Doanh nghiệp Việt Nam và sứ mệnh hiện thực mục tiêu tăng trưởng cao

TS Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đã nhấn mạnh trong phát biểu tham luận tại Diễn đàn “Doanh nhân tiên phong – Chính phủ kiến tạo trong kỷ nguyên mới” do VCCI tổ chức nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10).

Kiến tạo những động lực bền vững

Theo TS Nguyễn Đức Hiển, trong chặng đường 40 năm Đổi mới, doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Trước yêu cầu phát triển đất nước thời kỳ mới, thời gian qua Đảng đã ban hành nhiều chủ trương và quyết sách lớn.

Điển hình là Nghị quyết số 19 - NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển; Nghị quyết 68 - NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết 57 - NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 79 - NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước; Nghị quyết 10 - NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và sắp tới là Quy định mới về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh. Các nghị quyết chiến lược trên đã xác định các yêu cầu kiến tạo động lực cho tăng trưởng 2 con số.

Trước hết, kiến tạo động lực từ làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, thích ứng với những đòi hỏi từ thực tế. Đó là thay đổi chiến lược và mô hình xuất khẩu, hướng vào gia trị gia tăng thay vì số lượng; xác lập chiến lược phát triển phù hợp với các nhóm ngành kinh tế động lực.

Trong đó, thúc đẩy phát triển các ngành các ngành dẫn dắt, các ngành có khả năng lan tỏa cao như R&D, du lịch, logistics, năng lượng, tài chính ngân hàng. Đồng thời, nâng cấp chất lượng, giá trị gia tăng các ngành điện tử, công nghiệp công nghệ số; dệt may, da giày; chế biến thực phẩm.

Thứ hai, TS Nguyễn Đức Hiển đề cập đến yêu cầu kiến tạo động lực từ phát triển đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là nền tảng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng các nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế.

Đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cấp vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Qua đó, hình thành và phát triển lực lượng sản xuất mới, các mô hình kinh doanh mới và các ngành công nghiệp mới, mở ra không gian tăng trưởng mới trên nền tảng không gian số.

Tạo lập hệ sinh thái doanh nghiệp quốc gia lớn mạnh

Ông Hiển cũng khẳng định: yêu cầu kiến tạo động lực từ tạo lập hệ sinh thái doanh nghiệp quốc gia mạnh. Ở động lực này, theo TS Nguyễn Đức Hiển, khu vực kinh tế nhà nước giữ vai trò tiên phong kiến tạo phát triển, định hướng, dẫn dắt, thúc đẩy thị trường, chuỗi cung ứng, cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, kinh tế tư nhân phát huy đúng vai trò là một động lực tăng trưởng quan trọng nhất, đóng góp trọng tâm tạo đột phá trong phát triển hệ sinh thái khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Trên cơ sở đó, hình thành đội ngũ doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh, có năng lực đổi mới sáng tạo, vươn tầm thế giới, tham gia sâu và làm chủ các công đoạn quan trọng trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Nhấn mạnh định hướng trong thời gian tới, TS Nguyễn Đức Hiển cho biết: Phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp theo các tầng liên kết, bổ trợ lẫn nhau với các chính sách hỗ trợ riêng biệt, có trọng tâm và mục tiêu cụ thể. Đồng thời, tập trung phát triển lực lượng doanh nghiệp dẫn dắt, doanh nghiệp đầu chuỗi và hệ sinh thái công nghiệpcó năng lực cạnh tranh cao; tạo dựng có cơ chế đột phá thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, hợp tác xã, viện nghiên cứu, trường đại học và các trung tâm đổi mới sáng tạo…

Kiến tạo động lực từ các mô hình kinh tế mới, các ngành kinh tế mới, không gian phát triển mới là một trong yêu cầu được TS Nguyễn Đức Hiển đề cập. Theo đó, trọng tâm là hiện thực hóa các tư duy kinh tế mới thành các mô hình kinh tế - kinh doanh có giá trị gia tăng cao, tác động lan tỏa nhanh đối với quản trị quốc gia, các ngành sản xuất, chuỗi giá trị và tiêu dùng. Đó là các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế không gian vũ trụ và không gian tầm thấp,… Từ góc độ các ngành kinh tế, thúc đẩy mạnh mẽ một số ngành, lĩnh vực kinh tế mới có nhiều tiềm năng phát triển và có thể tạo ra tăng trưởng đột phá.

Cuối cùng, kiến tạo động lực tăng trưởng từ đổi mới quản trị quốc gia, chú trọng đột phá về quản trị thực thi để đẩy nhanh chuyển hóa chủ trương thành kết quả. Từ định hướng này, quản trị quốc gia chuyển từ quản lý hành chính, nặng về tiền kiểm và kiểm soát sang quản trị phát triển dựa trên pháp quyền, dữ liệu, phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, kỷ luật thực thi và kiểm soát quyền lực; nâng cao năng lực hoạch định chiến lược, điều phối phát triển, quản trị rủi ro, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và giải phóng hiệu quả các nguồn lực xã hội.