Chống hàng giả

Trước tình hình đó, công tác quản lý thị trường, kiểm soát hải quan và đấu tranh trên mặt trận số đã và đang được triển khai đồng bộ, quyết liệt nhằm siết chặt kỷ cương, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh minh bạch.

Siết chặt quản lý thị trường và kiểm soát tuyến biên giới

Thực tế đấu tranh phòng chống buôn lậu cho thấy phương thức và thủ đoạn vận chuyển hàng hóa vi phạm đang có sự dịch chuyển đáng kể. Thay vì tập trung trực tiếp như trước, các đối tượng đã chuyển dịch sang các tỉnh biên giới phía Bắc như Lào Cai, Lạng Sơn để vận chuyển ngược lại vào địa bàn nội địa tiêu thụ nhằm qua mặt lực lượng chức năng.

Minh chứng rõ nét cho diễn biến này diễn ra vào khoảng 8 giờ sáng ngày 17/9 tại khu vực trước ga Hạ Long. Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, Đội Quản lý thị trường số 1 phát hiện xe ô tô biển kiểm soát 14K-294.91 do lái xe Nguyễn Đức Hùng, sinh năm 1991, trú tại khu Yên Lập, phường Đông Mai, Quảng Ninh, điều khiển chở theo số lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc.

Qua kiểm tra chi tiết, lực lượng chức năng phát hiện trên xe có 134 chiếc bánh nướng loại từ 500 gram đến 1kg mỗi bánh; 48 gói bánh mỳ lát; 480 chai rượu; 20 cái xúc xích loại 750 gram mỗi cái; 60 gói mỳ gạo loại 900 gram mỗi gói; 10kg kẹo táo đỏ cùng 10 gói ruốc thịt loại 1kg mỗi gói. Toàn bộ số hàng hóa này đều in chữ nước ngoài trên bao bì, hoàn toàn không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và được chủ xe vận chuyển từ Lào Cai về thành phố Quảng Ninh để tiêu thụ.

Ngoài ra, trên thùng xe còn chở nhiều nguyên liệu làm bánh có tem phụ đề tiếng Việt. Toàn bộ số tang vật trên đã bị Đội Quản lý thị trường số 1 tạm giữ để tiếp tục đấu tranh, xác minh làm rõ.

Tính từ đầu tháng 9/2026 đến nay, Đội Quản lý thị trường số 1 đã kiểm tra, phát hiện và xử lý 09 vụ thực phẩm nhập lậu vào địa bàn thành phố, lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính 106 triệu đồng, đồng thời giá trị hàng hóa tịch thu tiêu hủy lên tới trên 166 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở các tuyến đường bộ, nguy cơ gian lận thương mại tại các khu vực cảng biển cũng đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chuyên trách. Địa bàn do Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai quản lý bao gồm hệ thống cảng biển, khu công nghiệp và kho ngoại quan với lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu rất lớn. Dù tình hình an ninh trật tự khu vực cơ bản được kiểm soát, song nguy cơ gian lận thương mại vẫn hiện hữu khi các đối tượng lợi dụng chính sách thông thoáng và thủ tục hải quan điện tử để khai sai tên hàng, chủng loại, mã số hoặc xuất xứ.

Trên tuyến biển, hoạt động vận chuyển trái phép xăng dầu và khoáng sản không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Điển hình trong tháng 6/2026, qua công tác kiểm soát, Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai đã phát hiện một trường hợp vận chuyển trái phép 506 lít dầu diesel, trị giá tang vật 13,09 triệu đồng và bị xử phạt hành chính trên 4 triệu đồng. Dù giá trị tang vật không lớn, vụ việc cho thấy nguy cơ vi phạm có thể phát sinh ở nhiều khâu khác nhau, từ hoạt động xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải cho đến khâu lưu thông hàng hóa trong khu vực giám sát.

Trước những thách thức đó, Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai xác định công tác phòng ngừa và nhận diện rủi ro phải đi trước một bước. Thay vì kiểm tra dàn trải, các cán bộ hải quan tập trung sàng lọc thông tin, rà soát kỹ lưỡng doanh nghiệp, mặt hàng, lô hàng và phương tiện có dấu hiệu bất thường. Thông tin khai báo được đối chiếu chặt chẽ với lịch sử chấp hành của doanh nghiệp, tuyến vận chuyển và cơ sở dữ liệu nghiệp vụ, chú trọng các tiêu chí về tên hàng, mã số, trị giá, xuất xứ và chính sách quản lý.

Bà Nguyễn Thị Thúy Hà, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai, chia sẻ rằng địa bàn đơn vị quản lý chủ yếu là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Các doanh nghiệp này cơ bản chấp hành tốt pháp luật hải quan, song vẫn tiềm ẩn những rủi ro nhất định. Chỉ tính từ đầu năm đến nay, đơn vị đã gặp gỡ gần 100 doanh nghiệp, trực tiếp giải đáp gần 100 ý kiến liên quan đến thủ tục và chế độ kiểm tra, giám sát.

Hoạt động này vừa kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho cộng đồng doanh nghiệp, vừa giúp cơ quan hải quan nắm bắt thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và phòng ngừa vi phạm từ sớm.

Giải mã những tụ điểm hàng giả, hàng lậu tinh vi trên không gian mạng

Sự bùng nổ của thương mại điện tử đã tạo ra những mặt trận mới đầy phức tạp đối với lực lượng thực thi pháp luật. Ẩn sau những tài khoản online bắt mắt trên mạng xã hội đôi khi là cả kho hàng lậu, hàng giả quy mô lớn. Xuất phát từ những dấu vết mờ nhạt trên màn hình điện tử, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Quảng Ninh đã lật tẩy nhiều điểm tập kết, ngăn chặn kịp thời hàng giả, hàng kém chất lượng trước khi được phân phối tiêu thụ.

Vào tháng 4/2026, qua rà soát kênh trực tuyến, Đội QLTT số 4 phát hiện dấu hiệu bất thường tại một gian hàng thực phẩm đông lạnh. Phối hợp với Công an và Hải quan, lực lượng chức năng khám xét kho lạnh tại khu Hải Xuân 12, phường Móng Cái 3, phát hiện 3.300kg cánh gà đông lạnh đóng trong 220 bao tải không rõ nguồn gốc. Chủ kho Sẻn Văn Lèng khai nhận mua gom để bán kiếm lời. Mở rộng kiểm tra ngay trong ngày tại hai kho khác, lực lượng chức năng tiếp tục thu giữ 10.500kg chân gà và 12.000kg chân lợn đông lạnh không rõ nguồn gốc, nâng tổng khối lượng thực phẩm bẩn bị thu giữ lên tới 25,8 tấn.

Trước đó, đầu năm 2026 Phòng Cảnh sát kinh tế chủ trì phối hợp với Đội QLTT số 1 triệt phá chuyên án lớn, bắt giữ nhóm đối tượng sản xuất và buôn bán mỹ phẩm giả trên không gian mạng do Vũ Thị Thu Hà (trú tại phường Uông Bí) cầm đầu.

Khám xét xưởng sản xuất tại Cụm công nghiệp Hà Khánh, phường Cao Xanh, lực lượng chức năng tạm giữ hàng nghìn chai thuốc nhuộm tóc, dầu gội cùng hệ thống máy móc, bao bì và 11.507 sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Hoạt động sản xuất được tổ chức vô cùng tinh vi, lén lút: cổng xưởng luôn khóa chặt để ngụy trang cơ sở không hoạt động, bên trong cửa đóng kín cài then. Trái ngược sự im ắng đó, hoạt động quảng bá lại diễn ra rầm rộ trên Facebook; đối tượng cầm đầu thường xuyên đăng tải video giới thiệu dây chuyền, nhận gia công mỹ phẩm để tạo lớp vỏ bọc chuyên nghiệp nhằm che giấu hành vi phạm pháp.

Những vụ việc trên cho thấy tính chất phức tạp của gian lận thương mại điện tử và quyết tâm làm sạch thị trường của lực lượng chức năng Quảng Ninh. Cán bộ QLTT cho biết công tác kiểm tra không thể chỉ dựa vào quảng cáo bề nổi mà đòi hỏi nghiệp vụ sắc bén. Cán bộ phải thu thập chứng cứ điện tử, đối chiếu vận đơn, dữ liệu thu hộ và phối hợp chặt chẽ với công an, hải quan, biên phòng cùng các cơ quan chức năng.

Khó khăn lớn nhất là kết nối tài khoản ảo với người bán thực tế và kho chứa ẩn giấu, bởi các đối tượng thường xuyên đổi tên tài khoản, xóa trang hoặc chuyển kho, chia nhỏ hàng hóa. Trong 8 tháng đầu năm 2026, lực lượng QLTT Quảng Ninh đã xử lý 170 vụ vi phạm thương mại điện tử, xử phạt hơn 1,914 tỷ đồng, buộc tiêu hủy hàng hóa trị giá trên 1,92 tỷ đồng. Cùng thời gian, 933 tổ chức, cá nhân kinh doanh trực tuyến được tuyên truyền, ký cam kết và 170 địa chỉ bán hàng được rà soát kỹ lưỡng.

Thực tiễn đấu tranh cho thấy giám sát không gian mạng là khâu mở đầu mang tính quyết định. Gỡ bỏ một bài đăng vi phạm chưa đồng nghĩa dòng hàng lậu đã dừng lại. Muốn xử lý tận gốc, mọi dấu vết số phải được kết nối đồng bộ với danh tính người bán, hệ thống vận đơn, dòng tiền và kho chứa thực tế để ngăn chặn kịp thời hàng vi phạm tản đi qua các đơn hàng lẻ.

Lê Cường