính trên tổng doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh. Vì vậy, hộ vừa bán hàng trực tiếp, vừa kinh doanh qua nền tảng số hoặc có nhiều hoạt động kinh doanh khác cần theo dõi đầy đủ doanh thu phát sinh, thay vì chỉ nhìn vào một kênh bán hàng riêng lẻ.

Đối với doanh nghiệp, phạm vi doanh thu làm căn cứ xác định điều kiện giảm thuế cũng rộng hơn doanh thu bán hàng đơn thuần. Theo dự thảo, doanh thu năm bao gồm tổng doanh thu từ bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu từ hoạt động tài chính và thu nhập khác. Trường hợp doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu của các đơn vị này thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm cũng được tính vào tổng doanh thu của kỳ tính thuế.

Theo Luật sư Phong, nếu doanh nghiệp chỉ căn cứ vào doanh thu bán hàng tại trụ sở chính hoặc doanh thu từ hoạt động kinh doanh chủ yếu để ước tính khả năng được giảm thuế thì có thể chưa phản ánh đầy đủ điều kiện áp dụng.

“Những doanh nghiệp có doanh thu tiệm cận 10 tỷ đồng nên theo dõi thường xuyên trong năm. Khi hoạt động kinh doanh tăng nhanh hoặc phát sinh thêm các khoản doanh thu, thu nhập có thể làm thay đổi điều kiện hưởng chính sách, doanh nghiệp cần chủ động tính toán lại nghĩa vụ thuế để hạn chế phát sinh khoản phải nộp bổ sung và tiền chậm nộp”, Luật sư Phong khuyến nghị.

Nguyễn Giang