Gia Lai: Hoạt động thương mại biên giới chưa sôi động

Đó là thông tin từ ông Nguyễn Đình Kha, Phó Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai tại Hội nghị tập huấn về xuất nhập khẩu, thương mại biên giới do Sở Công Thương Gia Lai phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Chi nhánh Miền Trung - Tây Nguyên tổ chức ngày 6/10. Theo ông Kha, hiện nay Khu kinh tế Cửa khẩu hiện có 37 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký 643,9 tỷ đồng, vốn đầu tư thực hiện ước đạt 319,1 tỷ đồng, đạt 49,6% tổng vốn đầu tư đăng ký. Trong đó, 29 dự án đi vào hoạt động, 5 dự án đang xây dựng, có 3 dự án chậm tiến độ thực hiện.

Thời gian qua, hạ tầng khu vực Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh từng bước được đầu tư, chỉnh trang và hoàn thiện. Công tác quy hoạch đã được quan tâm, tạo cơ sở xác định không gian phát triển các khu chức năng về thương mại - dịch vụ, logistics, công nghiệp, khu phi thuế quan và đô thị.

“Tuy nhiên, hoạt động thương mại khu vực biên giới tuy có tăng trưởng qua các năm nhưng quy mô còn nhỏ, chưa thật sự sôi động, mặt hàng xuất nhập khẩu chưa phong phú. Hiện nay, mặt hàng xuất khẩu chủ yếu là hàng bách hóa, thùng carton, vật tư nông nghiệp phục vụ cho các dự án của doanh nghiệp tỉnh Gia Lai đầu tư tại Campuchia, số lượng doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh vẫn còn hạn chế”, ông Kha cho biết.

Ngoài ra, các dự án thu hút đầu tư vào Khu kinh tế cửa khẩu đa số có quy mô nhỏ, chủ yếu là ngành sản xuất chế biến nông lâm sản và kinh doanh thương mại dịch vụ; sản phẩm sản xuất chủ yếu là sơ chế, giá trị gia tăng thấp, thị trường tiêu thụ chủ yếu trong nước. Đồng thời, chưa thu hút được các dự án lớn, dự án đầu tư nước ngoài; chưa được đầu tư đẩy mạnh để trở thành Trung tâm thương mại và thu hút đầu tư trên tuyến biên giới giữa các tỉnh trong khu vực Tam giác phát triển Camphuchia – Lào – Việt Nam.

Cũng theo ông Nguyễn Đình Kha, các hạn chế trên xuất phát từ hệ thống hạ tầng thương mại, logistics, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu tại khu vực cửa khẩu chưa phát triển tương xứng với tiềm năng và nhu cầu tăng trưởng thương mại. Đồng thời, hạ tầng kết nối, logistics và dịch vụ hỗ trợ xuất nhập khẩu chưa đồng bộ; chưa hình thành đầu mối trung chuyển, kho bãi và cảng cạn quy mô lớn tại khu vực cửa khẩu, cần tiếp tục được đầu tư, nâng cấp và hiện đại hóa.

Cùng với đó, khả năng kết nối giữa hạ tầng cửa khẩu với mạng lưới giao thông, trung tâm logistics và vùng sản xuất hàng hóa trong tỉnh cần tiếp tục cải thiện. Hạ tầng thương mại phía Việt Nam và phía Campuchia chưa được kết nối đồng bộ ở một số nội dung.

Một nguyên nhân khác đến từ nguồn lực đầu tư cho hạ tầng thương mại biên giới còn hạn chế; việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào các dự án logistics, kho bãi, trung tâm thương mại tại khu vực cửa khẩu còn gặp một số khó khăn. Ngoài ra, hoạt động số hóa, chia sẻ dữ liệu và kết nối giữa các cơ quan quản lý hai bên biên giới cần tiếp tục được đẩy mạnh.

“Đồng thời, quỹ đất phục vụ thu hút đầu tư tại một số khu vực còn phải thực hiện xử lý tài sản công, bồi thường, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục đất đai trước khi tổ chức lựa chọn nhà đầu tư...”, ông Kha nói thêm.

Theo số liệu thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Lệ Thanh năm 2025 ước đạt 205 triệu USD. Mục tiêu đến năm 2030, kim ngạch thương mại của doanh nghiệp tỉnh Gia Lai sang thị trường Campuchia thông qua Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh đạt 300 triệu USD, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2025-2030 đạt 17%.

Tại hội nghị, Thạc sĩ, Luật sư Mai Xuân Minh - Trường Cao Đẳng Kinh tế Đối ngoại (COFER) đánh giá tỉnh Gia Lai có vị trí chiến lược trong kết nối hạ tầng giao thông – logistics tới các cửa khẩu quốc tế khác của khu vực như Bờ Y (Quảng Ngãi), Bu Prăng (Lâm Đồng), Hoa Lư (Đồng Nai), Mộc Bài (Tây Ninh),... Đây là lợi thế quan trọng để Gia Lai phát triển trở thành trung tâm trung chuyển hàng nông sản, gỗ, cao su, cà phê, hồ tiêu xuất khẩu sang Campuchia và qua Campuchia sang các nước ASEAN.

Vào tháng 3/2026, tỉnh Gia Lai đã tổ chức Hội nghị ký kết hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 - 2030 với 3 tỉnh Đông Bắc Campuchia (Ratanakiri, Stung Treng, Preah Vihear), tạo đà mở rộng không gian kinh tế, gia tăng phương tiện liên vận và thúc đẩy chuỗi cung ứng giá trị gia tăng cao. Tháng 9 năm 2026, tỉnh Gia Lai tiếp tục định hướng quy hoạch hạ tầng logistics, đẩy mạnh chuyển đổi số quản lý cửa khẩu và triển khai các dự án khu công nghiệp biên giới nhằm thu hút đầu tư chế biến, dịch vụ.

“Qua đây cho thấy quan hệ kinh tế giữa Gia Lai và Campuchia không chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa mà còn có sự hiện diện của dòng vốn đầu tư. Đây là cơ sở để tỉnh tiếp tục thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực sản xuất, chế biến, thương mại và dịch vụ xuyên biên giới”, ông Mai Xuân Minh nói.