Chứng khoán

Cả 2 thương vụ chào bán cổ phần ra công chúng (IPO) của 2 doanh nghiệp nêu trên đều do CTCP Chứng khoán Vietcap tư vấn phát hành.

Chủ điểm IPO còn hấp dẫn

Trước đó, thương vụ IPO khủng của Điện Máy Xanh (ĐMX) cũng ghi nhận khoảng 94% lượng cổ phiếu chào bán được hấp thụ. Trong bối cảnh mà thương vụ roadshow khi đó giữa thị trường yếu thanh khoản, đây cũng được xem là đợt IPO nhà đầu tư đã bày tỏ sự đánh giá cao và kết quả này được xem là thành công xứng đáng.

Tuy nhiên, sau IPO, giá của các doanh nghiệp khi lên sàn, giao dịch và được định giá chuẩn xác trên các sàn niêm yết thực tế không hẳn lúc nào cũng như kỳ vọng của nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu IPO, chờ lên sàn để bán chênh lệch.

Theo ông Hoàng Nam, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phân tích, Chứng khoán Vietcap, các thương vụ IPO vẫn đã và đang đóng góp lượng hàng hóa chất lượng cho sàn - một trong những điều kiện để khi thị trường chứng khoán thực sự đón dòng vốn mới từ nâng hạng, đòi hỏi phải có hàng hóa để mua.

Làn sóng IPO mới đã bắt đầu từ năm 2025. Trong năm 2025, làn sóng IPO tập trung nhiều vào các công ty tài chính; rất nhiều công ty chứng khoán trong hệ sinh thái ngân hàng cũng như các công ty chứng khoán đơn lẻ đã IPO thành công.

Trường hợp của Điện Máy Xanh là một ví dụ điển hình về một công ty holding (đầu tư vốn) có nhiều mảng kinh doanh khác nhau và tiến hành IPO một mảng kinh doanh cốt lõi lên sàn. Động thái này rất phù hợp với chiến lược của doanh nghiệp. Điển hình như Thế Giới Di Động, từ nhiều năm trước đã định hướng với cổ đông rằng khi các mảng kinh doanh đủ lớn và có đội ngũ lãnh đạo xuất sắc, họ sẽ IPO từng cấu phần kinh doanh chính để tăng tính minh bạch cũng như tạo điều kiện thưởng xứng đáng cho đội ngũ bằng chính nỗ lực của họ ở từng mảng riêng biệt, ông Nam cho biết.

Theo đó, ông Hoàng Nam khẳng định chủ điểm IPO rất hấp dẫn và sẽ tiếp tục xuất hiện nhiều thương vụ tương tự trong tương lai.

Đối với băn khoăn của nhà đầu tư về việc nguồn cung qua IPO ít thông thường có dẫn đến giá cổ phiếu bị đẩy lên cao, ông Nam cho rằng đây là băn khoăn chính đáng. Tuy nhiên, theo ông, khi nhìn vào những thay đổi về chính sách và quản lý thị trường chứng khoán hiện tại, các quy định đang hướng tới việc chuẩn hóa và nâng tỷ lệ free float (tỷ lệ nắm giữ của nhà đầu tư không kiểm soát công ty), khiến việc nguồn cung bị khan hiếm để đẩy giá lên trở nên rất khó xảy ra.

Đánh giá thương vụ IPO, nhà đầu tư nhìn vào đâu?

"Để đánh giá một thương vụ IPO có mang lại lợi nhuận dài hạn hay không, nhà đầu tư phải nhìn vào các yếu tố cơ bản. Một điểm tôi muốn nhấn mạnh là không nên chỉ nhìn riêng chỉ số P/E, mà hãy mở rộng tầm nhìn sang các chỉ số khác trong hệ quy chiếu bao gồm tăng trưởng, ROE, P/E và cổ tức. Những công ty có các chỉ số hấp dẫn hoàn toàn xứng đáng được thêm vào danh mục để đa dạng hóa", ông nhấn mạnh.

Chuyên gia Vietcap cũng cho rằng một hiện tượng thú vị là khi các công ty con sau khi IPO và niêm yết có định giá rất tốt so với nền tảng cơ bản, thì tổng giá trị vốn hóa của công ty con cộng lại, khi đối chiếu với công ty holding, lại tạo ra một mức chiết khấu rất lớn tại công ty holding. Đó có thể coi là một dạng rủi ro ngược ở phía công ty holding.

"Hiện tượng này xảy ra có thể do tâm lý thị trường chưa thực sự tích cực và thanh khoản giảm so với năm ngoái, khiến nhà đầu tư chú ý nhiều hơn đến các cổ phiếu đón dòng vốn từ quỹ chỉ số chuẩn bị giải ngân vào trung tuần tháng 9, thay vì các cổ phiếu có yếu tố cơ bản tốt ở cả holding lẫn công ty con", ông lý giải.

Về mặt dài hạn, theo ông Hoàng Nam, khi dòng tiền đạt được mức lợi nhuận kỳ vọng ở các thương vụ khác, họ sẽ quay lại tìm kiếm cơ hội đầu tư trung và dài hạn dựa trên yếu tố cơ bản. Khi đó, mức chiết khấu tại công ty holding sẽ thu hẹp lại và các công ty có chỉ số cơ bản tốt hoàn toàn có khả năng được định giá lại.

Nhìn chung, ông nhấn mạnh, một thương vụ IPO chất lượng vẫn hấp dẫn được các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài nhờ mức định giá hợp lý và nền tảng cơ bản vững chắc.

Lê Mỹ