Khởi nghiệp

Bắc Ninh đang dùng chính sách đất đai để tạo thêm một “khoảng thở” cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo bước vào sản xuất. Theo Quyết định 64/2026/QĐ-UBND, tỉnh hỗ trợ giảm 100% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê đất tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc vườn ươm công nghệ.

Quyết định ban hành ngày 28/7/2026, triển khai từ tháng 8, đúng lúc nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp phải hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm công nghệ, tuyển nhân sự, tìm khách hàng và xây dựng quy trình vận hành. Khoản tiền được miễn có thể chuyển thành vốn mua thiết bị, làm mẫu, kiểm định, bảo hộ sở hữu trí tuệ hoặc duy trì đội ngũ kỹ thuật.

Từ khoản miễn giảm đến cơ hội sống còn

Khởi nghiệp sáng tạo thường bắt đầu bằng ý tưởng có khả năng tăng trưởng chậm và chưa tạo dòng tiền ổn định. Nếu phải gánh ngay chi phí mặt bằng, nhà xưởng và hạ tầng, doanh nghiệp dễ thu hẹp hoạt động trước khi sản phẩm chứng minh được thị trường. Vì vậy, miễn tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu không chỉ là ưu đãi tài chính, mà còn là thời gian để doanh nghiệp khởi nghiệp tập trung vào sản phẩm.

Điểm đáng chú ý là khoản hỗ trợ hướng vào địa điểm sản xuất, nơi doanh nghiệp biến công nghệ thành sản phẩm hoặc dịch vụ. Doanh nghiệp khởi nghiệp chế tạo thiết bị, phát triển robot, sản xuất linh kiện, xử lý dữ liệu hay cung cấp giải pháp tiết kiệm năng lượng đều cần không gian ổn định để thử nghiệm. Khi chi phí cố định giảm, doanh nghiệp khởi nghiệp có thêm cơ hội giữ giá cạnh tranh và tái đầu tư cho nghiên cứu.

Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được công nhận theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhóm thụ hưởng. Chính sách cũng bao gồm doanh nghiệp công nghệ cao thuộc khu vực kinh tế tư nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chủ đầu tư hạ tầng là bên thực hiện giảm tiền thuê lại đất.

Cơ chế này đem lợi ích trực tiếp. Chủ đầu tư thực hiện giảm tiền thuê lại đất cho doanh nghiệp, sau đó lập hồ sơ đề nghị hoàn trả theo quy định; cơ quan tài chính thẩm định hồ sơ để tham mưu UBND tỉnh bố trí kinh phí. Doanh nghiệp khởi nghiệp không phải chờ ngân sách chuyển tiền rồi mới được hưởng ưu đãi, giảm áp lực vốn ngay khi bắt đầu thuê mặt bằng.

Quyền lợi phải đi cùng trách nhiệm

Quyết định đặt trách nhiệm rõ ràng lên chủ đầu tư. Việc giảm tiền thuê lại đất phải đúng đối tượng, đúng mức và có hồ sơ. Chủ đầu tư phải phối hợp kiểm tra, giám sát, chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của đề nghị hỗ trợ.

Với doanh nghiệp khởi nghiệp, điều này đòi hỏi hồ sơ pháp lý, giấy công nhận dự án sáng tạo và thông tin chứng minh hoạt động phù hợp. Doanh nghiệp khởi nghiệp phải sử dụng đất đúng mục đích, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ liên quan. Ưu đãi chỉ tạo hiệu quả lâu dài khi được trao đúng nơi, đúng thời điểm, không trở thành lợi thế cho dự án không tạo giá trị mới.

Bắc Ninh cũng yêu cầu các khu, cụm công nghiệp dành tối thiểu 20 ha hoặc 5% quỹ đất để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ cao và khởi nghiệp sáng tạo thuê. Tỉnh đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết thủ tục liên quan đến thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Chính sách được ban hành khi cộng đồng doanh nghiệp Bắc Ninh đang mở rộng. Trong tám tháng năm 2026, tỉnh có 5.939 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký 102.207 tỷ đồng; 246 chi nhánh, văn phòng đại diện và 2.677 địa điểm kinh doanh đăng ký mới. Cùng kỳ, năm khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn hơn 8.000 tỷ đồng.

Để cơ hội thành kết quả, Bắc Ninh cần kết nối ưu đãi đất với phòng thí nghiệm dùng chung, tư vấn sở hữu trí tuệ, kiểm thử sản phẩm, đào tạo quản trị, tiếp cận vốn và kết nối doanh nghiệp đầu chuỗi. Điện, nước, xử lý chất thải, viễn thông và giao thông cũng phải đủ tin cậy để doanh nghiệp khởi nghiệp không tự giải quyết từng nút thắt.

Việc giảm 100% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu là điểm khởi đầu đáng kể, nhưng chưa bảo đảm thành công. Giá trị lớn nhất nằm ở khả năng giúp doanh nghiệp khởi nghiệp có thêm thời gian thử và sửa, tuyển người giỏi, hoàn thiện sản phẩm rồi mở rộng quy mô. Nếu thực hiện minh bạch, Bắc Ninh có thể hình thành lớp doanh nghiệp khởi nghiệp sản xuất mới, tạo việc làm chất lượng và làm sâu hơn năng lực kinh tế tư nhân trong giai đoạn phát triển mới.

Duy Phường