Chứng khoán

Công ty chứng khoán Kafi (KAI) vừa chính thức lên sàn sau khi chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO). Đây là công ty chứng khoán IPO, lên sàn kế tiếp Công ty Chứng khoán LPBank (LPS).

Hàng tỷ cổ phiếu chứng khoán niêm yết

Sau khi thành công ty đại chúng vào tháng 7/2026, Kafi đã chính thức đưa 750 triệu cổ phiếu KAI vào giao dịch trên thị trường UPCoM, với giá 15.000 đồng/cp, tương ứng mức định giá khoảng 11.250 tỷ đồng.

Ở quy mô vốn điều lệ 7.500 tỷ đồng sau đợt IPO, vừa lên sàn, Kafi cũng đã có kế hoạch tăng vốn. Theo đó, công ty này dự kiến chào bán 125 triệu cổ phiếu ra công chúng với giá không thấp hơn 15.000 đồng/cp, qua đó có thể huy động tối thiểu 1.875 tỷ đồng. Song song, công ty dự kiến phát hành thêm 3,75 triệu cổ phiếu ESOP với giá 10.000 đồng/cp. Nếu hoàn tất cả hai đợt phát hành, vốn điều lệ của Kafi sẽ tăng từ 7.500 tỷ đồng lên 8.787,5 tỷ đồng.

Trước Kafi, LPBS cũng đã chính thức đưa hơn 1,4 tỷ cổ phiếu LPS vào giao dịch. Trước đó, ở đợt IPO trong tháng 6, LPBS đã phân phối thành công toàn bộ 141,86 triệu cổ phiếu cho 1.005 nhà đầu tư trong nước, thu về hơn 4.256 tỷ đồng. Sau đợt IPO, LPBS tăng vốn điều lệ từ 12.668 tỷ đồng lên gần 14.087 tỷ đồng. Theo ban lãnh lãnh đạo LPBS, việc niêm yết trên HoSE là dấu mốc quan trọng trong phát triển công ty, khẳng định vị thế và thương hiệu huy động vốn trên thị trường, với sự đồng hành của các đối tác chiến lược uy tín.

Có thể thấy IPO và lên sàn là một bước tiến quan trọng với các công ty chứng khoán. Đây là những cột mốc đã được các công ty chuẩn bị từ trước nhằm thực thi chiến lược đẩy mạnh việc tăng vốn, mở rộng quy mô để đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường vốn.

Đầu tư “hậu” IPO

Nếu như với các công ty chứng khoán nói riêng, các doanh nghiệp IPO và đưa cổ phiếu giao dịch ở 1 trong 3 sàn của VNX là bước tiến quan trọng trong chiến lược hoạt động và tầm nhìn dài hạn, đi kèm là tuân thủ và hướng đến các yêu cầu theo chuẩn mực mới thì từ phía cổ đông, cơ hội để nắm giữ cổ phiếu của doanh nghiệp, sẽ khác với câu chuyện nắm giữ ở thị trường OTC. Dĩ nhiên, những mục tiêu của các nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu từ đợt IPO đến khi lên sàn cũng khác.

Từ góc độ doanh nghiệp, cột mốc IPO, lên sàn đánh dấu bước “trưởng thành” của tổ chức kinh doanh. Đơn cử, có thể so sánh những thương vụ “IPO lớn” thuộc nhóm chứng khoán, đã đưa TCBS (TCX) và VPBankS (VPX) lên một nấc thang mới.

Theo báo cáo tài chính của TCBS, công ty này vừa có quý kinh doanh đạt mức lợi nhuận cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp, với tổng doanh thu đạt 3.745 tỷ đồng, tăng 41%; lợi nhuận trước thuế đạt 2.097 tỷ đồng, tăng 21%. Đáng chú ý, mới đây TCBS đã thông báo kế hoạch phát hành gần 555 triệu cổ phiếu trả cổ tức trong tháng 9, nâng vốn điều lệ lên 33.293 tỷ đồng và vượt SSI để dẫn đầu thị trường.

Với VPBankS, sau khi lên sàn, công ty này cũng ghi nhận lợi nhuận trước thuế 2.673 tỷ đồng sau 2 quý đầu năm, gấp 3 lần cùng kỳ, đồng thời lọt top 8 về thị phần môi giới trên HoSE. VPBankS cho biết, trong bối cảnh nhu cầu huy động vốn của doanh nghiệp tiếp tục gia tăng khi Chính phủ thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số, năng lực chuyên môn, hệ sinh thái và tiềm lực tài chính giúp VPBankS có nhiều dư địa để mở rộng hoạt động tư vấn và phát hành trái phiếu, cổ phiếu và hướng đến những mục tiêu tham vọng trong thời gian tới.

Trong khi năng lực với bước trưởng thành mới chuyển hóa thành hiệu quả kinh doanh cụ thể, thực tế cổ phiếu của các doanh nghiệp hậu lên sàn trong bối cảnh thị trường còn nhiều thách thức chưa như kỳ vọng. Từ góc nhìn cổ đông và đặc biệt nhà đầu tư mua cổ phiếu IPO, nắm giữ chờ sinh lời, chuyển động cổ phiếu hậu IPO, bao gồm cả với nhóm chứng khoán khiến nhà đầu tư đặt lại góc nhìn về định giá.

Một thống kê từ dữ liệu xuyên suốt thị trường 22 năm của Bloomberg ghi nhận, trong 3 tháng đầu sau niêm yết, lợi nhuận trung bình của các cổ phiếu IPO đạt 18,93%. Tuy nhiên, chỉ 44,4% số mã có lãi, trong khi 55,6% mã giảm giá. Sau 6 tháng, lợi nhuận trung bình giảm còn 8,72%, với 34,6% mã có lãi. Đến 1 năm, lợi nhuận trung bình chuyển sang âm 2,19%, chỉ 28,4% số mã còn có lãi và 71,6% mã rơi vào trạng thái lỗ.

Với hiệu suất sinh lời cổ phiếu TCX, trong 6 tháng, cổ phiếu này giảm hơn 6% so với giá chào sàn niêm yết. Với VPX, cũng trong 6 tháng, cổ phiếu này giảm 14,97%. LPS đã giảm 22,83% so với giá chào sàn sau chưa đầy 1 tháng. Với KAI, ngay phiên đầu, đã giảm 13,33% so với giá tham chiếu…

Ông Đào Nguyên Tường, nguyên Giám đốc đầu tư APS Asset Management, cho rằng có nhiều yếu tố quyết định chất lượng một đợt IPO bên cạnh định giá. Trong đó, vai trò nhà đầu tư chiến lược và khối lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng khá quan trọng đối với giá cổ phiếu khi có mặt trên sàn.

Dù có những đặc điểm và mục tiêu khác nhau trong các đợt IPO, lên sàn, không thể phủ nhận một cuộc cạnh tranh đáng kể từ các doanh nghiệp “tân binh” cũng đang gây sức ép đối với các công ty chứng khoán kỳ cựu và đã niêm yết từ lâu. Những tham vọng “soán ngôi”, “vào top” của các “tân binh” cũng cho những góc nhìn khác nhau về hiệu quả của các đợt IPO, lên sàn của nhóm so với kỳ vọng sóng IPO cổ phiếu nhóm chứng khoán trong ngắn hạn.

Lê Mỹ