Hải Phòng: Gỡ bài toán nguồn nhân lực cho các khu công nghiệp, khu kinh tế

Trong những năm qua, các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn TP Hải Phòng luôn là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng thu ngân sách của thành phố, tạo việc làm, nâng cao đời sống cho người lao động. Việc nhiều khu công nghiệp mới đi vào hoạt động, các dự án đầu tư quy mô lớn được triển khai và các doanh nghiệp hiện hữu tiếp tục mở rộng sản xuất sẽ làm tăng nhu cầu tuyển dụng ở hầu hết các ngành, lĩnh vực, từ lao động phổ thông đến lao động kỹ thuật, nhân lực chất lượng cao.

Nhu cầu tuyển dụng lớn

Theo khảo sát nhu cầu tuyển dụng lao động tại các doanh nghiệp của Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, riêng năm 2026, các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu kinh tế có nhu cầu tuyển dụng hơn 120.000 lao động. Giai đoạn 2026-2030, nhu cầu dự kiến khoảng 400.000 lao động, tập trung chủ yếu ở các ngành điện tử, cơ khí chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, dệt may, da giày...

Tuy nhiên, nguồn lao động tại chỗ hiện chưa đáp ứng được nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp buộc phải tăng cường tuyển dụng lao động ngoại tỉnh, lao động thời vụ, qua đó phát sinh thêm những yêu cầu về chỗ ở, dịch vụ xã hội và điều kiện sinh hoạt cho người lao động.

Thực tế tại nhiều doanh nghiệp cho thấy áp lực tuyển dụng đang hiện hữu. Như tại Công ty TNHH Tohoku Pioneer Việt Nam (KCN Nhật Bản - Hải Phòng), đơn vị hiện có 2.300 lao động và đang cần tuyển thêm 1.000 người do đơn hàng tăng. Tương tự, Công ty TNHH Regina Miracle International có nhu cầu tuyển hơn 2.500 lao động, Công ty TNHH LG Innotek cần tuyển hơn 1.000 lao động, Công ty TNHH Kyowa đang ổn định nhưng vẫn có nhu cầu tuyển thêm khoảng 200 người...

Bài toán đặt ra không chỉ là tuyển đủ số lượng mà còn phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về tay nghề, kỹ năng và chất lượng nhân lực. Đặc biệt, dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực bán dẫn, điện tử, robot, thiết bị quang học, vật liệu mới và công nghiệp hỗ trợ công nghệ cao đang làm thay đổi nhanh cơ cấu nhu cầu lao động.

Hiện Hải Phòng có 3 khu kinh tế gồm Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng và Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng; cùng với đó là 1 Khu thương mại tự do và 50 khu công nghiệp đã được thành lập. Theo kế hoạch, đến năm 2030, TP Hải Phòng sẽ phát triển 83 khu công nghiệp, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp xanh, năng lượng sạch. Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn về nguồn nhân lực cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu ngành nghề.

Tạo hệ sinh thái để giữ chân người lao động

Để hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết bài toán về nguồn nhân lực, thời gian qua, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đã triển khai nhiều hoạt động kết nối cung - cầu lao động, tổ chức các chương trình thu hút nhân lực tại nhiều địa phương, kết nối cơ quan quản lý nhà nước - cơ sở đào tạo - doanh nghiệp - người lao động. Ban Quản lý khu kinh tế Hải Phòng cũng đã làm việc với các doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực cung ứng lao động, giới thiệu việc làm và kết nối nguồn nhân lực trên địa bàn.

Tại Tọa đàm về giải pháp thu hút và phát triển nguồn nhân lực bền vững trong các khu công nghiệp, khu kinh tế TP Hải Phòng giai đoạn 2026-2030 mới đây, đại diện các doanh nghiệp đã nêu nhu cầu, khó khăn trong công tác tuyển dụng và duy trì nguồn nhân lực hiện nay.

Theo các doanh nghiệp, để tạo lợi thế cạnh tranh, giữ chân lao động, TP Hải Phòng cần đẩy mạnh việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, ký túc xá với phân khúc phù hợp thu nhập người lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế. Quá trình phát triển khu công nghiệp cần ưu tiên quỹ đất xây dựng nhà trẻ cho người lao động… TP Hải Phòng cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, quảng bá hình ảnh Hải Phòng là thành phố năng động, đáng sống, có nhiều cơ hội phát triển để thu hút nhiều hơn người lao động ngoại tỉnh, nhất là địa phương có lực lượng lao động lớn.

Thực tế, TP Hải Phòng đã đưa ra nhiều giải pháp để cải thiện điều kiện sống của công nhân, người lao động như: đề xuất thành lập Quỹ nhà ở công nhân khu công nghiệp, tăng đầu tư hạ tầng khu nhà ở; khuyến khích doanh nghiệp tham gia giải quyết chỗ ở cho người lao động; phát triển nhà ở xã hội cho thuê phù hợp khả năng tài chính của công nhân. Cùng với đó, yêu cầu quy hoạch khu công nghiệp phải đi cùng trường học, nhà trẻ, thiết chế văn hóa và dịch vụ thiết yếu.

Về phía tổ chức công đoàn, Liên đoàn Lao động TP Hải Phòng cũng chỉ đạo công đoàn cơ sở chủ động tham gia cùng doanh nghiệp giải bài toán tuyển dụng và giữ chân người lao động. Công đoàn nắm bắt nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp, đồng thời theo dõi tâm tư, nguyện vọng, thu nhập, điều kiện làm việc và những yếu tố khiến người lao động có thể dịch chuyển việc làm.

Cùng với thu hút và giữ chân lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yêu cầu có tính lâu dài. Trong đó, kết nối cơ sở đào tạo với doanh nghiệp và người học được xem là một mắt xích quan trọng để đào tạo đúng nhu cầu thị trường.

Tại ngày hội việc làm “Kết nối Cơ sở đào tạo - Doanh nghiệp - Học sinh, sinh viên, người lao động” do Trung tâm Dịch vụ việc làm, Sở Nội vụ Hải Phòng và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng phối hợp tổ chức mới đây, ông Đào Trọng Đức - Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng khẳng định: "Ngày hội việc làm có ý nghĩa thiết thực hơn một hoạt động tuyển dụng thông thường. Đây phải là một mắt xích trong cơ chế kết nối thường xuyên, thực chất giữa 4 nhà: Cơ quan quản lý nhà nước - Cơ sở đào tạo - Doanh nghiệp - Người lao động. Nhà nước cung cấp thông tin, dự báo và tạo môi trường; nhà trường đào tạo theo nhu cầu thực tiễn; doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo và tuyển dụng; người học, người lao động chủ động lựa chọn, học tập, rèn luyện và nâng cao năng lực của mình. Đồng thời, đề nghị trong thời gian tới, việc kết nối 4 nhà cần được thực hiện thường xuyên hơn, đi vào chiều sâu hơn và có sản phẩm cụ thể hơn".

Ở góc độ chính sách, mới đây, tại Kỳ họp thứ 5, HĐND TP Hải Phòng khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ đào tạo một số nghề trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030 (thay thế Nghị quyết số 03/2024/NQ-HĐND) với mức hỗ trợ 50% học phí hoặc 900.000 đồng/người/tháng hoặc tối đa 10 triệu đồng/ người/khóa học. Điểm nổi bật của chính sách mới là việc mở rộng danh mục nghề được hỗ trợ từ 9 lên 14 nghề.

Theo đó, danh mục được hỗ trợ gồm 14 nghề: Logistics; Điện tử công nghiệp; Điện công nghiệp; Hàn; Công nghệ ô tô; Công nghệ thông tin (ứng dụng phần mềm); Quản trị khách sạn; Điều dưỡng; Nuôi trồng thủy sản nước mặn, nước lợ; Cơ điện tử; Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử; Thương mại điện tử; Tự động hóa công nghiệp; Vận hành, sửa chữa thiết bị lạnh.

Ông Vũ Trí Quang - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng cho biết, từ ngày 1/7/2026, trên địa bàn TP Hải Phòng có 8 cơ sở giáo dục đại học; 47 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, gồm 22 trường cao đẳng, 11 trường trung cấp, 14 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và 11 doanh nghiệp tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Quy mô tuyển sinh bình quân hằng năm khoảng 96.300 học sinh, sinh viên, học viên. Trong giai đoạn phát triển mới, TP Hải Phòng đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ (đến năm 2030 có khoảng 87.000 doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 55%); đồng thời bảo đảm nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của các khu công nghiệp, khu kinh tế và doanh nghiệp trên địa bàn. Đây là cơ sở quan trọng để TP Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề.

Cũng theo ông Vũ Trí Quang, việc bổ sung danh mục nghề được hỗ trợ nhằm cập nhật sát hơn nhu cầu nhân lực trong quá trình công nghiệp hóa, tự động hóa, chuyển đổi số và phát triển những ngành kinh tế có lợi thế của TP Hải Phòng.

Việc đồng bộ các giải pháp từ thu hút, đào tạo đến cải thiện điều kiện sống, môi trường làm việc và giữ chân người lao động sẽ góp phần giải bài toán nhân lực trước mắt, đồng thời tạo nền tảng để TP Hải Phòng xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp công nghệ cao trong giai đoạn mới.